(ANTV) - Sông Mekong từ lâu được mệnh danh là “bếp ăn của thế giới”, nuôi dưỡng hơn 70 triệu tâm hồn tại Đông Nam Á. Thế nhưng, một bóng ma vô hình đang bao trùm lên những dòng sông này, đó là độc tố từ ngành khai thác đất hiếm. Khi nhu cầu về công nghệ cao và vũ khí tăng vọt, những nhánh của sông Mekong đang phải hứng chịu sự đầu độc từ kim loại nặng, đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu và sức khỏe của các thế hệ tương lai.
Ngồi kéo lưới trên chiếc thuyền đuôi dài tại Chiang Saen, miền Bắc Thái Lan, ông Yana thất vọng nhìn mẻ cá ít ỏi. Nhưng điều khiến ông lo sợ hơn cả là liệu có ai còn dám mua chúng. Cơn sốt khai thác đất hiếm không kiểm soát tại Myanmar và Lào đang tạo ra những dòng chảy độc hại. Đất hiếm – thành phần không thể thiếu trong sản xuất điện thoại thông minh, xe điện, cho đến tên lửa Tomahawk hay tiêm kích F-35 – đang trở thành bản án tử cho hệ sinh thái đường thủy.
Ông THANAPOL PENRAT, Nhà nghiên cứu tại Đại học Naresuan, Thái Lan cho biết: “Vấn đề nằm ở tình trạng ô nhiễm nguồn nước xuyên biên giới từ hoạt động khai thác đất hiếm và vàng không được kiểm soát chặt chẽ tại Myanmar. Tôi thực sự lo ngại khi thấy hoạt động này cũng lan rộng sang Lào. Chúng ta đang có thêm những nguồn xả thải khổng lồ khác, tạo ra tác động cộng hưởng cực kỳ nguy hiểm lên sông Mekong.”
Tại phòng thí nghiệm của Đại học Naresuan, những con số thống kê chính là bằng chứng đanh thép nhất. Phân tích những mẫu nước, cá và trầm tích từ các nhánh sông Mekong cho thấy nồng độ cực cao của thạch tín, thủy ngân, chì và cadimi (Cd). Những khối u kỳ dị hay sự biến đổi sắc tố trên vảy cá là dấu hiệu của một hệ sinh thái đang dần kiệt quệ.
Bà WARAKORN MANEECHUKET, Nhà nghiên cứu tại Đại học Naresuan, Thái Lan cho biết: "Chúng tôi phân tích các mẫu cá và trầm tích để xác định dấu hiệu bệnh lý và nồng độ nhiễm độc. Có 4 chỉ số kim loại nặng nguy hiểm đo lường được là thạch tín gây suy nội tạng, thủy ngân phá hủy hệ thần kinh, chì làm suy giảm nhận thức và cadimi tàn phá thận.”
Để tự cứu mình, ngư dân địa phương đang được huấn luyện sử dụng một ứng dụng điện thoại để nhận diện và xây dựng cơ sở dữ liệu về những loại cá nghi nhiễm độc. Nhưng hiểm họa không chỉ dừng lại bên bờ sông. Khi độc tố xâm nhập vào nguồn nước tưới tiêu, nó tấn công thẳng vào chuỗi cung ứng nông sản xuất khẩu đi khắp thế giới. Ông Niwat Royklaew, người đã dành 40 năm bảo vệ sông Mekong, khẳng định ô nhiễm kim loại nặng là mối đe dọa nghiêm trọng nhất với dòng sông – một kẻ thù vô hình.
Ông NIWAT ROYKLAEW, Nhà hoạt động môi trường cho biết: “Chúng ta phải bắt đầu giải quyết vấn đề này ngay lập tức, vì những độc tố này sẽ tồn tại dai dẳng trong nguồn nước. Chỉ riêng việc dừng hoạt động của các mỏ khai thác là không đủ để làm biến mất hoàn toàn các chất độc hại ra khỏi hệ sinh thái.”
