Thứ Năm, 01/10/2026 01:42 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Xã hội

Tiếng gọi giữa khe núi Cha Lỳ

Chiến tranh đã lùi xa nhưng những dấu tích còn lại luôn thôi thúc cán bộ, nhân viên Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) Đoàn Kinh tế-Quốc phòng (KT-QP) 337 (Quân khu 4) đến với những anh hùng liệt sĩ còn nằm lại giữa núi rừng. Mỗi dấu vết được tìm thấy, mỗi HCLS được đưa lên từ lòng đất là thêm một cuộc trở về sau những năm tháng dài chờ đợi.

Bên hố bom cũ

10 giờ, khe núi Cha Lỳ ở thôn Cuôi-Tri, xã Hướng Lập, tỉnh Quảng Trị vẫn im ắng. Bên một hố bom cũ, Thiếu tá QNCN Hồ Sĩ Thân và Thiếu tá QNCN Hoàng Minh Tài, nhân viên Đội Quy tập HCLS Đoàn KT-QP 337, đang đào một rãnh đất.

Mỗi người sử dụng một cuốc, một xẻng. Đất phía trên khá cứng. Hai anh đào được một đoạn thì cảm nhận lớp đất bên dưới có gì đó khác thường. Mềm hơn. Nhẹ hơn.

Anh Thân chuyển sang dùng bay, nhẹ tay hớt từng lớp đất mỏng. Anh Tài cúi xuống, dùng lưỡi xẻng hứng từng nhúm đất từ anh Thân.

Một tiếng động rất khẽ vang lên. “Xẹt...”. Hai người nhìn nhau. Dưới lớp đất là một túi vải dù màu xám. Thông tin được báo cáo lên cấp trên. Trung tá Phan Đình Phi, Đội trưởng Đội Quy tập HCLS Đoàn KT-QP 337 lập tức có mặt.

Nhà bạt nhanh chóng được các thành viên trong đội dựng lên tại nơi tìm thấy HCLS để che nắng, che mưa. Cuốc, xẻng được đặt sang một bên.

Từ lúc này, từng động tác phải chậm hơn, nhẹ hơn và cẩn trọng hơn. Lớp đất được bóc từng chút. Túi vải dù được đưa lên mặt đất. Rồi những phần hài cốt xuất hiện. Một người đã hy sinh từ nhiều năm trước đang trở về từ lòng đất.

Các phần xương được thu gom cẩn thận. Hai chiếc răng còn tốt được vệ sinh sạch sẽ và được niêm cất trong hộp bảo quản theo đúng quy định để phục vụ giám định ADN, xác định danh tính HCLS. Sau khi hoàn tất các bước quy tập cần thiết, anh Hồ Sĩ Thân và anh Hoàng Minh Tài nhẹ nhàng gói buộc rồi đặt hài cốt vào tiểu sành.

Không khí trong rừng bỗng lặng hơn. Anh Phan Đình Phi ngồi xuống thực hiện nghi thức theo văn hóa tâm linh của người Việt. Bàn tay anh đập mạnh xuống đất rồi chạm nhẹ vào tiểu sành.

Sau này, Trung tá Phan Đình Phi giải thích, lúc đó chưa xác định được giới tính của liệt sĩ nên anh gọi cả hai trường hợp (bác liệt sĩ nam, bác liệt sĩ nữ). Khi có thêm di vật, như dây thắt lưng, lược, gương, có thể nhận định rõ hơn để gọi theo giới tính. Anh Phi nghẹn ngào nói với chúng tôi: “Những người làm nhiệm vụ quy tập, gọi hồn các bác liệt sĩ là công việc cao cả và thiêng liêng. Bởi đó là cảm xúc rất đặc biệt khi tìm được các bác, đưa các bác trở về với quê hương, gia đình”.

Lần theo nguồn tin

Để có thể tìm thấy các liệt sĩ, hành trình bắt đầu từ một nguồn tin rất mong manh. Giữa tháng 3-2026, ông Hồ Văn Sâm, ở xã Hướng Lập, tìm đến trụ sở của Đội. Trong một lần đi làm nương, ông Sâm đi tắt qua khe núi Cha Lỳ (giáp biên giới Việt-Lào), ông thấy có nhiều hố bom, đất cạnh những hố bom có dấu hiệu khác thường, ông Sâm nghi ngờ nơi đây từng có bộ đội hy sinh và đã được an táng.

