Thách thức hạ tầng số trong thanh toán không tiền mặt

Theo khảo sát 15.000 nhà bán lẻ của công ty fintech Sapo, thanh toán không dùng tiền mặt năm 2021 mới chỉ chiếm 70,2% tổng số giao dịch. Điều nay cho thấy Việt Nam còn gặp nhiều thách thức trong việc tiến đến xã hội thanh toán không tiền mặt.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, số tài khoản thanh toán là 88,5 triệu tài khoản, thấp hơn tổng dân số và con số này tập trung ở một nhóm dân cư nhất định, khoảng 35%. Như vậy, còn 65% dân số chưa có tài khoản ngân hàng. Đối với người có tài khoản ngân hàng, lượng tiền mặt sử dụng trong giao dịch mua, bán vẫn nhiều hơn qua tài khoản.

Thói quen, tâm lý của người dân vẫn còn e ngại trong việc sử dụng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Đặc biệt ở các khu vực nông thôn, việc thanh toán không dùng tiền mặt gần như còn rất mới mẻ đối với đại đa số người dân.

Hiện nay, các ngân hàng thương mại cũng đang triển khai thêm nhiều hệ thống thanh toán điện tử khác như qua internet, điện thoại di động. Hai phương thức này đang có sự phát phát triển tương đối nhanh, đến nay có 78 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán qua internet và 45 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán qua điện thoại, với số lượng giao dịch lên đến vài trăm triệu tỷ đồng.

Thực tế, thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều lợi ích vượt trội nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cho người tiêu dùng, trong đó có vấn đề về rủi ro trong thanh toán, tính bảo mật, an toàn dữ liệu người dùng.

Mặc dù đã được cải thiện nhiều, nhưng đến nay, hành lang pháp lý trong lĩnh vực thanh toán điện tử vẫn chưa được hoàn thiện và đồng bộ. Các quy định còn bất cập, chưa theo kịp sự phát triển của thị trường, nhiều dịch vụ mới ra đời nhưng hành lang pháp lý chưa được thiết lập cụ thể như: tiền kỹ thuật số, tiền điện tử…để tạo môi trường phát triển dịch vụ và hình thành cơ chế bảo vệ các chủ thể, khách thể trong hoạt động cũng như xây dựng quy trình giải quyết tranh chấp hiệu quả, khách quan.