Chuyển hóa thực phẩm thải thành dầu và nhiên liệu

Korogocho, một trong những khu chợ thực phẩm sầm uất nhất tại thủ đô Nairobi của Kenya, mỗi ngày thải ra một lượng lớn thực phẩm hư hỏng.

Theo các tổ chức nghiên cứu, gần 40% lượng thực phẩm tại Kenya bị thất thoát hoặc lãng phí, trong khi hàng triệu người vẫn đối mặt với tình trạng thiếu lương thực.

Tuy nhiên, những gì từng bị coi là bỏ đi như bơ chín quá hay lá chuối, giờ đây lại trở thành “nguồn tài nguyên” quý giá trong tay những người dám nghĩ khác.

Anh MARTIN KOMU, Nhà sáng lập Korogocho Food Waste Management Champions cho hay: “Chúng tôi quản lý rác tại chợ Korogocho theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Rác thải chính là nguồn nguyên liệu đầu vào. Từ đó, chúng tôi sản xuất dầu bơ từ bơ chín quá, và than sinh học từ lá chuối – vốn chiếm tới 80% lượng rác tại đây.”

Sau khi thu gom, rác được phân loại thủ công. Phần hữu cơ được đưa vào hố ủ để tạo phân bón. Những quả bơ chín được xử lý để ép dầu. Trong khi đó, lá chuối được đốt than và ép thành viên nhiên liệu, một giải pháp thay thế sạch và rẻ hơn cho than truyền thống.

Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Nature, việc sản xuất nhiên liệu sinh học từ sinh khối không chỉ giúp giảm rác thải mà còn hạn chế phát thải khí nhà kính, một trong những nguyên nhân chính gây biến đổi khí hậu.

Anh MARTIN KOMU, Nhà sáng lập Korogocho Food Waste Management Champions chia sẻ: “Một trong những khó khăn lớn nhất là điện. Chúng tôi chỉ có một nguồn điện và thường xuyên mất điện. Máy móc lại cũ nên năng suất bị hạn chế. Nhiều khi buộc phải làm thủ công, khiến sản lượng giảm. Nếu có nguồn điện ổn định và thiết bị tốt hơn, chúng tôi có thể sản xuất nhiều hơn, từ than sinh học đến phân hữu cơ và dầu bơ.

Không chỉ riêng Korogocho, tình trạng lãng phí thực phẩm tại Kenya đang ở mức đáng báo động. Theo các tổ chức môi trường, gần 40% thực phẩm tại quốc gia này bị thất thoát hoặc lãng phí, trong khi hàng triệu người vẫn thiếu ăn.

Riêng tại Nairobi, mỗi ngày phát sinh từ 2.000 đến 2.500 tấn rác thực phẩm, phần lớn bị đưa ra bãi rác, gây ô nhiễm và phát thải khí nhà kính.

Chị CATHERINE NINA, Chuyên gia tư vấn phát triển bền vững, Miramar Foundation nói: “Các mô hình ‘wastepreneur’ đang đóng vai trò rất quan trọng. Khi dân số tăng, lượng rác thực phẩm cũng tăng theo. Việc tích hợp họ vào chuỗi xử lý rác là giải pháp hiệu quả nhất hiện nay. Rác thực phẩm có thể được xử lý theo nhiều hướng, từ ủ phân, nuôi ruồi lính đen để tạo protein, đến giáo dục cộng đồng về giảm thiểu rác thải.”

Dù còn nhiều khó khăn, mô hình của ông Martin Komu cho thấy những giải pháp bền vững đôi khi không đến từ những hệ thống lớn, mà bắt đầu từ những sáng kiến nhỏ, nhưng đầy quyết tâm.

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với khủng hoảng rác thải và biến đổi khí hậu, những sáng kiến như tại Kenya đang mở ra một hướng đi mới, nơi rác thải không còn là gánh nặng, mà trở thành nguồn tài nguyên của tương lai.