Thứ Ba, 25/06/2024 09:47 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Xã hội

Sách giáo khoa - tài liệu học tập, tham khảo: Giải quyết tư tưởng bao cấp trong tổ chức giáo dục

(ANTV) - Học sinh phổ thông cả nước đã tựu trường, chuẩn bị bước vào năm học mới. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn chạy đôn chạy đáo tìm kiếm, chọn lựa từng quyển trong các bộ sách giáo khoa khác nhau. Vấn đề một hay nhiều bộ sách giáo khoa vẫn đang được dư luận đặt ra với nhiều ý kiến trái chiều, nhưng tựu trung vẫn làm sao đảm bảo được mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Mua sách giáo khoa tại một nhà sách ở quận 8 (TPHCM) sáng 28-8-2023

Bao cấp là cơ chế ở một giai đoạn nhất định. Ở đó có nền kinh tế tập trung, Nhà nước cung cấp mọi nhu cầu về đời sống con người theo một cơ chế phân phối. Ngược lại là cơ chế thị trường, xã hội chấp nhận đồng thời nhiều thành phần kinh tế. Tuy nhiên, thực tế ở một số lĩnh vực, khái niệm “bao cấp” ngày nay được dùng để chỉ sự bao biện, làm thay, không phát huy năng lực bản thân con người và của từng địa phương. Nhận thức và cơ chế phát hành sách giáo khoa (SGK) hiện nay là một thực tế minh họa khá sinh động về tư tưởng bao cấp ấy.

Tôi còn nhớ vào năm 1962-1963, bản thân thi đậu vào lớp đệ thất trường công lập của tỉnh (lớp 6 bây giờ). Công việc đầu tiên của cậu bé 11 tuổi từ huyện lên tỉnh chuẩn bị học liệu cho mình là đi mua SGK. Câu chuyện tưởng đâu là phức tạp, nhưng thực tế đã diễn ra rất nhẹ nhàng, trở thành một kỷ niệm đẹp của thời thơ ấu khi được tự tay chọn mua quyển sách mình sử dụng tại một cửa hiệu sách lớn mà từ trước đến giờ chưa có dịp đặt chân vào.

Có người hỏi tôi căn cứ vào đâu mà cậu bé 11 tuổi chọn được sách học, câu trả lời của tôi lúc bấy giờ là căn cứ vào sách thầy cô đang sử dụng để dạy mình và căn cứ vào cách trình bày diễn đạt dễ hiểu của sách. Và, có lẽ là nhờ vào suy nghĩ giản đơn, cụ thể và rõ ràng của mình và của xã hội.

Sự phức tạp, có nhiều ý kiến khác nhau về SGK hiện nay, theo tôi là vì nhận thức chưa nắm rõ sự khác biệt giữa quan niệm cũ - mới đang trong quá trình chuyển đổi từ quan niệm SGK là pháp lệnh sang quan niệm SGK là tài liệu học tập, tham khảo. Chủ trương đổi mới từ một bộ SGK sang nhiều bộ sách cũng là vấn đề cần phải được quán triệt, thấm nhuần trong các tầng lớp xã hội và giữa các thế hệ phụ huynh, học sinh về mục đích, ý nghĩa và phương thức triển khai.

Cơ chế phát hành SGK cũng đang thay đổi từ bao cấp, phân phối sang phát hành theo cơ chế thị trường. Đổi mới chương trình dẫn đến tất yếu phải biên soạn và phát hành SGK mới cũng là một vấn đề khiến nhiều người không hài lòng vì thay đổi sách quá nhiều lần; trong khi quá khứ thì anh chị em trong gia đình truyền cho nhau sử dụng mà không cần phải mua sách mới hàng năm.

Những vấn đề nêu trên là một trong những yếu tố cơ bản của công cuộc đổi mới giáo dục nước nhà theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế), nhưng chúng ta chưa tạo điều kiện đủ để xã hội chia sẻ, đồng tình.

Trong khi đó, chúng ta lại tập trung quá nhiều vào việc tập huấn để giáo viên chọn sách và tham mưu cho các cấp chính quyền ra quyết định chọn sách thay cho học sinh. Đây là cách làm gián tiếp đã giới hạn năng lực chuyên môn cũng như trách nhiệm của giáo viên, và đặc biệt là đã tước đi quyền được lựa chọn sách của học sinh.

Việc để học sinh chọn sách là một việc làm đúng với tinh thần nghị quyết của Quốc hội cho phép phát hành đồng thời nhiều bộ SGK; đúng với quan điểm SGK chỉ là tài liệu tham khảo, không phải là pháp lệnh; và quan trọng nhất là làm cho học sinh thích thú học tập, thể hiện sự trưởng thành trong quá trình học tập của mình. Hơn nữa, SGK được phát hành đều là những bộ sách do cơ quan thẩm quyền của Bộ GD-ĐT thẩm định.

Đây là bộ lọc quan trọng để đảm bảo về tính chính trị, đạo đức, văn hóa và học thuật của từng quyển sách được phép in ấn. Với nhận thức như vậy, chúng ta không cần phải lo sợ việc học sinh chọn sách sai lầm. Đây là cách làm tốt nhất để góp phần giải quyết tư tưởng bao cấp trong nhà trường một cách tích cực.

