Tội phạm mạng xuyên quốc gia – Thách thức mới của kỷ nguyên số

Mới đây, dưới sự chỉ đạo của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Công an tỉnh Lai Châu phối hợp với các đơn vị chức năng của Việt Nam và Campuchia đã triệt phá thành công chuyên án lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với quy mô lớn, xuyên quốc gia, bắt giữ 59 đối tượng, thu giữ nhiều tang vật, chứng cứ điện tử quan trọng.

Đường dây tội phạm này hoạt động dưới thủ đoạn giả danh shipper, Công an, Quân đội, lừa đảo tình cảm chiếm đoạt tiền của hơn 8.000 bị hại trên cả nước, ước tính số tiền chiếm đoạt khoảng trên 300 tỷ đồng.

Cũng trong tháng 10 vừa qua, Công an tỉnh Tuyên Quang đã bóc gỡ, triệt phá một đường dây đánh bạc quy mô lớn trên không gian mạng. Kết quả điều tra cho thấy, từ giữa năm 2023 đến tháng 6/2025, nhóm này đã sử dụng các ứng dụng và website đặt máy chủ ở nước ngoài để tham gia các trò cá cược, tài xỉu, xóc đĩa, bóng đá trực tuyến. Mỗi người giao dịch tới hàng trăm triệu đồng, toàn bộ các hoạt động này đều qua hệ thống trung gian điện tử, không chịu sự quản lý của cơ quan chức năng Việt Nam.

Đây chỉ là 2 trong số hàng nghìn vụ án liên quan đến loại tội phạm mạng hoạt động xuyên quốc gia bị phát hiện. Tội phạm mạng hiện nay xuất hiện từ những vụ tấn công vào hệ thống dữ liệu ngân hàng, chiếm đoạt thông tin cá nhân, cho đến những đường dây lừa đảo hàng nghìn người qua mạng xã hội, đường dây đánh bạc, tổ chức đánh bạc lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Hoạt động của các đường dây tội phạm này vượt ra ngoài biên giới quốc gia, phương thức thủ đoạn tinh vi, có tổ chức và được điều hành từ nhiều nước khác nhau.

Chúng lợi dụng công nghệ cao, tiền ảo, mã hóa dữ liệu, mạng xã hội và các ứng dụng ẩn danh để che giấu tung tích, rửa tiền và tẩu tán tài sản.

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm mạng, Việt Nam đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như: hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường hợp tác quốc tế, đầu tư công nghệ giám sát và đào tạo lực lượng chuyên trách.

Việc Hà Nội được chọn làm nơi ký Công ước chống tội phạm mạng của Liên hợp quốc đã khẳng định vai trò, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng.

Cùng với đó, việc xây dựng Luật An ninh mạng (sửa đổi) là yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo vệ chủ quyền số quốc gia, quyền lợi người dân và tạo nền tảng vững chắc cho tiến trình chuyển đổi số.

Công nghệ phát triển đến đâu, tội phạm mạng “tiến hóa” đến đó. Cuộc chiến chống tội phạm mạng xuyên quốc gia vì thế là hành trình lâu dài và đầy thách thức trong kỷ nguyên số.

Nhưng với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, cùng việc hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường năng lực bảo vệ an ninh mạng, Việt Nam đang từng bước xây dựng “bức tường lửa” vững chắc vì một không gian mạng an toàn, minh bạch và nhân văn.