Việc phân bón giả lưu thông, buôn bán trên thị trường không kiểm soát gây ra hệ lụy lớn cho người nông dân và sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là tại vùng Tây Nguyên. Tại tỉnh Đắk Lắk, những năm gần đây giá cà phê, tiêu, sầu riêng tăng cao nên bà con đầu tư phân bón mạnh. Nếu bà con mua phải phân bón kém chất lượng thì cây trồng sẽ có năng suất kém, thậm chí chết hàng loạt.  Thượng tá Nguyễn Văn Chuyên - Trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Đắc Lắc sẽ phân tích về thực trạng rất đáng báo động này đồng thời có những khuyến cáo giúp người dân tránh trở thành nạn nhân của phân bón giả.

PV: Vâng, thưa thượng tá Nguyễn Văn Chuyên, chỉ tính riêng 2 công ty sản xuất phân bón giả của vợ chồng Nguyễn Thị Cẩm My trên địa bàn tỉnh Đắc Lắc thì đã thu giữ hơn 1000 tấn phân bón giả. Rõ ràng là hậu quả gây ra cho người nông dân thật khôn lường, ông có thể cho biết những thủ đoạn do các đối tượng này gây ra trên địa bàn như thế nào?  

Thượng tá Nguyễn Văn Chuyên: Các đối tượng sản xuất phân bón trên địa bàn đã được cấp mã vạch để lưu hành phân bón. Thế nhưng, các đối tượng đã lợi dụng việc cấp này để sản xuất phân bón không đạt tiêu chuẩn, cũng như công bố chất lượng sản phẩm không đúng thực tế. Từ đó, các đại lý và các doanh nghiệp khác tin tưởng vào chất lượng sản phẩm nên tiếp tục bán ra cho người nông dân.  

PV: Với con số hàng nghìn tấn phân bón giả chỉ từ 2 cơ sở sản xuất vừa được phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Đắc Lắc bắt giữ; ông có thể chia sẻ về công tác đấu tranh của đơn vị trước những thủ đoạn tinh vi như vậy?  

Thượng tá Nguyễn Văn Chuyên: Phòng đã tập trung chỉ đạo theo các nhóm vấn đề theo chỉ đạo của lãnh đạo Bộ và UBND tỉnh, đặc biệt là các vụ liên quan đến phân bón giả và thuốc bảo vệ thực vật. Ngoài việc thường xuyên nắm tình hình trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, lực lượng còn chủ động đấu tranh từ xa, từ các nơi đặt nhà máy như Bình Định, Long An – là những nơi tập trung nhiều nhà máy sản xuất phân bón và có sản phẩm bán trên địa bàn – để lấy mẫu test, kiểm tra và từ đó xác định các đường dây, ổ nhóm sản xuất ở tỉnh ngoài nhưng tiêu thụ tại Đắk Lắk.

Có thể khẳng định, công việc này khiến anh em hết sức vất vả, phải đưa người đến các địa phương, tỉnh khác để theo dõi di biến động hoạt động sản xuất hàng giả của các đối tượng, từ đó phát hiện và bắt giữ.

PV: Vâng, thưa thượng tá Nguyễn Văn Chuyên, ngoài công tác chủ động đấu tranh của lực lượng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Đăk Lawk thì công tác phối hợp của đơn vị với các đơn vị chức năng đóng vai trò như thế nào qua vụ bóc gỡ đường dây sản xuất phân bón giả này?

Thượng tá Nguyễn Văn Chuyên: Chúng tôi đã phối hợp với các đơn vị chức năng như Hải quan, Quản lý thị trường, Thuế và các đơn vị tín dụng; các đơn vị thực hiện giám định giá như Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp. Đơn vị đã tham mưu cho Giám đốc Công an tỉnh, UBND tỉnh trước hết là ký các quy chế phối hợp, sau đó xây dựng các kế hoạch, phân vai, phân việc rõ cho từng đơn vị phối hợp. Từ đó đẩy nhanh tiến độ giám định, đẩy nhanh tiến độ định giá để xử lý kịp thời các vụ việc tội phạm quả tang mà chúng ta tạm giữ.