Đổi mới giáo dục nước nhà theo hướng phát triển năng lực cho người học thì việc giao quyền chủ động cho học sinh trong quá trình chọn lựa học liệu của mình là một việc làm phù hợp. Bên cạnh việc tự chọn sách cho học sinh thì quá trình tổ chức giáo dục trong nhà trường ở nhiều lĩnh vực khác cũng cần được vận dụng quan điểm này để phát triển tốt nhất tinh thần tự học, chủ động, sáng tạo của học sinh thay cho việc bao biện làm thay của thầy, cô giáo.

Nhưng chúng ta biết rằng, việc bao biện làm thay dễ hơn là hướng dẫn, tổ chức cho học sinh chủ động và tự lực học tập rất nhiều, đòi hỏi mỗi thầy, cô giáo phải quán triệt tinh thần đổi mới ấy trong suy nghĩ và trong từng hành động của mình. Năm học mới 2023-2024 đã bắt đầu, chúng ta hy vọng những nhà giáo dục và xã hội sẽ có dịp nghiên cứu, quán triệt một lần nữa về công cuộc đổi mới theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW.

TS HUỲNH CÔNG MINH - Nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM

Theo Báo SÀI GÒN GIẢI PHÓNG.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Mua súng chưa kịp bán thì bị bắt

Mua súng chưa kịp bán thì bị bắt

Pháp luật 25/06/2024

(ANTV) - Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh An Giang cho biết vừa kết thúc điều tra chuyển Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, đề nghị truy tố đối tượng Phạm Huỳnh Nhật Quốc (trú TP. Phan Rang-Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận) về tội “Tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng và tàng trữ trái phép chất ma túy” và Lê Thị Hoàng Dung (trú thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang) về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”.

Hành trình truy bắt đối tượng trộm vàng, tiền công đức

Hành trình truy bắt đối tượng trộm vàng, tiền công đức

Pháp luật 25/06/2024

(ANTV) - Sau khi trộm 50 chỉ vàng và tiền công đức tại đền Bắc Lệ (xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn), đối tượng di chuyển liên tục qua nhiều tỉnh thành như Bắc Giang, Hải Dương, Nam Định, Hải Phòng, các tỉnh miền Trung và thường xuyên thay đổi quần áo nhận dạng nhằm trốn tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng nhưng cuối cùng đã bị Công an huyện Hữu Lũng bắt giữ khi đang lẩn trốn tại thành phố Hồ Chí Minh.

Sẵn sàng cho lễ ra mắt lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở

Sẵn sàng cho lễ ra mắt lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở

Chính trị 25/06/2024

(ANTV) - Từ ngày 1/7, Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở có hiệu lực. Và cũng trong ngày 1/7 tới đây, Lễ ra mắt lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở sẽ được tổ chức đồng loạt trên toàn quốc. Đến nay, công tác chuẩn bị đang được công an các địa phương gấp rút triển khai thực hiện, sẵn sàng các điều kiện cần thiết để buổi Lễ được tổ chức trang trọng và có ý nghĩa.

Kiểm tra, phát hiện nhiều loại vũ khí quân dụng

Kiểm tra, phát hiện nhiều loại vũ khí quân dụng

Pháp luật 25/06/2024

(ANTV) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Cầu Ngang đang tạm giữ hình sự đối tượng Nguyễn Thiện Khiêm (sinh năm 1994) cư trú Khóm Minh Thuận A, thị trấn Cầu Ngang, huyện Cầu Ngang để điều tra, làm rõ về hành vi tàng trữ vũ khí quân dụng.

Vụ tấn công ở Dagestan: Lãnh đạo các nước và tổ chức gửi lời chia buồn

Vụ tấn công ở Dagestan: Lãnh đạo các nước và tổ chức gửi lời chia buồn

Thế giới 25/06/2024

(ANTV) - Ít nhất 15 cảnh sát và 4 dân thường đã thiệt mạng sau vụ tấn công khủng bố nhằm vào các giáo đường Do Thái và nhà thờ Chính thống giáo ở Cộng hòa Dagestan thuộc Nga xảy ra ngày 23/6. Ngay sau khi xảy ra vụ tấn công trên, lãnh đạo nhiều nước và tổ chức đã gửi lời chia buồn đến Tổng thống Nga Vladimir Putin.

EU trừng phạt hoạt động xuất khẩu khí đốt của Nga

EU trừng phạt hoạt động xuất khẩu khí đốt của Nga

Thế giới 25/06/2024

(ANTV) - Các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói trừng phạt thứ 14 đối với Nga, đánh dấu lần đầu tiên khối này áp dụng các biện pháp nhằm hạn chế hoạt động xuất khẩu khí đốt của “Xứ Bạch dương.” Quyết định mới sẽ bổ sung thêm 116 cá nhân và tổ chức vào danh sách trừng phạt, nâng tổng số lên hơn 2.200.

 Công bố Báo cáo phân tích dữ liệu về ATGT tại TP.HCM

Công bố Báo cáo phân tích dữ liệu về ATGT tại TP.HCM

Xã hội 25/06/2024

(ANTV) - Ban An toàn giao thông TP.HCM phối hợp với tổ chức Vital Strategies tổ chức hội nghị công bố báo cáo phân tích dữ liệu về An toàn giao thông tại TP.HCM và kỹ thuật phân tích số liệu các giải pháp An toàn giao thông, hỗ trợ truyền thông để nâng cao nhận thức cộng đồng.

Xem thêm