Hiểm họa súng tự chế

Tháng 4.2025 tại tỉnh Vĩnh Long khoảng 7h30 sáng cùng ngày, ông Nguyễn Vĩnh Phúc (43 tuổi, ngụ xã Trà Côn, huyện Trà Ôn, Vĩnh Long) mang súng tự chế đến tiệm vật tư nông nghiệp Nga Bình tìm chủ tiệm. Tại đây, Phúc dùng súng tự chế bắn vào 1 người đàn ông rồi bỏ đi. Phúc đi bộ ra quốc lộ 54, hướng về xã Trà Ôn được khoảng 200m thì dùng súng bắn vào đầu mình. Nguyên nhân Phúc nổ súng bắn người đàn ông này vì trước đó, vào năm 2024 ông này điều khiển xe ô tô gây tai nạn khiến con gái Phúc tử vong. Tại hiện trường, Cơ quan điều tra đã thu giữ một khẩu súng tự chế loại rulo.

Tại Tây Ninh, tháng 7.2025, do xảy ra tranh chấp ranh giới đất, đối tượng Hồ Trung Nga (SN 1963, ngụ xã Nhơn Hòa Lập, tỉnh Tây Ninh đã dùng súng tự chế bắn chết anh họ.

Tại Đồng Nai, ngày 2.10.2025 xảy ra vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng. Cơ quan công an đã điều tra làm rõ, đối tượng gây án là Lê Sỹ Tùng, 33 tuổi, ngụ phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai. Trong vụ án này, đối tượng Tùng đã sử dụng súng tự chế bắn vào đầu 3 nạn nhân khiến họ tử vong tại chỗ…

Mới đây nhất, ngày 13/02/2026 một nhóm đối tượng gồm Nguyễn Thanh Nam, Nguyễn Mạnh Cường và Nguyễn Văn Bình rủ nhau đi đòi nợ. Khi không đạt được thỏa thuận trả nợ, các đối tượng đã hành hung nạn nhân. Trong lúc xô xát, Nguyễn Văn Bình rút một khẩu súng bắn một phát về phía nạn nhân rồi cùng cả nhóm lên xe bỏ trốn.

Súng tự chế hiện nay không chỉ xuất hiện ở vùng sâu, vùng xa mà đang len lỏi vào cả khu dân cư, đô thị, đe doạ trực tiếp đến an toàn tính mạng người dân.

Việc chế tạo, mua bán các loại súng tự chế đang được các đối tượng tận dụng không gian mạng để hoạt động dưới nhiều vỏ bọc như “đồ săn bắn”, “công cụ hỗ trợ”, “phụ kiện thể thao”. Chỉ với vài triệu đồng, người mua đã có thể sở hữu một khẩu súng có khả năng sát thương cao.

Đang trong quá trình đi tiêu thụ 3 khẩu súng ngắn bằng kim loại, hơn 50 viên đạn cùng nhiều thiết bị, linh kiện dùng để chế tạo súng… Nguyễn Xuân Tùng đã bị cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang bắt quả tang… Bước đầu, đối tượng khai nhận đã đặt mua linh kiện qua mạng, sau đó tự lắp ráp thành vũ khí hoàn chỉnh để bán kiếm lời.

Đây là ổ nhóm các đối tượng tổ chức mua bán, sản xuất các loại vũ khí đã bị Cục An ninh mạng và phòng, chồng tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an phối hợp với các đơn vị liên quan đấu tranh bóc gỡ…

Trong đường dây nay, vai trò của từng đối tượng được phân công cụ thể…Đối tượng Nguyễn Hữu Định có nhiệm vụ sản xuất, lắp ráp từ các phần linh kiện thành các loại súng, vũ khí.

Nguyễn Văn Hải, Nguyễn Văn Thụ xây dựng, chỉnh sửa nội dung quảng cáo rao bán vũ khí trên kênh Youtube, trao đổi, trả lời khách hàng, tạo tài khoản dịch vụ vận chuyển giao hàng… Cơ quan công an nhận định, đã có không ít súng và các loại vũ khí nguy hiểm được các đối tượng để bán ra thị trường, thu lợi bất chính nhiều tỷ đồng.

