(ANTV) - Ngày này đúng 80 năm về trước, 25 triệu đồng bào ta từ Bắc tới Nam đã nhất tề vùng lên làm cuộc tổng khởi nghĩa oanh liệt, giành chính quyền về tay nhân dân, tạo nên một kỳ tích trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Và thời khắc ấy cũng gắn liền với sự ra đời của lực lượng CAND. 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành đã khẳng định bản chất cách mạng, sức chiến đấu kiên cường của lực lượng CAND, lực lượng vũ trang trọng yếu, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Lịch sử của CAND Việt Nam là lịch sử anh hùng, truyền thống của CAND Việt Nam là vẻ vang, thành tích của CAND Việt Nam vô cùng to lớn, góp phần quan trọng làm nên lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, đưa cách mạng Việt Nam vượt mọi thác ghềnh, giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Đình Tân Trào, nơi đây đã được Bác Hồ và Trung ương Đảng chọn làm nơi tổ chức họp Quốc dân Đại hội trong hai ngày 16 và 17/8/1945. Tại đây, Đại hội đã tán thành chủ trương tiến hành Tổng khởi nghĩa.
Thực hiện lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy. Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8-1945 (từ 13 đến 28-8-1945), cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân.
Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập”.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, chính quyền về tay nhân dân cũng là lúc lực lượng Công an nhân dân Việt Nam ra đời. Ở Bắc Bộ thành lập Sở Liêm phóng, ở Trung Bộ thành lập Sở Trinh sát và ở Nam Bộ thành lập Quốc gia tự vệ cuộc. Tuy tên gọi các tổ chức đó khác nhau nhưng đều có chung nhiệm vụ trấn áp phản cách mạng, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ thành quả cách mạng.
Ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành Sắc lệnh số 23/SL hợp nhất các Sở Liêm phóng, Cảnh sát và Quốc gia tự vệ cuộc thành Việt Nam Công an vụ. Đồng chí Lê Giản được cử giữ chức Giám đốc Việt Nam Công an vụ.
Ngày 18/4/1946, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 121-NV/NĐ quy định chức năng nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của Việt Nam Công an vụ. Đây là những mốc lịch sử đầu tiên trên chặng đường sự hình thành và phát triển của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.
Đảng chọn Công an làm thanh bảo kiếm
CAND ra đời từ bão táp Cách mạng Tháng Tám, đó là những người con yêu nước, dấn thân vào trận tuyến mới khi chưa qua trường lớp đào tạo, với vũ khí duy nhất là lòng yêu nước và kinh nghiệm từ truyền thống dân tộc, đã tham gia bảo vệ an toàn, thành công lễ Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945, ra mắt Chính phủ lâm thời.
Những ngày tháng sau đó, khi chính quyền của ta đứng trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, thù trong giặc ngoài, lực lượng Công an Bắc Bộ và Nha Công an Trung ương lại kịp thời và làm thất bại âm mưu thâm độc của thực dân Pháp, bảo vệ an toàn chính quyền Nhà nước non trẻ. Đảng chọn công an làm thanh bảo kiếm và lực lượng CAND đã luôn kề vai sát cánh, cùng Đảng, Nhà nước và nhân dân, tham gia vào quá trình xây dựng và bảo vệ chính quyền, đặc biệt là trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, thử thách.
Khu di tích lịch sử Công an nhân dân Việt Nam (Di tích Nha Công an Trung ương) là một phần thuộc Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào, nơi ở và làm việc của Nha Công an Trung ương từ tháng 4/1947 đến tháng 9/1950.
Những năm làm việc ở Đồng Đon và các địa điểm khác trên đất Tuyên Quang, Nha Công an Trung ương đã chỉ đạo lực lượng toàn ngành hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trong đó có việc đảm bảo tuyệt đối an toàn cho các lãnh tụ, các cơ quan đầu não của Đảng, Chính phủ, bảo vệ căn cứ kháng chiến. Cũng chính tại nơi đây cũng đã chứng kiến những bước trưởng thành, nơi ra những chỉ thị, nghị quyết quan trọng có ý nghĩa lịch sử thời kỳ đầu đối với lực lượng Công an nhân dân.
Thôn Đồng Đon, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang là địa điểm chứng kiến những bước trưởng thành của lực lượng công an nhân dân. Tại đây, ngày 21/2/1948, nội san “Rèn luyện” của Nha Công an Trung ương do đồng chí Lê Giản làm chủ nhiệm ra số đầu tiên. Tháng 10/1950, nội san trở thành một trong các tài liệu nghiên cứu học tập và tranh đấu của Nha Công an Trung ương. Tháng 9/1949, Nha công an Trung ương đã tổ chức Hội nghị điều tra toàn quốc lần thứ nhất. Hội nghị tập trung thảo luận hai vấn đề lớn là: Tổ chức bộ máy làm việc; kinh nghiệm điều tra nghiên cứu tình hình.
