Sứ mệnh giải mã băng tan ở Greenland

Giữa vùng biển phủ kín băng trôi ở miền Đông Greenland, tàu nghiên cứu cực RSS Sir David Attenborough đang thực hiện một trong những sứ mệnh khoa học tham vọng nhất nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa băng tan và đại dương.

Đoàn nghiên cứu quốc tế do Cơ quan Khảo sát Nam Cực Anh dẫn đầu sẽ làm việc trong sáu tuần để thu thập dữ liệu ngay tại khu vực các sông băng đổ ra biển. Các nhà khoa học đo nhiệt độ nước sát mép băng, lấy mẫu ở nhiều khoảng cách khác nhau và theo dõi sự pha trộn giữa nước ngọt từ băng tan với nước biển.

Ông PIERRE DUTRIEUX, Nhà khoa học chính về đại dương và băng cho hay: "Mục tiêu chính của sứ mệnh là tìm hiểu cách mà tảng băng Greenland tương tác với đại dương. Một trong những câu hỏi lớn hiện nay là băng tan do nhiệt độ không khí trên bề mặt hay do dòng nước biển ấm từ bên dưới. Greenland có hơn 200 vịnh hẹp, nơi băng liên tục nứt vỡ và đổ xuống biển, nên việc đo đạc trong môi trường luôn biến động như vậy là vô cùng khó khăn."

Để tiếp cận những khu vực con người khó có thể đến gần, đoàn nghiên cứu triển khai nhiều thiết bị hiện đại, trong đó nổi bật là tàu ngầm tự hành Boaty McBoatface. Thiết bị có khả năng lặn sâu tới 6.000 mét và vừa hoàn thành chuyến khảo sát đầu tiên bên dưới lớp băng hỗn hợp gồm băng biển và các tảng băng trôi.

Tuy nhiên, hành trình không hoàn toàn suôn sẻ. Con tàu ngầm tự hành trở về muộn hơn dự kiến khoảng hai giờ, khiến cả nhóm kỹ sư không khỏi lo lắng.

Ông PIERRE DUTRIEUX, Nhà khoa học chính về đại dương và băng nói: "Khi thiết bị xuất hiện trở lại cùng những dữ liệu quý giá, mọi người đều vô cùng phấn khởi. Đây là lần đầu tiên khu vực này được khảo sát từ bên dưới và thiết bị đã mang về những dữ liệu hoàn toàn mới."

Theo các nhà khoa học, những thay đổi tại Greenland đang diễn ra rõ rệt hơn so với nhiều năm trước. Nhiều dòng sông băng từng hùng vĩ nay đã thu hẹp đáng kể do nhiệt độ ngày càng tăng.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo, lượng nước ngọt khổng lồ từ băng tan có thể làm suy yếu Hệ thống tuần hoàn đảo chiều kinh tuyến Đại Tây Dương (AMOC), dòng hải lưu vận chuyển nhiệt và chất dinh dưỡng trên quy mô toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của khí hậu Trái Đất.

Sứ mệnh lần này thuộc dự án kéo dài 5 năm mang tên GIANT, quy tụ 17 đối tác quốc tế, với mục tiêu xây dựng các mô hình dự báo chính xác hơn về tác động của băng Greenland tan chảy đối với đại dương và khí hậu trong tương lai.

Ông PIERRE DUTRIEUX, Nhà khoa học chính về đại dương và băng chia sẻ: "Đây là một dự án đặc biệt bởi quy mô rất lớn. Thay vì chỉ nghiên cứu từng phần nhỏ, chúng tôi đang cố gắng ghép nối một bức tranh tổng thể. Được triển khai đồng thời tất cả các công nghệ hiện đại trong khung cảnh hùng vĩ như thế này là một cơ hội rất đặc biệt đối với chúng tôi."

Mỗi số liệu thu thập được dưới lớp băng Greenland không chỉ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về tốc độ tan chảy của các sông băng, mà còn góp phần dự báo những biến động của đại dương và khí hậu toàn cầu trong những thập kỷ tới. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, những nghiên cứu như dự án GIANT được kỳ vọng sẽ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để các quốc gia xây dựng các giải pháp ứng phó, giảm thiểu những tác động đối với con người và hệ sinh thái trên toàn thế giới.