Tại vùng núi phía Bắc Thái Lan, các cộng đồng dân tộc thiểu số như người Shan đang đứng trước ngã ba đường. Chính quyền khuyến cáo họ tránh tiếp xúc với nước sông, nhưng với những người nông dân sống nhờ đất, nhờ nước, điều đó là không thể.
Bà SANGRAWEE SUWEERAKARN, Tổ chức Romphothi - Nhóm vận động cho cộng đồng người Shan cho biết: “Nếu tình trạng nhiễm độc tiếp diễn, thế hệ trẻ chắc chắn sẽ phải bỏ xứ mà đi. Họ không thể tiếp tục cuộc sống làm nông khi nguồn nước nguồn nước vốn là mạch máu không còn an toàn nữa.”
Đất hiếm là xương sống của công nghệ cao và quốc phòng hiện đại. Trong cuộc đua tích trữ nguyên liệu của các cường quốc, nhu cầu khai thác sẽ còn tăng vọt. Đó là tín hiệu đáng báo động cho sông Mekong. Nếu không có một cơ chế kiểm soát xuyên quốc gia, cái giá phải trả cho sự tiến bộ công nghệ có thể chính là sự hủy diệt của dòng sông đang nuôi sống cả vùng Đông Nam Á.
(ANTV) - Từ hình ảnh do người dân cung cấp và thiết bị nghiệp vụ ghi nhận, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai đã xác minh, xử lý nghiêm 2 trường hợp thanh thiếu niên vi phạm trật tự, an toàn giao thông.
(ANTV) - Với quyết tâm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền, bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, an toàn trong lĩnh vực công nghệ thông tin, hiện lực lượng Công an đang tập trung đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Mới đây, Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với phần mềm máy tính – đây là vụ án hình sự đầu tiên trên phạm vi cả nước.
(ANTV) - Quốc hội Moldova ngày 21/7 đã phê chuẩn chương trình hành động và thành phần chính phủ mới do Thủ tướng Vasile Tofan đứng đầu với 53/101 phiếu thuận, bất chấp sự phản đối của phe đối lập.
(ANTV) - Văn phòng Chính phủ có Công văn số 7066 thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà về việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo kiến nghị của Bộ Tư pháp.
(ANTV) - UBND TP Hồ Chí Minh đề xuất chính sách hỗ trợ 100% mức đóng BHYT đối với người từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi chưa tham gia BHYT theo các nhóm khác.
(ANTV) - Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa thông tin về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội. Việc chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng, khi vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên.
(ANTV) - Những ngày này, các hoạt động tri ân nhân kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sỹ cũng được lực lượng Công an triển khai rộng khắp trên cả nước, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
(ANTV) - Sáng nay (22/7), tại Bảo tàng Đà Nẵng, Hội Nạn nhân chất độc da cam dioxin Việt Nam, Binh chủng Hóa học, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức khai mạc triển lãm “Da cam - Lương tri và Công lý” - Đà Nẵng 2026.
(ANTV) - Chuyển đổi số đang tạo ra những đổi thay rõ nét trong hoạt động của lực lượng Công an nhân dân, đặc biệt tại cấp cơ sở, nơi trực tiếp giải quyết các thủ tục hành chính và bảo đảm an ninh, trật tự. Từ việc khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư, ứng dụng nền tảng số đến hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích trên VNeID, nhiều quy trình đã được rút ngắn, chất lượng phục vụ ngày càng được nâng cao. Ghi nhận tại Công an xã Vĩnh Tường, tỉnh Phú Thọ.
(ANTV) - Đối với mỗi người vừa chấp hành xong án phạt tù, trở về địa phương là bước khởi đầu của hành trình tái hòa nhập cộng đồng. Hành trình ấy chỉ thực sự trọn vẹn khi có sự quyết tâm của bản thân cùng sự đồng hành của gia đình, chính quyền và lực lượng Công an. Câu chuyện chúng tôi ghi lại tại Quảng Trị là một minh chứng. Bằng nhiều giải pháp thiết thực trong công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng, lực lượng Công an nơi đây đang giúp nhiều người từng lầm lỡ vượt qua mặc cảm, ổn định cuộc sống, từng bước trở thành những công dân có ích, góp phần giữ vững an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.
