Thứ Năm, 16/07/2026 15:01 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Kinh tế

Sách giáo khoa có thể giảm giá được không?

(ANTV) - Một cựu chủ tịch hội đồng thành viên của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam bị bắt do có liên quan đến việc in sách giáo khoa (SGK). Việc này liệu có giúp cho giá SGK năm học tới giảm không?

Học sinh tìm mua sách giáo khoa và sách tham khảo tại nhà sách Fahasha Tân Định, quận 1, TP.HCM 

Đây là chuyện được bàn luận nhiều trong những ngày qua.

Giảm giá sách, không dễ!

Trong câu chuyện giá SGK của chương trình mới (chương trình giáo dục phổ thông 2018), tình trạng giá sách cao gấp 3-4 lần so với sách chương trình cũ không chỉ xảy ra với sách của Nhà xuất bản Giáo Dục VN (NXB GD).

Đây là tình trạng chung với SGK xã hội hóa của năm NXB tham gia biên soạn phát hành. Nếu tính chi li thì sách của một vài NXB khác còn cao giá hơn sách của NXB GD.

Dư luận cũng hoàn toàn có thể đặt câu hỏi: Khi NXB GD "đội giá vật tư" khiến giá sách tăng, vậy các NXB khác có sai phạm tương tự không?

Từ chính giải trình về yếu tố cấu thành giá và những phân tích nhiều chiều về câu chuyện giá SGK, có thể thấy việc giảm giá không dễ như tâm lý hồ hởi của nhiều người trước biến cố của NXB này.

Trong một lần giải trình trước Quốc hội, bộ trưởng Bộ GD-ĐT từng giải thích lý do tăng giá sách không chỉ do giá giấy công in mà còn do những thay đổi về yêu cầu của chương trình mới.

Cụ thể về nội dung, hình thức và những thay đổi căn bản do nguồn kinh phí biên soạn, xuất bản SGK do doanh nghiệp huy động, không có phần kinh phí từ ngân sách nhà nước hay vốn vay Ngân hàng Thế giới như trước đây.

Bối cảnh xã hội hóa SGK cũng đặt các đơn vị làm sách vào môi trường phải cạnh tranh để có thị phần tốt nhất, phải cân đối để có lợi nhuận hợp lý thay vào mục tiêu phục vụ nhiệm vụ chính trị là chủ yếu như trước.

Bàn về giá sách phải đặt trong hoàn cảnh mới của SGK xã hội hóa với những yếu tố tác động đến nó mới có thể đánh giá một cách đầy đủ. Từ đó nhìn thấy những yếu tố nào là hợp lý và phải thích nghi, yếu tố nào chỉ là sự ngụy biện cho sự trục lợi, móc túi người dân như dư luận lên án, chỉ trích lâu nay.

Môi trường tốt cho xã hội hóa SGK

Chống tiêu cực phải đi cùng với việc xây dựng một môi trường pháp lý thân thiện, minh bạch thì mới khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư tham gia. Nếu chỉ có đòi hỏi và chỉ trích vào giá sách là cách nhìn phiến diện, cản trở cho việc phát triển SGK xã hội hóa, đồng thời khó có thể đạt được yêu cầu về chất lượng và cung ứng kịp thời SGK cho học sinh.

Theo tôi, để giải quyết triệt để hơn, cần rà soát tổng thể các yếu tố xây dựng giá. Song song với xử lý trách nhiệm các đơn vị và cá nhân sai phạm, cần khẩn trương rà soát quy định pháp lý để vừa lấp kẽ hở nảy sinh tiêu cực vừa tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cá nhân tham gia lĩnh vực này.

Trên thực tế, nhiều quy định liên quan tới quy trình đấu thầu ở các khâu của xuất bản SGK đang bất cập khiến cho các đơn vị để đạt mục tiêu có thể phải lách luật, làm tắt. Môi trường pháp lý chưa đầy đủ, minh bạch cũng làm nảy sinh tiêu cực trong nhiều khâu, khiến "chi phí thị trường" của các đơn vị xuất bản lên cao hơn.

Trách nhiệm xã hội của đơn vị xuất bản

Khi xã hội hóa SGK thì phải chấp nhận việc các đơn vị xuất bản có lợi nhuận, thậm chí chấp nhận sự đa dạng về "mặt hàng" tùy theo mức giá chứ không thể đòi hỏi sách "đồng phục" giá rẻ.

Việc chấp nhận này là một hành trình không thể một sớm một chiều. Đi cùng với đó là sự hoàn thiện về pháp lý, là cơ chế giám sát chặt chẽ đảm bảo ngăn chặn mầm mống tiêu cực.

Và bên cạnh việc tạo điều kiện tốt nhất cho các đơn vị xuất bản SGK, cần ràng buộc trách nhiệm xã hội cụ thể đối với họ trong việc hỗ trợ, cung cấp SGK cho người nghèo, cho tủ sách dùng chung của các nhà trường.

Nỗi lo thiếu sách đầu năm học tới

Việc in và bán SGK như một chiếc bánh lớn thơm ngon, hấp dẫn. Hàng chục năm qua, dư luận bức xúc với việc chỉ có một NXB độc quyền in sách này.

