Đẩy mạnh phân quyền, giảm thủ tục công chứng cho người dân, doanh nghiệp

Nêu thực tiễn giao dịch nhà đất, Đại biểu Quốc hội, Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ cho rằng nội dung người dân hiện đặc biệt quan tâm là công chứng bất động sản. Theo đại biểu, lĩnh vực này đang phát sinh nhiều vấn đề trong thực tế, vì vậy lần sửa luật này cần tạo điều kiện để giao dịch được thuận lợi và phát huy hiệu quả hơn.

Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ cho biết, chúng ta phải cần làm linh động, có thể là khuyến khích hoặc không khuyến khích, hoặc do người giao dịch tự nguyện chứ không phải bắt buộc tất cả đều phải công chứng. Hiện nay, nếu công chứng thì phải làm rõ là công chứng hình thức hay công chứng nội dung, công chứng có chịu trách nhiệm trong các giao dịch có vấn đề nghi ngờ liên quan đến sai phạm. Ví dụ việc trốn thuế, trong các giao dịch bất động sản này, công chứng có chịu trách nhiệm không. Nếu không thì không cần công chứng, chỉ cần giao dịch, ký hợp đồng theo mẫu của Nhà nước hướng dẫn và ra nộp thuế có các biên lai dẫn và ra nộp thuế có các biên lai hơn, nộp thuế trách nhiệm, coi như giao dịch xong thì chúng ta cần gì công chứng, cần gì phải bắt buộc người dân đi công chứng.

Dự án luật bổ sung giao dịch đặt cọc để mua bán bất động sản thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên. Theo đại biểu đây là nội dung cần phải làm rõ, bởi theo quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản thì hợp đồng mua bán, tặng cho, chuyển nhượng, góp vốn mới bắt buộc phải công chứng.

Ông Lê Thanh Hoàn, Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa cho biết, trên thực tế cho thấy thì không ít những trường hợp người bán gặp nhiều rắc rối về những hợp đồng đặt cọc được công chứng này. Căn cứ tại Điều 328 của Bộ luật Dân sự, có thể thấy rằng nếu bên mua không thực hiện nghĩa vụ như cam kết trong hợp đồng đặt cọc thì bên bán có quyền bán cho người khác và cho đến nay thì không có văn bản quy phạm pháp luật nào cấm bên bán không được thực hiện quyền này. Tuy nhiên, không thể thực hiện công chứng hợp đồng mua, bán nhà đất khi bên muốn bán cho người khác mà không phải là người đã đặt cọc trong trường hợp hợp đồng đặt cọc đã được công chứng

Giải trình về một số vấn đề đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ dự thảo luật lần này định hướng thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng từ 22 loại giao dịch bắt buộc hiện nay xuống còn 16 loại. Đồng thời, các giao dịch này sẽ chỉ được quy định trong luật, không quy định tại các nghị định của Chính phủ.

Ông Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, thực tế thì theo quy định của Điều 44 ý có rất nhiều điểm... Sửa đổi ở đây ấy là thay thế từ giao dịch về bất động sản bằng cụm từ là giao dịch có đối tượng bất động sản, 2 vấn đề nó khác nhau ấy. và với quy định sửa đổi này xác định rõ phạm vi, loại giao dịch cần thực hiện, tức là trực tiếp liên quan đến bất động sản chứ còn gián tiếp thì không bắt buộc là phải công chứng theo địa hạt. Và sửa đổi này cũng là nhằm khắc phục tình trạng là có nhiều cách hiểu khác nhau về quy định Điều 44. và trong thực tiễn thì hiện nay như hiện nay là vẫn đang có những cách hiểu khác nhau cho nên sửa đổi này thì thực hiện rõ hơn.

Liên quan đến các ý kiến về giao dịch đặt cọc, Bộ trưởng Bộ Tư pháp làm rõ: Đây không phải là loại giao dịch bắt buộc phải công chứng mà chỉ thuộc diện phải thực hiện theo địa hạt nếu các bên có nhu cầu công chứng. Bộ trưởng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để nghiên cứu, tham mưu cho Chính phủ tiếp thu đầy đủ và giải trình thấu đáo các ý kiến của đại biểu, nhằm hoàn thiện dự án luật trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Cũng trong sáng nay, các đại biểu Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.

Trong phiên làm việc buổi chiều, các ĐBQH thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài./.