Tour sở thú cho người mắc chứng sa sút trí tuệ

Giữa lớp kính dày và làn nước đục, bà Christel Krueger, 86 tuổi, chăm chú dõi theo hình ảnh một hà mã mẹ và con của nó đang yên giấc trên doi cát. Ánh mắt bà ánh lên sự thích thú, như thể ký ức tuổi thơ đang dần được đánh thức.

Chuyến tham quan đặc biệt này được tổ chức bởi Malteser Deutschland, dành riêng cho những người đang sống chung với chứng sa sút trí tuệ. Đồng hành cùng bà Krueger là con gái, cùng nhiều người cao tuổi khác – mỗi người một hoàn cảnh nhưng cùng chung hành trình tìm lại những mảnh ghép ký ức.

Trong đoàn, bà Ingrid Barkow ngồi trên xe lăn, lặng lẽ quan sát những chú voi chậm rãi di chuyển trong khu sinh sống. Còn bà Monika Jansen phải nhón chân để nhìn rõ hơn một con tê giác phía xa.

BÀ Monika Jansen cho biết, hôm nay, tôi rất vui khi được trở lại sở thú và được ngắm nhìn nhiều điều thú vị. Khi trở về nhà, chắc chắn những hình ảnh này vẫn còn đọng lại trong tôi. Có thể tôi vẫn sẽ mơ về chúng cả trong giấc ngủ.

Sa sút trí tuệ là tình trạng suy giảm về trí nhớ, khả năng suy luận, ngôn ngữ và nhiều chức năng nhận thức khác. Người bệnh có thể thay đổi tính cách, cảm xúc, thậm chí cả cách nhìn nhận thế giới. Hiện tại Đức có khoảng 1,6 triệu người đang sống chung với căn bệnh này, và con số dự báo sẽ tăng lên 2,8 triệu vào năm 2050.

Bà Christine Gruschka, Điều phối viên dự án Malteser Hilfsdienst cho biết, những người mắc chứng sa sút trí tuệ vẫn chưa được nhìn nhận nhiều trong xã hội chúng ta. Điều quan trọng là họ vẫn phải được đặt ở vị trí trung tâm của đời sống xã hội. Họ có quyền được tham gia, như bất kỳ ai khác. Và đó cũng chính là điều mà chúng tôi luôn nỗ lực thực hiện.

Các tour tham quan hiện được tổ chức tại nhiều địa điểm như sở thú, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Berlin, Cung điện Charlottenburg, và dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng. Điểm đặc biệt của những chuyến đi này là nhịp độ chậm rãi, không gian yên tĩnh, tránh gây quá tải cho người tham gia. Hướng dẫn viên chủ động rút gọn hành trình, chỉ tập trung vào một số khu vực cụ thể.

Bà Carola Tembrink, Điều phối viên tour Maltheser cho biết, sở thú là một địa điểm lý tưởng cho những chuyến tham quan như thế này, bởi hầu hết người dân Berlin đều từng đến đây khi còn nhỏ. Đặc biệt với những người mắc chứng sa sút trí tuệ, ký ức tuổi thơ thường vẫn còn đó — chỉ cần được khơi gợi nhẹ nhàng.

Không chỉ mang ý nghĩa với người bệnh, những chuyến tham quan còn là điểm tựa tinh thần cho người thân và người chăm sóc. Trong hành trình nhiều áp lực, đây là cơ hội để họ kết nối, sẻ chia với những người cùng hoàn cảnh.

Đối với con gái của bà Barkow, chuyến đi còn giúp hai mẹ con gần gũi hơn. Cô nhẹ nhàng đẩy xe lăn, đôi lúc đặt tay lên vai mẹ, lúc khác lại chỉ cho bà xem từng con vật.

Chị Manuela Grudda, con gái của bệnh nhân sa sút trí tuệ cho biết, tôi không thể giao tiếp với mẹ theo cách bình thường nữa. Nhưng khi tôi chỉ cho bà điều gì đó, bà vẫn nhìn, vẫn chú ý… và điều đó rất quan trọng. Ít nhất, tôi biết mẹ không chỉ sống trong thế giới của riêng mình, mà vẫn còn hiện diện trong thế giới này.

Những chuyến tham quan như tại Sở thú Berlin không hẳn là phương pháp điều trị kiểu truyền thống, nhưng đã cho thấy khả năng duy trì chất lượng sống với người bệnh. Khi não bộ được kích thích đúng cách, các mạng lưới thần kinh vẫn có thể hoạt động, dù ở mức hạn chế. Những ký ức cũ được khơi dậy, cảm xúc được kích hoạt và sự chú ý được duy trì, tất cả góp phần giúp người bệnh tiếp tục tham gia vào thế giới thay vì tách biệt khỏi nó.