Nhưng nếu công tâm nhìn nhận thì SGK chương trình cũ rất rẻ so với các loại sách khác trên thị trường. Sách chương trình mới có nhiều đơn vị tham gia làm và in sách. Bao người đã nghĩ khi bỏ độc quyền thì giá sách sẽ giảm, nhưng thực tế giá SGK đã không thể rẻ hơn trước đây.

Giá sách không thể rẻ hơn khi "chiếc bánh thơm" đã chia năm xẻ bảy. Nhiều đơn vị làm sách và in sách bán, thị phần bị chia nhỏ. Lượng sách mỗi đơn vị in chỉ là một phần so với số lượng sách NXB GD in trước đây. In ít thì giá hẳn nhiên không thể rẻ hơn so với in số lượng nhiều.

Không có những lợi thế như NXB GD trước đây, các đơn vị in sách sẽ phải thận trọng, dè dặt để tránh việc sách in ra không bán hết. Trong tình hình này, một phụ huynh như tôi lo nhất là chuyện sách có đủ và kịp thời cho năm học mới hay không!

Theo Tuổi trẻ Online

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Vượt đèn đỏ và cách ứng xử của người vi phạm sau khi bị phát hiện

Vượt đèn đỏ và cách ứng xử của người vi phạm sau khi bị phát hiện

Xã hội 16/07/2026

(ANTV) - Khái niệm “phạt nguội” từ lâu đã không còn xa lạ với người tham gia giao thông tại Việt Nam. Nhờ sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ và đặc biệt là tinh thần trách nhiệm của người dân, hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật giao thông đã được xử lý nghiêm minh. Thế nhưng mới đây, câu chuyện một tài xế ô tô tải bị xử phạt 19 triệu đồng và trừ điểm giấy phép lái xe vì vượt đèn đỏ lại một lần nữa làm nóng các diễn đàn mạng xã hội.

Hiểm họa từ xe chở hàng hóa cồng kềnh

Hiểm họa từ xe chở hàng hóa cồng kềnh

Xã hội 16/07/2026

(ANTV) - Trên mọi cung đường từ thành thị đến vùng nông thôn, rất dễ dàng bắt gặp những chiếc xe máy chở hàng cồng kềnh. Trên thực tế đã có nhiều vụ tai nạn thương tâm, thậm chí gây ra những cái chết đau lòng mà hung thần là những xe chở tôn, sắt hay những hàng hóa cồng kềnh.

Đường về nhà

Đường về nhà

Xã hội 16/07/2026

(ANTV) - Vài thập niên gần đây, Thái Lan được xem như quốc gia trung chuyển đối với người tị nạn ở một số nước châu Á để tìm cơ hội định cư ở nước thứ ba. Mặc dù chính phủ hoàng gia Thái Lan đã đưa ra nhiều biện pháp để ngăn chặn, nhưng làn sóng nhập cư bất hợp pháp này vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Những kỹ năng an toàn khi đi tàu, cano du lịch

Những kỹ năng an toàn khi đi tàu, cano du lịch

Xã hội 16/07/2026

(ANTV) - Vụ lật tàu chở khách du lịch tại Phú Quốc mới xảy ra đã cướp đi sinh mạng của 15 người, thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn giao thông đường thủy. Bên cạnh nguyên nhân khách quan từ thời tiết, nhiều vụ tai nạn cho thấy vẫn còn những lỗ hổng trong việc chấp hành quy định an toàn, từ chất lượng phương tiện, trang thiết bị cứu sinh đến kỹ năng ứng phó của chính hành khách.

Triệt phá đường dây cá độ bóng đá online

Triệt phá đường dây cá độ bóng đá online

Pháp luật 16/07/2026

(ANTV) - Công an tỉnh Ninh Bình vừa triệt xóa đường dây đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá tại địa bàn tỉnh Ninh Bình và các tỉnh, thành phố trên cả nước với tổng số tiền giao dịch hơn 710 tỷ đồng; bắt giữ 05 đối tượng.

Thủ đoạn sản xuất tinh bột nghệ giả để trục lợi

Thủ đoạn sản xuất tinh bột nghệ giả để trục lợi

Pháp luật 16/07/2026

(ANTV) - Đánh vào tâm lý chuộng thực phẩm tốt cho sức khỏe và ham mua hàng giá rẻ của người tiêu dùng, nhiều đối tượng đã bất chấp pháp luật ngang nhiên sản xuất tinh bột nghệ giả để thu lợi bất chính. Việc phòng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường, Công an tỉnh Phú Thọ vừa phát hiện, thu giữ hơn 4,6 tấn sản phẩm không chứa hoạt chất Curcuminoid - thành phần tạo nên giá trị của tinh bột nghệ tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm.

Tri ân các anh hùng, liệt sĩ

Tri ân các anh hùng, liệt sĩ

Xã hội 16/07/2026

(ANTV) - “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ” không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, mà còn là “mệnh lệnh từ trái tim”. Đây là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị và toàn dân đối với những người đã hy sinh vì nền độc lập tự do của tổ quốc.

Xem thêm