Tàu điện bánh lốp, liệu có phù hợp với giao thông Hà Nội?

Tàu điện bánh lốp, viết tắt là ART. Là loại hình phương tiện giao thông công cộng thế hệ mới được phát triển trên nền tảng tàu điện truyền thống. Điểm khác biệt là tàu được chuyển từ sử dụng bánh sắt sang bánh lốp. Hệ thống dẫn hướng bằng đường ray của tàu truyền thống được thay thế bằng đường ray ảo, sử dụng làn đường riêng. Đây là mô hình đã mang lại nhiều thành công tại các quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, nếu áp dụng ở Hà Nội thì có hợp lí hay không? Bởi khi nhắc về ART, sẽ khiến nhiều người liên tưởng ngay đến BRT, một đứa con cưng khác, một thử nghiệm nghìn tỷ thất bại của Hà Nội.

Bài học của BRT đã cho thấy không phải cái gì thành công trên thế giới cũng sẽ thành công ở Việt Nam. Những cảnh báo của các chuyên gia đã từng được đưa ra trước đây cho BRT, và giờ là ART... Đó chính là việc tận dụng hạ tầng giao thông sẵn có mà hạ tầng giao thông của Hà Nội thì không có sẵn.

Tuy nhiên, ART không phải là không có ưu điểm, đây là mô hình VTCC có năng lực chuyên chở lớn khoảng 300 hành khách/tàu, 10.000 - 15.000 hành khách/giờ/hướng, gấp khoảng 5 - 6 lần xe buýt hiện nay. Đặc biệt hơn là chi phi đầu tư ban đầu rất rẻ, chỉ bằng 1/10 chi phí đầu tư của hệ thống tàu điện đi trên cao, bằng 1/15 tàu điện đi ngầm. Tuy nhiên, 1 trong những điểm yếu chí mạng của ART đó là việc định đi lại vết xe đổ vốn đã thất bại ở mô hình tiền nhiệm BRT đó là làn đường riêng.

Nhiều ý kiến cho rằng, Hà Nội cần hết sức thận trọng, tỉ mỉ trong nghiên cứu áp dụng loại hình tàu điện bánh lốp. Không dễ để ART có thể phù hợp và hiệu quả với mạng lưới giao thông của thành phố. Không phải cái gì phù hợp với nước ngoài cũng sẽ phù hợp với nước ta, đặc biệt là Hà Nội, một thành phố với gần 8 triệu xe cá nhân.