Kiểm định khí thải xe máy định kỳ - tránh quy định cho có khó thực thi

Đây được cho là điều cần thiết vì nhiều lợi ích mang lại cho môi trường, kinh tế nói chung. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra ở đây là với hơn 70 triệu xe máy đang lưu thông hàng ngày trên đường hiện nay, thì việc kiểm định tất cả số xe máy này liệu có có phải là nhiệm vụ bất khả thi.

Khí thải từ phương tiện giao thông được nhận định là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là tại những thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM... Với số lượng phương tiện lên tới cả chục triệu. Trong đó, xe mô tô, xe gắn máy được là nguồn phát thải chất ô nhiễm lớn nhất bởi số lượng vượt trội của loại hình phương tiện này.

Và nếu kiểm soát được, hạn chế được nguồn phát thải khổng lồ này sẽ mang đến những tác động rất tích cực và từng bước cải thiện môi trường sống. Hơn ai hết những người đang phải chịu bầu khí ô nhiễm, ngột ngạt ở các đô thị lớn tỏ ra rất đồng tình với quan điểm này.

Việc kiểm định khí thải xe máy sẽ tốn nhiều thời gian, công sức và tiền bạc, bởi số lượng phương tiện xe máy ở Việt Nam là khổng lồ, lên tới hơn 70 triệu mô tô, xe gắn máy. Riêng tại Hà Nội thôi đã có khoảng 7,7 triệu xe máy. Còn tại TP.HCM là 9 triệu xe, trong đó lượng xe sử dụng trên 10 năm chiếm tới gần 68%. Và chủ yếu thuộc sở hữu của người có thu nhập thấp.

Thực tế thì đây cũng chính là trở ngại lớn trong nhiều năm qua, mặc dù nhiều tỉnh thành, trong đó có cả Hà Nội đã đưa ra nhiều ưu đãi, thuận lợi để hướng người dân đến với thói quen kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện định kỳ. Thực tế thì để thay đổi thói quen dùng đến khi hỏng thì mới mang đi sửa không phải là chuyện dễ dàng.

Trên thực tế, việc kiểm soát khí thải xe máy đã được đề cập từ rất lâu. Thậm chí, vào năm 2010, Chính phủ đã giao Bộ Giao thông vận tải xây dựng lộ trình cụ thể về kiểm soát khí thải xe máy với hai địa điểm tiên phong là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Thế nhưng, cho đến nay vẫn không thể làm được do vướng quá nhiều rào cản, đặc biệt là mức sống của người dân vẫn còn thấp. Các chính sách hỗ trợ và khuyến khích chưa đủ sức hút với người dân.

Các chuyên gia nhấn mạnh, về vấn đề này các cơ quan soạn thảo luật cần cân nhắc đến việc khuyến khích và thu hút người dân nhiều hơn là việc ban hành các chế tài cứng rắn mang tính răn đe. Bởi thực tế đã chứng, nếu bị xử phạt, người dân sẳn sàng từ bỏ phương tiện cũ nát, thay vì bảo dưỡng, bảo trì theo quy định.