Thiếu tá Nguyễn Nhu Trang, Trưởng Ban quản lý Khu di tích lịch sử Công an nhân dân cho biết: Nha Công an Trung ương cũng giống như các cơ quan, đơn vị ở Hà Nội di chuyển về căn cứ địa Việt Bắc để tiếp tục cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi Nha Công an Trung ương khi di chuyển đóng quân tại đây thì ở nhờ nhà 1 số người dân. Để đảm bảo bí mật thì Nha Công an Trung ương đã làm tốt công tác phòng gian, bảo mật. Nha Công an Trung ương bấy giờ có tên gọi là “nhà ông cả Nhã”, lấy địa chỉ liên lạc là Việt Yên trong công tác liên lạc của Nha Công an Trung ương. Trong 9 năm kháng chiến trường kì, đặc biệt là nơi Nha Công an Trung ương ở và làm việc thì được nhân dân bảo vệ tuyệt đối an toàn. Trên địa bàn, nhân dân 1 lòng theo Đảng và hỗ trợ cho LLCA cũng như các lực lượng cách mạng.
Giành chính quyền đã khó, giữ được chính quyền càng khó hơn gấp bội. Nhiệm vụ bảo vệ chính quyền được đặt lên vai lực lượng vũ trang, trong đó có công an.
PGS.TS. Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam cho biết: Trong bối cảnh thù trong, giặc ngoài, “ngàn cân treo sợi tóc như vậy, lực lượng CA ra đời là 1 tất yếu lịch sử. Theo lời chỉ dạy, huấn luyện của Bác, lực lượng công an được hun đúc, tôi rèn rất nhiều để bảo vệ Đảng, chính quyền.
Dấu ấn Công an nhân dân trong kháng chiến giải phóng
Được Đảng và Bác Hồ trực tiếp tổ chức, luyện rèn, lực lượng Công an nhân dân Việt Nam đã sớm trở thành một lực lượng vũ trang trọng yếu, vừa chiến đấu vừa bảo vệ an ninh quốc gia. Trong suốt hành trình giành lại độc lập cho Tổ quốc, lực lượng CAND đã lặng lẽ góp mặt trên mọi chiến tuyến. Họ không chỉ là những người lính, mà còn là những người con trung kiên của đất nước, mang trong tim lý tưởng, và trên vai là sứ mệnh bảo vệ bình yên cho nhân dân.
Mỗi hiện vật tại triển lãm không chỉ là chứng tích của thời gian, mà còn là minh chứng cho trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc của lực lượng Công an nhân dân. Từ những năm tháng kháng chiến chống Pháp, đến cuộc đấu tranh chống Mỹ cứu nước lực lượng công an luôn là lực lượng tiên phong, âm thầm nhưng quả cảm.
Thiếu tá Nguyễn Bích Vân, cán bộ bảo tàng Công an nhân dân cho biết: Rất nhiều hiện vật ở đây gắn liền với các chuyên án lớn, những trận đánh đặc biệt ngay trong lòng địch. Đó là sự kết tinh của trí tuệ, tinh thần cách mạng và sự quả cảm của lực lượng công an nhân dân suốt hai cuộc kháng chiến. Chúng tôi cảm thấy rất tự hào khi được giới thiệu tới công chúng, cán bộ chiến sĩ trong lực lượng công an giúp mọi người hiểu hơn về truyền thống CAND.
Từng hiện vật, từng bức ảnh, từng trang tài liệu đều như lời kể sống động về một chặng đường chiến đấu kiên cường và đầy hy sinh của những người chiến sĩ công an. Ngay khi vừa thành lập, năm 1946, tại số nhà 7 phố Ôn Như Hầu – Hà Nội, lực lượng công an đã khám phá âm mưu phản cách mạng của Quốc dân Đảng, bắt giữ hàng trăm phần tử phản động, thu giữ vũ khí và tài liệu tuyên truyền chống phá chính quyền cách mạng.
Lực lượng công an không chỉ chiến đấu nơi tiền tuyến, mà còn luồn sâu, bám trụ trong vùng địch tạm chiếm, tổ chức hàng loạt chuyên án đặc biệt như: Chuyên án TN25 bóc gỡ mạng lưới gián điệp do Pháp cài cắm. Chuyên án CM12 đập tan âm mưu đảo chính, giữ vững an ninh quốc gia trong thời kỳ sau thống nhất.
Đại tá Lê NGọc Bốn, nguyên Trưởng phòng nghiên cứu Lịch sử An ninh chia sẻ: Có thể nói thế hệ công an đầu tiên tuy khó khăn nhưng họ tận trung với Đảng, có khát vọng chiến thắng . Họ sáng tạo mưu trí, nhiệm vụ kinh nghiệm xây dựng thành lý luận nghiệp vụ để và càng ngày kinh nghiệm càng được tích lũy và trở thành những biện pháp nghiệp vụ để đánh thắng được. Trước khi cuộc chiến tranh bùng nổ, chiến tranh gián điệp được tiến hành, Chiến tranh gián điệp mở đường cho chiến tranh vũ trang và vai trò nó của nó là duy trì và cứu nguy cho cuộc chiến tranh ấy, Thế hệ đầu tiên họ đã có những đóng góp cực kỳ to lớn trong 2 cuộc kháng chiến.
