Cuộc chiến sinh tử của đội ngũ cấp cứu tại Nam Phi

Tại Nam Phi, công việc cấp cứu trong đêm tại các khu vực như Cape Flats không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian để giành giật sự sống mà còn là hành trình đối mặt với hiểm nguy rình rập. Chỉ ít phút sau khi bắt đầu ca trực, một cuộc gọi khẩn cấp được ghi nhận: một người đàn ông bị đâm vào đầu bằng chai thủy tinh, mất máu nghiêm trọng. Dù đội cấp cứu chỉ cách hiện trường vài phút, họ vẫn phải chờ cảnh sát đến hộ tống mới có thể xuất phát, bởi tự ý đi vào các “vùng đỏ” là quá nguy hiểm.

Ông Mawethu Ntintini, một nhân viên cấp cứu, cho biết họ buộc phải chờ đợi vì ở những khu vực đầy rẫy băng nhóm và tội phạm như Cape Flats, các đội cấp cứu thường xuyên trở thành mục tiêu của cướp bóc, tấn công và đe dọa tính mạng. Kể từ năm 2015, quy định bắt buộc đội ngũ y tế chỉ được vào “vùng đỏ” khi có cảnh sát đi kèm đã được áp dụng, sau hàng loạt vụ tấn công nhằm vào nhân viên y tế.

Thực tế, tình trạng thất nghiệp và lạm dụng ma túy khiến nhiều người dân tại đây trở nên bất ổn và dễ rơi vào con đường tội phạm. Theo chị Inathi Jacob, cũng là một nhân viên cấp cứu, đây chính là lý do họ nhiều lần bỏ lỡ cơ hội cứu sống người bệnh vì không thể vào hiện trường kịp thời.

Các nhân viên y tế trở thành mục tiêu dễ dàng vì họ mang theo thiết bị, điện thoại, tiền và thường hoạt động trong điều kiện thiếu sự bảo vệ. Chị Ntombikayisi Joko chia sẻ nỗi ám ảnh khi không thể cứu được một sản phụ vì cảnh sát đến quá muộn. “Tôi đã khóc lúc đó. Tôi biết nếu đến sớm hơn, đứa bé đã có thể sống,” chị nghẹn ngào nói.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là do chính sách di dời dân cư thiếu tính toán, đẩy người dân vào những khu vực không có cơ hội phát triển kinh tế, thiếu việc làm, không có hoạt động cộng đồng hay chương trình hỗ trợ nào. Ông Pastor Craven Engel, người sáng lập tổ chức Ceasefire ở Cape Town, nhận định đây là nguyên nhân chính khiến bạo lực gia tăng và ngày càng khó kiểm soát.

Dù đối mặt với nguy hiểm thường trực, đội ngũ cấp cứu tại Nam Phi vẫn không rời bỏ công việc. Họ tiếp tục bám trụ với một mục tiêu duy nhất: cứu sống người dân. Tuy nhiên, nếu không có những thay đổi căn bản về an ninh và phát triển xã hội, cả nhân viên y tế lẫn cư dân tại các “vùng đỏ” sẽ vẫn là nạn nhân của một hệ thống bất công và vòng xoáy bạo lực chưa có lối thoát.