Lò bánh mì cộng đồng hồi sinh truyền thống ở vùng núi Alps

Tại Vollon, một ngôi làng nhỏ thuộc huyện Brusson ở độ cao 1.300 mét, ngọn lửa lại bùng cháy trong lò bánh mì cổ được xây dựng từ năm 1898. Từ sáng sớm, người dân địa phương đã tụ tập để nhào bột và nướng bánh mì lúa mạch đen – loại bánh truyền thống của vùng Aosta.

Anh Stefano Saracco, một tình nguyện viên, chia sẻ rằng nhóm bạn của anh thường gặp nhau vài lần mỗi năm để cùng làm bánh, trò chuyện và sống lại không khí xưa cũ mà ông bà từng có. Dù đôi khi bánh bị cháy, nhưng điều đó không quan trọng – bởi điều quý giá nhất là cảm giác được quây quần bên nhau, tạm rời xa điện thoại và cuộc sống bận rộn để tận hưởng khoảnh khắc giản dị cùng bạn bè.

Trong quá khứ, chi phí đốt lò rất đắt đỏ nên dân làng không thể sở hữu lò riêng. Vì thế, lò nướng cộng đồng trở thành nơi thiết yếu để mọi người cùng nhau làm bánh dự trữ cho cả năm. Khi cuộc sống hiện đại dần thay đổi, truyền thống này cũng mai một. Đến năm 2015, Lễ hội Bánh Mì Đen – Lo Pan Ner – được khởi xướng để hồi sinh phong tục nướng bánh, với mục tiêu không chỉ làm ra thực phẩm, mà còn gắn kết cộng đồng.

Ông Saverio Favre, chuyên gia về truyền thống địa phương, cho biết mùa nướng bánh thường diễn ra trước Giáng sinh, vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12. Bánh được nướng một lần mỗi năm, sau đó phơi và cất giữ trên những giá gỗ thoáng khí; khi ăn, người ta ngâm bánh trong nước hoặc sữa cho mềm.

Bà Roberta Esposito, Ủy viên Hội đồng huyện Brusson, nhấn mạnh rằng ở các làng miền núi, dân số đang giảm mạnh nên những dịp như thế này có ý nghĩa đặc biệt – giúp duy trì sự gắn bó và giữ cho cộng đồng không tan rã.

Xu hướng hồi sinh lò nướng cộng đồng nay đã lan rộng khắp vùng núi Alps. Bà Caterina Pizzato, đại diện Cơ quan Dân tộc học và Ngôn ngữ khu vực, cho biết Lễ hội Bánh Mì Đen năm nay bước sang năm thứ 10, thu hút khoảng 800 tình nguyện viên với 65 lò nướng từ các ngôi làng trong thung lũng Aosta cùng tham gia, tất cả đều chung niềm đam mê gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể của vùng.

Và cứ như thế, mỗi năm một lần, ống khói lò nướng lại tỏa khói, hương bánh mì lan khắp các con phố. Những ngôi làng vùng Alps lại trở nên sống động – lưu giữ linh hồn của mình giữa nhịp sống hiện đại.