Chiến dịch Tây Nguyên - Mở đầu cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975

Những thước phim tư tiệu ghi lại cuộc họp lịch sử của Bộ chính trị và Quân ủy trung ương diễn ra vào cuối tháng 12/1974, đầu tháng 1/1975. Sau 20 năm ròng cả dân tộc anh dũng chiến đấu, thời cơ thuận lợi để giành thắng lợi trọn vẹn đã đến, chúng ta hạ quyết tâm chiến lược, giải phóng miền Nam trong hai năm 1975 – 1976.

Ngày 9 tháng 1 năm 1975, Thường trực Quân ủy Trung ương họp quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết Bộ Chính trị về Chiến dịch Tây Nguyên. Tại hội nghị, ý định giải phóng Buôn Ma Thuột hình thành rõ rệt và chiến dịch Tây Nguyên chính thức được quyết định mở với mật danh “Chiến dịch 275”.

Cố Thượng tướng, giáo sư Hoàng Minh Thảo, nguyên Tư lệnh mặt trận Tây Nguyên nói: Tây Nguyên là một địa bàn rộng lớn, có dung lượng chiến trường lớn. Dễ tác chiến hiệp đồng binh chủng, lại gần đường vận tải chiến lược Hồ Chí Minh. Tây Nguyên lại là nơi địch yếu, nguyên tắc chọn hướng chiến lược, thứ nhất là lừa địch yếu, nơi hiểm yếu và đạt được 2 yêu cầu, yêu cầu thứ 1 dễ phá thế chiến lược yêu cầu thứ 2 dễ phát triển chiến lược.

Thực hiện kế hoạch tác chiến, ngày 4 tháng 3, chiến dịch Tây Nguyên bắt đầu nổ súng tiến công địch. Ngày 10 và 11 tháng 3, quân ta tiến công bằng sức mạnh hiệp đồng binh chủng giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột. Từ ngày 15 đến đầu tháng 4 năm 1975, ta đập tan cuộc phản kích của Quân đoàn 2 ngụy, truy kích tiêu diệt tập đoàn quân lực lượng địch rút chạy trên Đường số 7; giải phóng Kom Tum, Gia Lai và toàn bộ Tây Nguyên. Từ đầu tháng 4 tháng 1975, ta tiếp tục phát triển xuống duyên hải Trung Bộ, giải phóng các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa.

Những hình ảnh thê thảm này là minh chứng cho sự thất bại của quân đoàn 2 Ngụy, một đế chế hùng mạnh tại tây Nguyên. Máy bay, pháo, xe quân sự đã từng là biểu tượng cho sự phô trương sức mạnh Ngụy giờ tan tác, thảm bại. 5 tỉnh Tây Nguyên rộng lớn với hơn 60.000 đồng bào các dân tộc thuộc 5 tỉnh Tây Nguyên được giải phóng hoàn toàn.

Đại tá, PGS, TS Trần Ngọc Long, nguyên Phó Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự cho biết: Một nét đặc sắc trong chiến dịch Tây Nguyên đó là chúng ta đã biết tạo ra thời cơ, nắm bắt thời cơ đúng đắn. Sau chiến thắng Tây Nguyên, Bộ Chính trị tiếp tục điều chỉnh mục tiêu chiến lược, là sẽ giải phóng hoàn toàn miền Nam ngay trong năm 1975 chứ không phải là 75 – 76 như kế hoạc ban đầu. Thắng lợi của chiến dịch Tây Nguyên đây là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược. Nó vượt qua tầm của một chiến thắng chiến dịch thuần túy.

Chiến dịch Tây Nguyên cũng là chiến dịch thể hiện sự tài tình và độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam, đó là nghệ thuật tổ chức nghi binh, lừa địch, giấu đi hướng tiến công chủ yếu, đánh vào nơi địch sơ hở nhất, đẩy địch vào thế bị động trên chiến trường, tạo ra thế và lực để ta giải phóng hoàn toàn các tỉnh Tây Nguyên.

Đại tá, TS Vũ Tang Bồng, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam bày tỏ: Kế hoạch nghi binh trong Chiến dịch Tây Nguyên là “cuộc nghi binh hoàn hảo” trong kháng chiến chống Mỹ, chúng ta đã giữ được bí mật đến phút chót, khiến quân đội chính quyền Sài Gòn bất ngờ, không kịp trở tay. Việc ta đánh Buôn Ma Thuột là đòn điểm huyệt, làm rung động thế bố trí của toàn quân đội Sài Gòn ở Tây Nguyên.

Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mùa xuân năm 1975, Chiến dịch Tây Nguyên có ý nghĩa hết sức đặc biệt. Đó là chiến dịch mở màn của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy của quân và dân ta, dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của chế độ ngụy quân ngụy quyền Sài Gòn, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta đến thắng lợi hoàn toàn./.