Pakistan nỗ lực bảo tồn bướm trước nắng nóng cực đoan

Lahore, thủ phủ tỉnh Punjab, là một trong những thành phố chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Mùa hè năm nay, nhiệt độ nhiều thời điểm lên tới 44 độ C và thường xuyên dao động từ 35 đến 39 độ C. Mức nhiệt này không chỉ khiến con người kiệt sức mà còn trở thành mối đe dọa đối với toàn bộ vòng đời của bướm.

Các nhà khoa học cho biết bướm phát triển tốt nhất ở nhiệt độ từ 24 đến 29 độ C. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng 33 độ C, quá trình trao đổi chất suy giảm, hệ miễn dịch yếu đi và khả năng sinh sản giảm đáng kể. Nắng nóng cũng làm khô héo các loài cây và hoa – nguồn thức ăn, nơi trú ngụ và sinh sản của bướm.

Pakistan hiện có gần 400 loài bướm phân bố từ vùng núi Gilgit-Baltistan đến các đồng bằng ở Punjab. Tuy nhiên, sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan đang khiến nhiều quần thể suy giảm nhanh chóng.

Để tạo điều kiện cho bướm sinh trưởng, một khu bảo tồn khép kín đã được xây dựng trong khuôn viên Vườn Thực vật ở ngoại ô Lahore.

Bên trong các mái vòm cao khoảng hai mét, nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng được điều chỉnh để mô phỏng môi trường sống tự nhiên. Không gian còn được bố trí nhiều khu vực râm mát, bãi cát và các loài thực vật phù hợp với tập tính của bướm.

Các nhân viên tại đây còn thu thập những cá thể bướm ngoài tự nhiên đang gặp nguy hiểm để đưa về chăm sóc trong môi trường được kiểm soát.

Ông Abdul Aleem, Giám đốc dự án Vườn Thực vật và Ngôi nhà Bướm, cho biết mục tiêu của cơ sở là tạo ra điều kiện sống ổn định để bướm có thể hoàn thành trọn vẹn vòng đời. Trong điều kiện tự nhiên mùa hè, tuổi thọ của bướm chỉ kéo dài khoảng 15 đến 20 ngày vì nhiệt độ quá cao và độ ẩm thấp. Nhưng trong môi trường được kiểm soát, vòng đời của chúng có thể tăng lên 30 đến 35 ngày – gần gấp đôi so với ngoài tự nhiên.

Một nghiên cứu của Đại học Cambridge công bố năm 2023 cũng chỉ ra rằng giai đoạn ấu trùng là thời điểm bướm dễ bị tổn thương nhất trước tác động của biến đổi khí hậu, khiến việc bảo vệ môi trường sống trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Bên cạnh các mô hình bảo tồn, Chính phủ Pakistan đang khuyến khích trồng các loài cây bản địa, bảo vệ các vườn ươm và mở rộng những giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm gìn giữ đa dạng sinh học. Các nhà bảo tồn cũng kêu gọi người dân trồng thêm các loài hoa thu hút bướm trong khuôn viên gia đình và tham gia theo dõi quần thể bướm địa phương.

Từ 35 đến 50 loài bướm bản địa và ngoại lai đã từng được nuôi dưỡng tại "Ngôi nhà Bướm" ở Lahore. Dù đây chỉ là một mô hình quy mô nhỏ, nhưng trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng cao, những không gian trú ẩn như vậy đang trở thành "lá chắn" quan trọng, góp phần bảo tồn các loài thụ phấn và duy trì sự cân bằng mong manh của các hệ sinh thái.