Trong quá trình tạm giữ, cơ quan chức năng đã khởi tố được vụ án, khởi tố bị can và áp dụng ngay các biện pháp ngăn chặn. Như vậy thể hiện được tính răn đe và sự quyết liệt trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên địa bàn trong thời gian qua.

PV: Trong chuyên án bóc gỡ đường dây này, để phát hiện sớm được đối tượng cũng như mặt hàng phân bón giả thì bài học kinh nghiệm của các đồng chí rút ra là gì?

Thượng tá Nguyễn Văn Chuyên: Đối với chuyên án này, đây là chuyên án điển hình về tội sản xuất, buôn bán hàng giả. Nhận thức được việc người dân ở Tây Nguyên rất cần nguồn phân bón cho các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, phòng đã tập trung trinh sát, đi lấy nhiều mẫu, bám nắm địa bàn tại các tỉnh Long An, Bình Định. Đi theo các đối tượng; khi các đối tượng bán hàng tại 11 tỉnh, thành thì chúng tôi đều có mặt tại 11 tỉnh, thành đó để lấy mẫu. Đồng thời, khi tiến hành bắt giữ, chúng tôi tổ chức bắt đồng loạt, khám xét tại 11 tỉnh, thành và thu giữ chứng cứ, tài liệu liên quan đến quá trình phạm tội.Qua đó đã thu giữ được hơn 1.000 tấn phân bón giả, có giá trị ước tính hơn 16.000 tỷ đồng. Vụ án này hiện nay đã kết luận điều tra, đề n ghị truy tố các đối tượng trước pháp luật. Qua vụ án này, chúng tôi rút ra bài học kinh nghiệm: để chuyên án thành công, trước hết là công tác phòng ngừa, công tác nắm tình hình phải bám sát địa bàn; phải xác định được những dấu hiệu bất thường như giá rẻ hơn các sản phẩm cùng loại. Thứ hai là việc khuyến mãi nhiều hơn nhằm đánh vào lòng tham của người tiêu dùng để phân phối hàng giả, hàng kém chất lượng. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu kỹ các quy định của pháp luật để tìm ra những bất cập, sơ hở mà các đối tượng có thể lợi dụng để thực hiện, che giấu hành vi phạm tội. Đồng thời, phải thường xuyên phân tích thông tin, dữ liệu liên quan đến đối tượng như dữ liệu nhập khẩu, dữ liệu kê khai thuế, dữ liệu về tài khoản cá nhân; nếu phát hiện mâu thuẫn thì kịp thời xử lý ngay.

PV: Từ thực tế này, đồng chí có khuyến cáo gì tới người tiêu dùng để họ không trở thành nạn nhân của những chiêu trò buôn bán hàng giả, tránh được hệ lụy tổn thất kinh tế trong sản xuất cây trồng-nguồn thu nhập chính của người nông dân trên địa bàn tỉnh?

Thượng tá Nguyễn Văn Chuyên: Chúng tôi khuyến cáo đến người dân: hãy trở thành người tiêu dùng thông minh, lựa chọn các doanh nghiệp được xếp hạng uy tín, thương hiệu quốc gia; mua hàng tại những nơi có thương hiệu như trung tâm thương mại, siêu thị, những nơi bán hàng có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Không nên ham hàng rẻ, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Để không trở thành nạn nhân bị lừa, bị hại trong các vụ việc, người dân cần mua hàng tại những nơi có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và kiểm tra mã vạch được in trên nhãn hàng để xác định nơi sản xuất cũng như lô hàng hóa, từ đó tránh bị lừa.

PV: Vâng, rất cám ơn những phân tích, những chia sẻ từ thượng tá Nguyễn Văn Chuyên trong chương trình hôm nay./.