Nhiều chiến sĩ công an đã hy sinh khi làm nhiệm vụ giữa lòng địch, không tiết lộ tổ chức, không đầu hàng kẻ thù. Tiêu biểu như: Anh hùng Võ Thị Sáu – chiến sĩ trinh sát bị xử bắn ở Côn Đảo khi mới 19 tuổi. Đồng chí Nguyễn Thị Lợi – nữ chiến sĩ công an kiên trung, bị địch tra tấn đến chết nhưng không khai báo. Họ đã trở thành biểu tượng cho khí phách và lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng.
Đại tá Đặng Quốc Chính, nguyên Cục trưởng Cục kỹ thuật nghiệp vụ B42 cho biết: Cục Tình báo thời kỳ 1954 gọi là Ty tình báo với nhiều công lao như vụ án Ôn như hầu, đánh đám chiến hạm và nhiều vụ án và chiến công của chị Cúc, Anh Quang được bác Hồ tặng 6 chữ vàng, và nữ anh hùng Võ Thị Sáu là thanh niên tự vệ điệp viên cũ của mình bị bắt và tử hình được suy tôn là nữ anh hùng, từ Bắc và Nam đều có những chiến công.
Với tinh thần "Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “Tất cả vì tiền tuyến lớn", từ năm 1959 đến tháng 4 năm 1975, Bộ Công an đã chi viện hơn 11 000 cán bộ, chiến sĩ vào chiến trường miền Nam. Hơn 900 đồng chí đã hy sinh, hàng trăm đồng chí khác bị thương tật hoặc nhiễm chất độc da cam. Nhiều chiến sĩ cho tới bây giờ vẫn nằm lại trên các chiến trường, chưa được chở với đất mẹ.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những đóng góp, sự hy sinh thầm lặng và những chiến công của lực lượng Công an nhân dân trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc sẽ mãi được khắc ghi. Họ – những chiến sĩ không chỉ mang súng chiến đấu mà còn là những người giữ gìn niềm tin và an ninh cho nhân dân trong mọi thời khắc của đất nước.
Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng CAND (19/8/1945-19/8/2025) và 20 năm Ngày hội toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc (19/8/2005-19/8/2025). Thiếu tướng Vũ Hùng Vương – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cựu CAND Việt Nam và GS.TSKH Vũ Minh Giang - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã trả lời phỏng vấn Truyền hình CAND.
Mời quý vị theo dõi:
(ANTV) - Cũng trong chiều 9/4, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về các báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
(ANTV) - Ngày 9/4, tại Hà Nội, Học viện Cảnh sát nhân dân tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng trong khối học viên hệ đào tạo Lý luận chính trị.
(ANTV) - Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel sẽ tiếp tục tấn công vào lực lượng Hezbollah "bất cứ nơi nào cần thiết," một ngày sau khi các cuộc tấn công của Israel vào Liban khiến hàng trăm người thiệt mạng và làm dấy lên các chỉ trích từ cộng đồng quốc tế.
(ANTV) - Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, chính phủ Nhật Bản đang cân nhắc xả bổ sung lượng dầu dự trữ tương đương 20 ngày tiêu thụ trong nước vào tháng 5, do lo ngại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch - có nguy cơ chưa thể sớm hoạt động bình thường trở lại. Quyết định này, nếu được thông qua, sẽ nối tiếp đợt xả kho dầu quy mô lớn nhất từ trước đến nay mà Tokyo triển khai từ giữa tháng 3.
(ANTV) - Ngày 9/4, một trận động đất nông có độ lớn 4,9 độ Richte đã xảy ra tại khu vực phía Đông Indonesia vào đêm 8/4 (giờ địa phương), làm hư hại hàng trăm ngôi nhà và khiến nhiều người bị thương.
(ANTV) - Ít nhất 4 người, gồm 2 nam và 2 nữ đã thiệt mạng khi tìm cách vượt Eo biển Manche từ miền bắc nước Pháp sang Anh vào sáng 9/4.
(ANTV) - Thủ đô Pakistan đang được siết chặt an ninh tối đa trước thềm cuộc đàm phán Mỹ – Iran. Nhiều tuyến đường trung tâm, khu vực thương mại và vùng Vùng đỏ bị phong tỏa, lực lượng cảnh sát và quân đội canh gác nghiêm ngặt.
(ANTV) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Thị Bích Phượng, sinh năm 1977, trú tại đặc khu Phú Quốc, để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
(ANTV) - Thủ đô Islamabad của Pakistan đang trở thành tâm điểm của ngoại giao thế giới khi phái đoàn cấp cao của Mỹ và Iran chuẩn bị bước vào vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên. Sau 6 tuần xung đột đẫm máu, đây được xem là cơ hội để chuyển hóa lệnh ngừng bắn tạm thời thành một thỏa thuận hòa bình bền vững.
(ANTV) - Điện Kremlin ngày 9/4 thông báo Tổng thống Nga Vladimir Putin đã công bố lệnh ngừng bắn với Ukraine trong khoảng thời gian diễn ra kỳ nghỉ Lễ Phục sinh của Chính thống giáo, sau khi Kiev cũng đề xuất tạm ngừng các hành động thù địch.
