Sàng lọc AI giúp giảm các ca ung thư vú ác tính

Đã có 100.000 phụ nữ tham gia chương trình thử nghiệm ở Thụy Điển từ tháng 4/2021 đến tháng 12/2022. Hiệu quả bước đầu của việc áp dụng công nghệ này mở ra hy vọng căn bệnh ung thư vú sẽ được phát hiện và ngăn chặn sớm, cứu sống nhiều bệnh nhân.

Hướng dẫn của châu Âu khuyến nghị rằng quá trình sàng lọc ung thư vú tiêu chuẩn bao gồm việc xem xét kỹ lưỡng các ảnh chụp X-quang được kiểm tra bởi hai bác sĩ.

Các nhà nghiên cứu cho biết ước tính có khoảng 20-30% trường hợp ung thư vú được chẩn đoán giữa các lần khám, cho thấy nhiều trường hợp không được phát hiện sớm.

Những trường hợp ung thư vú này, được gọi là "ung thư phát hiện giữa các lần sàng lọc", thường ác tính hơn, phát triển nhanh hơn và ở giai đoạn nặng hơn so với những trường hợp được phát hiện sớm hơn thông qua các chương trình sàng lọc định kỳ. Điều này có nghĩa là chúng cũng khó điều trị hơn.

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa Lancet, công nghệ sàng lọc được hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp giảm 11 trường hợp "ung thư phát hiện giữa các lần sàng lọc" trong hai năm qua, tương đương với mức giảm 12%.

Chị Jessie Gommers, bác sĩ Khoa Chẩn đoán Hình ảnh Y tế, Trung tâm Y tế Đại học Radboud, Hà Lan cho biết, trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm nổi bật các vùng nghi ngờ có bệnh trong ảnh chụp, hỗ trợ các bác sĩ X quang trong quá trình phát hiện. Cuối cùng, quyết định tái khám vẫn do các bác sĩ X quang đưa ra, tuy nhiên, điểm khác biệt so với phương pháp tiêu chuẩn là không phải tất cả các ca chụp X quang đều được hai bác sĩ đọc kết quả.

Nghiên cứu đã khảo sát phụ nữ từ 40 đến 80 tuổi tham gia chương trình sàng lọc quốc gia của Thụy Điển trong vòng 20 tháng, bắt đầu từ tháng 4 năm 2021, với tổng cộng 100.000 người tham gia.

Các phụ nữ được khám sàng lọc định kỳ từ 18 tháng đến 2 năm một lần, ngoại trừ những phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh do di truyền, những người này được khám sàng lọc thường xuyên hơn với khoảng thời gian 12 tháng một lần.

Chị Jessie Gommers, bác sĩ Khoa Chẩn đoán Hình ảnh Y tế, Trung tâm Y tế Đại học Radboud, Hà Lan cho biết, hiện nay công nghệ sàng lọc AI đã được triển khai ở một số vùng ở Đan Mạch và Thụy Điển, chủ yếu là do họ thiếu bác sĩ X quang thực hiện. Và tôi nghĩ trước khi công nghệ này có thể được triển khai ở nhiều quốc gia hơn, có một điều rất quan trọng là cần có thêm bằng chứng thử nghiệm AI trong các chương trình sàng lọc ung thư vú.

Hiện có một số nghiên cứu về chụp X-quang tuyến vú có hỗ trợ AI đang được tiến hành trên khắp thế giới. Nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng AI chưa ở giai đoạn có thể thay thế sự giám sát của con người.

Tiến sĩ Olga Oikonomidou, Trưởng nhóm Nghiên cứu Ung thư vú, Đại học Edinburgh, Anh cho biết, nghiên cứu này được thực hiện ở Thụy Điển với một hệ thống y tế mà hầu hết các bác sĩ X quang tham gia đều là những chuyên gia có trình độ cao. Chúng ta chưa thể kỳ vọng rằng, ở khắp mọi nơi trên thế giới đều viện nghiên cứu học thuật về ung thư vú, sở hữu những bác sĩ X quang giàu kinh nghiệm,có khả năng sử dụng AI, có cơ sở hạ tầng và có thể diễn giải dữ liệu một cách tốt nhất.

Theo các nhà khoa học, kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ cho việc triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) trong các chương trình sàng lọc chụp X-quang ở những nơi thiếu hụt nhân lực, nhưng chưa thể khẳng định rằng AI đã đạt đến mức độ có thể thay thế các bác sĩ chuyên khoa X-quang./.