Cần làm rõ mức độ chấp nhận rủi ro trong hoạt động KHCN và đổi mới sáng tạo

Một trong những vấn đề được các đại biểu quan tâm là các nội dung quy định tại Điều 9 về việc chấp nhận rủi ro trong hoạt động KH,CN và đổi mới sáng tạo. Đại biểu cho rằng quy định về yếu tố rủi ro như trong dự luật còn chung chung, chưa nói rõ tiêu chí xác định rủi ro hay quá trình tuân thủ rủi ro là gì. Đại biểu đề nghị Luật cần làm rõ mức độ chấp nhận rủi ro đến đâu, như thế nào để cá nhân, tổ chức có trách nhiệm trong việc sử dụng ngân sách trong hoạt động khoa học, công nghệ.

Ông Nguyễn Văn Huy, Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Bình đề nghị làm rõ định nghĩa về rủi ro thật cụ thể trong bối cảnh đổi mới nghiên cứu khoa học công nghệ, phân biệt rành mạch giữa lỗi chủ quan và vi phạm đạo đức nghiên cứu cũng như cơ chế cho phép tổ chức cá nhân thực hiện nghiên cứu khoa học phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo không phải chịu trách nhiệm dân sự đối với thiệt hại gây ra cho nhà nước bổ sung quy định thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá và xử lý kịp thời các rủi ro phát sinh.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga, Đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương ủng hộ việc luật hóa tinh thần "chấp nhận rủi ro", vì bản chất của nghiên cứu và đổi mới sáng tạo là chấp nhận "thất bại có kiểm soát". Tuy nhiên, nếu không có cơ chế minh bạch, quy định này dễ bị lạm dụng, ủng hộ việc luật hóa tinh thần "chấp nhận rủi ro", vì bản chất của nghiên cứu và đổi mới sáng tạo là chấp nhận "thất bại có kiểm soát". Tuy nhiên nếu không có cơ chế minh bạch, quy định này dễ bị lạm dụng. Bà Nga đề nghị làm rõ ranh giới giữa rủi ro chấp nhận được (ví dụ: sai số mô hình, thất bại thử nghiệm...) và sai phạm không thể miễn trừ (gian lận, đạo đức nghiên cứu yếu kém...). Thành lập hội đồng đánh giá rủi ro có chuyên môn sâu và độc lập. Thiết lập quỹ riêng cho nghiên cứu mạo hiểm, vận hành theo cơ chế "đầu tư rủi ro công", đánh giá dựa trên tiềm năng sáng tạo chứ không chỉ là đầu ra hữu hình.

Các đại biểu cũng đề nghị cần có chính sách chia sẻ, công khai các bài học thất bại, kết quả nghiên cứu không thành công; khuyến khích chia sẻ công khai dữ liệu tiêu cực hoặc kết quả không đạt kỳ vọng để cộng đồng cùng học hỏi. Xây dựng kho dữ liệu mở về các đề tài, dự án thất bại để tránh lặp lại và là nguồn tài nguyên tri thức chung.

Trong phiên làm việc buổi sáng Quốc hội đã nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp và giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp.

Cũng trong phiên làm việc sáng nay, Sau khi nghe Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Quốc hội đã thảo luận tại Hội trường về dự thảo luật này.