Một lời kể. Một nghi vấn của người dân. Nhưng với Đội Quy tập HCLS Đoàn KT-QP 337, đó là thông tin cần được kiểm chứng. Trung tá Phan Đình Phi cùng Thiếu tá Lương Văn Công, Đội phó Đội Quy tập, Thiếu tá QNCN Hồ Sĩ Thân và Thiếu tá QNCN Trần Văn Hoàng, nhân viên viên Đội Quy tập tìm đến nhà ông Sâm. Từ nơi đơn vị đang đứng chân ở thôn A Xóc-Cha Lỳ (xã Hướng Lập) đến nhà ông Sâm khoảng 12km. Từ đó, các anh tiếp tục cùng ông Sâm đi bộ men theo khe suối, vượt qua những khu rừng hiểm trở.

Đến nơi. Anh Phi quan sát rất kỹ lớp đất cạnh những hố bom, rồi dùng cuốc đào một rãnh nhỏ. Anh không vội kết luận. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Đất rừng thay đổi. Cây cối phát triển nhanh. Những dấu tích chiến tranh bị vùi lấp. Vị trí an táng ban đầu có thể không còn nguyên. Linh cảm đã mách bảo cho anh biết, các bác đang nằm dưới những lớp đất. Các anh đánh dấu khu vực, hội ý tại thực địa, xây dựng phương án tìm kiếm, quy tập.

Công việc bắt đầu. Đất cứng thì dùng cuốc. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi có hài cốt thì chuyển sang dùng bay, bóc từng lớp đất mỏng. Mưa xuống phải dừng lại, che đậy cẩn thận. Bởi nước có thể làm hài cốt phân hủy nhanh hơn, ảnh hưởng đến việc bảo quản và xác định danh tính sau này. Bữa trưa giữa rừng thường là lương khô, bánh chưng, gói xôi mang theo. Chiều xuống, lán tạm bên bìa rừng trở thành nơi nghỉ. Sáng hôm sau, công việc lại tiếp tục, để rồi đến cuối tháng 7, tại khu vực khe núi Cha Lỳ, Đội đã tìm thấy 8 HCLS.

Khi công việc tại khe núi Cha Lỳ vẫn tiếp tục, Đội nhận thêm nguồn tin từ ông Hồ Văn Trường, ở xã Hướng Lập, làm nhiệm vụ bảo vệ rừng. Sau cơn mưa rừng rất lớn, ông Trường đi tuần tra tại khu vực rừng Cây Lỗi đã phát hiện dấu tích hầm hào cùng những vật dụng như tăng, võng, bi đông. Những dấu tích ấy khiến ông nghi ngờ nơi đây có HCLS.

Anh Phan Đình Phi, anh Lương Văn Công và các thành viên trong Đội lại lên đường khảo sát, nắm tình hình. Rồi Đội phân chia lực lượng, một bộ phận vẫn tìm các bác tại khe núi Cha Lỳ, một bộ phận do anh Phi phụ trách dựng lán trại tìm HCLS tại rừng Cây Lỗi. Vẫn là những nhát cuốc, những đường bay gạt nhẹ, đến đầu tháng 8-2026, Đội tìm thấy 5 HCLS tại rừng Cây Lỗi.

Mặt trời khuất sau núi, cán bộ, nhân viên Đội Quy tập HCLS Đoàn KT-QP 337 lại thu dọn dụng cụ. Cuốc, xẻng được lau sạch. Ngày mai, họ lại tiếp tục đào, vận chuyển đất đá, tìm kiếm, quy tập HCLS.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình đưa những anh hùng liệt sĩ nằm lại nơi chiến trường xưa trở về vẫn chưa khép lại với Đội Quy tập HCLS Đoàn KT-QP 337.

 5 HCLS tìm thấy ở rừng Cây Lỗi được bọc trong tăng và võng dù ở độ sâu từ 1,2m đến 1,6m. Di vật kèm theo có đế giày, dây thắt lưng, đinh ghim, dây điện thông tin, bàn chải đánh răng. Cả 5 HCLS đều có lọ thủy tinh đi kèm, bên trong là một tờ giấy có những dòng chữ đã mờ.