Theo cơ quan Công an, hiện nay, việc mua bán các linh kiện súng đang rất phổ biến trên mạng xã hội. Kèm theo đó là các video hướng dẫn một cách chi tiết, lắp ráp đơn giản, là nguyên nhân khiến nhiều người học cách chế tạo vũ khí. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, gây nguy hiểm cho xã hội, có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự.

Khác với nhiều loại hung khí thô sơ, súng tự chế có thể gây sát thương ở khoảng cách xa, xuyên thủng cơ thể người. Nhiều gia đình tàng trữ, sử dụng súng chỉ nhằm mục đích săn bắn nhưng cất giữ trong nhà, quản lý sơ sài, chủ quan đã khiến con nhỏ, người thân trong nhà vô tình cướp cò gây thương vong.

Có những vụ việc bắt đầu từ một cuộc cãi vã nhỏ, nhưng kết thúc bằng tiếng súng chát chúa. Có những thanh thiếu niên vì tò mò, thích thể hiện bản thân mà tự lắp ráp, thử nghiệm súng, dẫn tới tai nạn thương tâm.

Đáng nói hơn, nhiều đối tượng sử dụng súng tự chế trong các hành vi phạm tội như cướp ngân hàng, cướp tiệm vàng, giải quyết mâu thuẫn theo kiểu “xã hội đen”, khiến tình hình an ninh trật tự thêm phức tạp.

Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025 thay thế cho Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017 đã bổ sung quy định: súng bắn đạn ghém, súng nén khí, súng nén hơi, linh kiện cơ bản của súng này vào nhóm vũ khí quân dụng. Đây là hành lang pháp lý quan trọng để quản lý chặt chẽ các súng tự chế. Đồng thời, là cơ sở pháp lý để xử lý hình sự đối với các hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng trái phép các loại súng tự chế; từ đó góp phần điều chỉnh nhận thức, hành vi của đối tượng, giảm nguồn tội phạm.

Luật đã có hiệu lực nhưng hiện nay vẫn còn một bộ phận người dân chưa hiểu đúng về các quy định liên quan đến vũ khí, công cụ hỗ trợ, đặc biệt là súng tự chế.

Chính vì vậy, trong suốt thời gian vừa qua, lực lượng công an trên cả nước tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật liên quan đến lĩnh vực này. Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp tuyên truyền, với nhiều hình thức, nội dung phong phú, phù hợp với đặc thù vùng miền nên nhận thức của người dân được nâng lên rõ rệt. Nhiều trường hợp đã chủ động mang các loại vũ khí, hung khí nguy hiểm đến trụ sở Công an xã để giao nộp. Trong năm 2025, Công an các đơn vị, địa phương đã vận động nhân dân giao nộp hơn 15 nghìn khẩu súng bắn đạn ghém, nén khí nén hơi.

Điển hình như anh Nguyễn Hải Đăng, trong lúc đào đất sau nhà phát hiện một khẩu súng đã rỉ sét. Nhận thức rõ việc tàng trữ súng là vi phạm pháp luật, anh đã tự nguyện giao nộp cho Công an xã An Giang.

Mỗi khẩu súng tự chế tồn tại ngoài xã hội là thêm một nguy cơ tiềm ẩn. Để ngăn chặn hiểm hoạ này, không chỉ cần sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, mà còn cần ý thức trách nhiệm của mỗi người dân.

Hãy nói không với việc chế tạo, tàng trữ, sử dụng vũ khí trái phép. Chủ động tố giác các hành vi vi phạm. Bởi phía sau mỗi viên đạn bắn ra, có thể là nước mắt, là nỗi đau, là tương lai bị đánh mất.

Pháp luật luôn nghiêm minh, nhưng điều quan trọng hơn cả là sự tự giác của mỗi cá nhân. Đừng để sự thiếu hiểu biết biến mình thành người vi phạm pháp luật.