Cảnh giác trước cuộc gọi lừa đảo "Deepfake"

Sau khi nhận được cuộc gọi hình ảnh ngắn ngủi của em gái ở nước ngoài qua ứng dụng Messager, người phụ nữ này nhận được tin nhắn nhờ rút sổ tiết kiệm và chuyển vào một tài khoản lạ để trả nợ gấp. Tiền chuyển đi, bà mới chợt nhận ra sự việc có dấu hiệu lừa đảo và đi trình báo cơ quan công an.

Nạn nhân cho biết: "Lúc bấy giờ khoảng hơn 10 giờ đêm có cuộc điện thoại video hình em tôi ở bên Đức gọi về giọng nói cũng đúng như thế, hỏi chị đã đi ngủ chưa, ở đầu bên kia nói là nghe không rõ mạng rất yếu, mặt cũng nhòe nhòe, tôi nghĩ là mạng yếu, tôi bảo chưa ngủ thì bảo nhắn tin đi."

Tất cả những điểm khác thường như trên đều là dấu hiệu của các cuộc gọi lừa đảo bằng công nghệ DeepFake. Bên cạnh thời gian gọi ngắn, thường ngắt giữa chừng. Bộ Công an cũng đưa ra khuyến cáo người dân cần chú ý quan sát kỹ biểu hiện khuôn mặt thiếu cảm xúc, tư thế lúng túng, không tự nhiên, hướng đầu và cơ thể không nhất quán; hoặc màu da bất thường, ánh sáng kỳ lạ và bóng đổ không đúng vị trí. Về âm thanh, có thể không đồng nhất với hình ảnh, có nhiều tiếng ồn hoặc không có âm thanh. Cuối cùng, mục tiêu chung nhắm đến là dụ chuyển tiền.

TS, Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Thùy, Phó Trưởng khoa Luật, Học viện An ninh nhân dân cho biết: Việc vay tiền ở đây, có những người dù ở trong danh sách bạn bè của chúng ta nhưng mối quan hệ cũng không phải quá thân thiết tự nhiên đặt ra vấn đề vay tiền thì đây cũng là một vấn đề nghi vấn. Và việc vay tiền này lúc nào cũng đặt ra trong những câu chuyện hết sức gấp gáp như ảnh hưởng sức khỏe, đang cấp cứu hoặc ở những vấn đề cần giải quyết ngay thúc giục các nạn nhân phải chuyển tiền ngay lập tức. Một trong những dấu hiệu để có thể dễ dàng nhận thấy đó là thông thường số tài khoản này sẽ không trùng với tên người bạn có nhu cầu vay, thì đây cũng là vấn đề cần đặt ra nghi vấn.

Phần lớn hình thức lừa đảo trực tuyến này nhắm tới việc lừa đảo tài chính, vì vậy người dân khi nhận được các cuộc gọi liên quan đến các nội dung về tài chính thì nên tỉnh táo xác nhận thêm. Liên lạc trực tiếp với người thân, bạn bè thông qua một kênh khác, kiểm tra kỹ số tài khoản được yêu cầu chuyển tiền. Nếu là tài khoản lạ, tốt nhất là không nên tiến hành giao dịch.

TS, Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Thùy, Phó Trưởng khoa Luật, Học viện An ninh nhân dân cho biết: "Trong những trường hợp đó thì người dân phải hết sức cần thiết gọi điện lại cho chính người bạn của mình để xác nhận một lần nữa có thể gọi điện bằng những hình thức khác không phải thông qua MXH như gọi qua viễn thông, không cần là phải gấp rút ngay trong các trường hợp như vậy, tránh tình trạng chủ quan dẫn đến mất số tiền lớn."

PGS. TS Đỗ Cảnh Thìn, Phó Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống cho biết: Công nghệ hiện nay rất phát triển và người ta có thể làm nhiều thứ kể cả thực tế ảo, AI và các đối tượng đang vận dụng tối đa các công nghệ đó để đạt được mục đích lừa đảo, đưa nạn nhân vào sự tin cậy cuối cùng là nạn nhân tự nguyên. Chúng ta nên nhớ là với công nghệ hiện nay các đối tượng có thể làm được nhiều hơn thế, vì vậy nếu không có đủ thông tin để kiểm chứng, cơ sở kiểm chứng thì chúng ta không nên thực hiện.

Trong các khuyến cáo, cơ quan chức năng cũng nêu, nếu cuộc gọi từ người tự xưng là đại diện cho ngân hàng, hãy gác máy và gọi trực tiếp cho ngân hàng để xác nhận. Bên cạnh đó, người dân nên theo dõi và cập nhật các thông tin, tình huống, dấu hiệu về lừa đảo trực tuyến trên các phương tiện truyền thông đại chúng để phòng tránh.