Ngày 13-8-2026, kết quả giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự (Công an tỉnh Quảng Trị) xác định: Tờ giấy trong lọ thủy tinh chôn cùng HCLS số 4 đã phục hồi được thông tin như sau: Đồng chí Nguyễn Văn Vượng, sinh năm 1946; cấp bậc: Binh nhất; nhập ngũ: Tháng 5-1970; đơn vị: Đại đội 3, Tiểu đoàn 25, Binh trạm 27, Đoàn 559; hy sinh ngày 26-12-1970; nguyên quán: Triều Dương, Quốc Trị, Tiên Lữ, Hải Hưng.

Báo Quân đội nhân dân

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Mái ấm nhân ái - hữu nghị nuôi dưỡng các em nhỏ khó khăn

Mái ấm nhân ái - hữu nghị nuôi dưỡng các em nhỏ khó khăn

Xã hội 30/09/2026

(ANTV) - Từ năm 2025, công an tỉnh Điện Biên đã xây dựng và triển khai mô hình Con nuôi Công an Điện Biên, trong đó, xây dựng Mái ấm nhân ái – hữu nghị, với 50 em học sinh được nhận nuôi, ở đây có 38 em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, một số em có người thân đã từng lầm lỗi, có những em được sinh ra và lớn lên giữa những nguy cơ tiềm ẩn, đó là những tư tưởng lệch lạc, khả năng bị lôi kéo, dụ dỗ bởi các đối tượng xấu.

Khởi tố 2 bị can trốn thuế tại Đồng Tháp

Khởi tố 2 bị can trốn thuế tại Đồng Tháp

Pháp luật 30/09/2026

(ANTV) - Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường, Công an tỉnh Đồng Tháp đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Trương Thị Bích Phượng (sinh năm 1976) và Phan Trường Thịnh (sinh năm 2002) cùng trú phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp về tội trốn thuế.

Khởi tố thêm 2 bị can vụ nâng khống giá thực phẩm ở trường học

Khởi tố thêm 2 bị can vụ nâng khống giá thực phẩm ở trường học

Pháp luật 30/09/2026

(ANTV) - Mở rộng điều tra vụ án xảy ra tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Yên Lập, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố bị can, ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú, đồng thời khám xét nơi ở và nơi làm việc đối với Trần Thị Minh Luyện, thủ quỹ và Phạm Thị Tâm, cán bộ y tế, thành viên Ban quản lý bếp ăn để làm rõ hành vi nâng khống giá thực phẩm, giữ lại hơn 482 triệu đồng tiền ăn của học sinh để chi tiêu nội bộ.

Đại tướng Lương Tam Quang tiếp Trưởng đoàn các nước ASEAN dự Hội nghị về đấu tranh với tội phạm truy nã

Đại tướng Lương Tam Quang tiếp Trưởng đoàn các nước ASEAN dự Hội nghị về đấu tranh với tội phạm truy nã

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Sáng ngày 30/9, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an tiếp xã giao Trưởng đoàn các nước ASEAN sang dự Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã do Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức tại Thủ đô Hà Nội. Cùng dự có Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an.

Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu

Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu

Kinh tế 30/09/2026

(ANTV) - Trước đó, tiếp tục thực hiện chương trình Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, sáng nay (30/9), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Thúc đẩy hợp tác thực thi pháp luật Việt Nam – Brunei

Thúc đẩy hợp tác thực thi pháp luật Việt Nam – Brunei

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Ngày 30/9, tại Hà Nội, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã tiếp ngài Dato Seri Setia Awang Haji Sufian bin Haji Sabtu, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng phụ trách an ninh và pháp luật kiêm Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia Brunei Darussalam, nhân dịp sang Việt Nam tham dự Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Thúc đẩy hợp tác khu vực về phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm truy nã

Thúc đẩy hợp tác khu vực về phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm truy nã

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Sau Lễ khai mạc Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì Phiên họp toàn thể của Hội nghị. Phiên họp toàn thể đạt được nhiều kết quả thiết thực, đóng góp tích cực vào việc củng cố quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước thành viên ASEAN, cũng như vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của khu vực và thế giới.

Thống nhất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác phòng, chống tội phạm truy nã

Thống nhất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác phòng, chống tội phạm truy nã

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Phát biểu Bế mạc Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an khẳng định, trên tinh thần hữu nghị và hợp tác của ASEAN, Hội nghị đã đạt được nhiều kết quả rất tích cực, đáng ghi nhận.

Xem thêm