Loạn livestream bán hàng

Kết nối với nhân vật có sức ảnh hưởng để bán hàng livestream không phải là xu hướng mới nhưng qua những vụ việc gần đây cho thấy cần gia tăng quy định quản lý, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đầu tháng 4, một phiên livestream bán hàng của KOC (người tiêu dùng có sức ảnh hưởng) Hà Linh công bố tạo ra kỷ lục khi vượt mốc 300 nghìn người xem, gần 60 nghìn người đặt mua cùng thời điểm.

Ngay sau đó, các đại lý phân phối cho rằng công ty không đảm bảo quyền lợi về giá bán nên đã yêu cầu trả sản phẩm cho công ty.

Quan trọng hơn, với mức giá bán cực thấp mà Hà Linh nêu ra, sau khi bị các đại lý phân phối phân tích có tính chất “phá giá” thì niềm tin của người tiêu dùng với chất lượng sản phẩm dĩ nhiên bị lung lay.

Đây là hệ lụy dễ thấy nhất nếu xây dựng nội dung livestream thiếu cẩn trọng.

Hiện tượng nhân vật mạng gây chú ý bằng các video đánh giá hay phát trực tiếp về sản phẩm hay quán ăn từng gây bức xúc dư luận. 2 nhân vật Nờ Ô Nô và Cô Gái Có Râu đăng tải các nội dung đánh giá phiến diện.

Nhiều cửa hàng, nhà hàng đến nay phải công khai tuyên bố không tiếp đón những nhân vật này vì ảnh hưởng kinh doanh.

Không chỉ vậy, các chiêu trò chửi bới, lời lẽ thiếu chuẩn mực để thu hút lượt xem của các nhân vật cố gắng bán hàng trên mạng xã hội dấy thêm lo ngại về các chuẩn mực nội dung.

Ông Tùng Đoàn, Quản lý hệ thống kênh nội dung thuộc BeatVN  cho biết: Từ vụ việc trên càng phải cần có thêm tiêu chuẩn cộng đồng siết chặt hơn trên mạng xã hội để những người làm nội dung có thể sinh hoạt, kinh doanh trên đó nhưng phải trên cơ sở đúng pháp luật và các cơ sở đạo đức; quan trọng hơn là để nội dung họ đưa ra không ảnh hưởng xấu đến đối tượng thụ hưởng. Với hàng triệu thông tin Internet mỗi ngày thì tôi đánh giá điều này càng quan trọng hơn trên social media.

Các sàn thương mại điện tử hiện cung cấp nhiều ứng dụng, nhiều công cụ giúp người bán hàng livestream, giới thiệu sản phẩm đến người dùng. Các sàn này theo dõi sát sao hoạt động và nội dung nên đến nay vẫn trong sự quản lý nhất định.

Nỗi lo hiện tại là sự mở rộng không ngừng của kênh bán hàng thông qua mạng xã hội; nơi các nội dung bán hàng đang thiếu giám sát; tạo cơ hội cho những nhân vật khai thác nội dung thiếu chuẩn mực chỉ nhằm mục đích tăng doanh thu.

Ông Nguyễn Công Minh Trí, sáng lập và điều hành Học việc livestream CMT cho biết: Khi KOL KOC càng có vai trò quan trọng trong kênh doanh thu thì cũng là lúc nhãn hàng và công ty cần sử dụng một cách cẩn trọng; tránh sự phụ thuộc cũng như tránh việc không kiểm soát được nội dung. Xu hướng sắp tới, những công ty có kinh doanh trên nền tảng số, kinh doanh livestream đang hướng đến đào tạo nhân sự “in-house”, người của chính công ty mình; để đảm bảo tuân thủ các tiêu chí doanh nghiệp vừa đảm bảo tuân thủ quy tắc trên mạng xã hội.

Sách Trắng Thương mại điện tử Việt Nam ước tính hiện có khoảng 57-60 triệu người tham gia mua sắm trực tuyến với giá trị chi tiêu bình quân đầu người là 260-285 USD một năm.

Theo thống kê, có đến 57% doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội trong năm 2022. Xu thế phát triển mạnh của bán hàng, livestream trên mạng xã hội tiếp tục yêu cầu sự vào cuộc của các cơ quan chức năng; vừa siết chặt tiêu chuẩn cộng đồng, không để nội dung xấu độc tràn lan đội lốt bán hàng; vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trước sản phẩm không rõ nguồn gốc.