Câu chuyện cấm và xử phạt xe đi trên vỉa hè

Vào giờ cao điểm, khi mỗi m2 lòng đường cũng trở nên hiếm hoi và quý giá, thì vỉa hè cũng được hoán đổi công năng trở thành 1 làn đường hỗn hợp và rất đa dụng: Là chỗ để xe, là nơi đi bộ và còn là cả 1 làn đường dành cho xe máy.

Vỉa hè, giờ không còn đảm nhiệm công năng chính của nó, còn những người đi bộ, một loại hình giao thông yếu thế thì liên tục bị chèn ép bằng những tiếng còi giận dữ của các phương tiện. Và tất nhiên, chẳng mấy ai hài lòng khi mà quyền lợi chính đáng của bản thân bị xâm phạm 1 cách ngang ngược như thế.

Anh Đặng Minh Thành ở  Đặng Trần Côn, Hà Nội chia sẻ: Những tình huống này rất là nguy hiểm, mặc dù đây là đường dành cho người đi bộ nhưng những phương tiện giao thông như xe máy xe đạp, đặc biệt là giờ cao điểm thì rất là nguy hiểm. Cũng dễ hiểu thôi vì giờ cao điểm ai cũng vội, cũng muốn về nhà sớm nhưng cũng phải nghĩ cho người đi bộ với chứ. Họ cứ thử đặt mình vào vị trí là người đi bộ xem họ cảm thấy thế nào.

Nhìn nhận vấn đề trên góc độ văn hóa, các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân của hành vi đi xe trên vỉa hè hiện nay có nguồn gốc sâu xa từ thói quen sinh hoạt tùy tiện của một bộ phận người dân sống tại các thành phố lớn. Những người sống quá trình đô thị hóa nhưng lại không chịu hoặc không kịp “đô thị hóa thói quen sinh hoạt, thói quen tham gia giao thông”. Thế nên, khi ra đường, tham gia giao thông một cách rất tùy tiện, tùy hứng. Đường tắc chỗ nào họ tìm cách thông luồng sang chỗ khác để đi sao cho nhanh nhất. Và vỉa hè đương nhiên là lựa chọn gần nhất của họ.

Chính vì lẽ đó mà mới đây, phát biểu trong Lễ phát động ra quân Năm An toàn giao thông và đợt cao điểm bảo đảm trật tự, ATGT Tết Nguyên đán Tân Sửu, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã đưa ra yêu cầu các cơ quan chức năng TP đẩy mạnh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về trật tự, trong đó nhấn mạnh, cần xử lý nghiêm các trường hợp ô tô, mô tô, xe gắn máy đi lên vỉa hè.

Thế nhưng, thực tế là dù ra quân xử lý cũng không thể hết được những vi phạm theo kiểu này, khi nó đã ăn sâu vào văn hóa giao thông của nhiều người.

PGS.TS Phạm Ngọc Trung  cho biết thêm, chế tài của chúng ta đã có nhưng nó chưa cụ và khi mà thực thi thì chúng ta không đủ lực lượng mà triển khai 1 cách quyết liệt. Thành ra họ vi phạm như 1 điều đương nhiên, dù tắc hay không tắc họ cũng đi lên vỉa hè. Thì đấy là những cái cả chủ quan cả khách quan.

Các chuyên gia cũng nhận định, Hà Nội nhiều năm qua vẫn đeo đuổi giải pháp bằng VTCC để giảm ùn tắc, thế nhưng chính việc không đảm bảo được sự an toàn cho người đi bộ đã cản trở khả năng kết nối của người dân đến với VTCC. Điều này thể hiện qua việc sản lượng của xe bus liên tục tụt dốc không phanh trong những năm trở lại đây.

TS Phan Lê Bình , chuyên gia giao thông, tổ chức hợp tác quốc tế Nhật Bản cho biết: Một khi chúng ta sử dụng VTCC thì buộc phải đi bộ hoặc cách khác là đi taxi hoạch xe ôm ra các trạm chờ. Thì việc đi bộ và sử dụng xe bus như vậy thì điều tôi bức xúc nhất là không thể đi bộ trên vỉa hè được mặc dù rất to rất rộng. Mấy năm trước đây chúng ta rộ lên một đợt lấy lại vỉa hè cho người đi bộ, tôi cho là rất đúng đắn và tôi nghĩ rằng nó liên quan mật thiết đến việc có khuyến khích người dân chuyển sang giao thông công cộng hay không. Bởi vì khi chuyển sang giao thông công cộng thì người dân buộc phải đi bộ. Và muốn đi bộ thì người dân rất mong được đi bộ an toàn.