Bất cập quy định cho phép thanh thiếu niên lái ô tô ở Thụy Điển

Ở tuổi 15, em Evelina Christiansen, ở Stockholm, Thụy Điển đã sở hữu và được lái chiếc BMW 5-series màu xanh đậm sang trọng. Đây là phần thưởng đặc biệt cho thành tích của Evelina ở trường. Chiếc xe này không giống xe hơi thông thường, nó được gọi là A-traktor, hoặc người Thụy Điển thường gọi là "EPA".

Em Evelina Christiansen chia sẻ: "Đây là xe của em, một chiếc BMW 5-series F11. Em được bố mẹ tặng vào tháng 4 năm ngoái, nhân dịp sinh nhật. Em thường lái nó khi đi học và đi gặp gỡ bạn bè".

Trong khi thanh thiếu niên ở những nước khác đi xe gắn máy dưới 50 cc cho đến khi có bằng lái ô tô, Thụy Điển lại có quy định kéo dài gần một thế kỷ, cho phép người trẻ từ 15 tuổi trở lên lái xe, bao gồm cả xe hơi và xe tải, miễn là phương tiện đó được sửa đổi để chạy không nhanh hơn loại xe điện nhỏ dùng trong sân golf. Người lái chỉ cần một bằng lái xe moped (xe đạp máy) đơn giản, được cấp từ 15 tuổi hoặc bằng lái máy kéo, cấp từ 16 tuổi. Quy định này được cho là "dễ chịu một cách đáng ngạc nhiên" đối với quốc gia nổi tiếng về mức độ an toàn đường bộ.

Em Evelina Christiansen cho biết: “Để có thể tham gia giao thông, xe của bọn em phải có một biểu tượng đặc biệt, một hình tam giác màu cam ở phía sau xe. Nó có nghĩa là chúng em chỉ có thể lái xe 30km/h”.

Đối với nhiều người, cơn sốt A-traktor là một cơ hội kinh doanh. Oskar Flyman, 21 tuổi và em trai bắt đầu kinh doanh bằng cách chuyển đổi ô tô thành xe A-traktor vào năm 2021.

Anh Oskar Flyman, Chủ gara sửa ô tô cho biết: “Bắt buộc phải gắn biển cảnh báo hình tam giác màu cam phía sau xe, gắn một cái móc kéo và giới hạn số người trên xe. Hàng ghế sau cũng phải được tháo ra để xe chỉ có tài xế và chở thêm một hành khách. Chúng tôi cũng giới hạn động cơ để chỉ có thể chạy tối đa 30km/h”.

Ban đầu, A-traktor chủ yếu phổ biến ở thanh thiếu niên nông thôn Thụy Điển. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều người trẻ ở thành phố có A-traktor, khiến số phương tiện đăng ký tăng gấp đôi lên 50.000 chỉ sau 2,5 năm ở quốc gia có 10,3 triệu dân này.

Anh Oskar Flyman, Chủ gara sửa ô tô cho biết: “Kể từ khi thành lập gara này đến nay, tôi đã phải mở rộng kinh doanh. Chúng tôi nhận được rất nhiều yêu cầu của khách hàng của nhu cầu chuyển đổi ô tô thành xe A-traktor. Họ có rất nhiều yêu cầu sửa đổi xe, chúng tôi đều có thể đáp ứng nhưng vẫn phải đảm bảo đúng quy định, đặc biệt về giới hạn tốc độ”.

Theo anh Oskar Flyman, chi phí để mua một chiếc A-Traktor với giá chỉ từ 67,5 triệu đến 450 triệu đồng. Tại gara của anh có nhiều siêu xe với mức giá cao hơn. Nếu đã có ô tô, một lần chuyển đổi thông thường sẽ tốn khoảng 56 triệu đồng. Hai anh em Flyman thực hiện chuyển đổi ôtô sang A-traktor khoảng 5 đến 6 lần mỗi tháng.

Trước sự gia tăng nhanh chóng của số xe A-traktor được đăng ký từ năm 2020 đến nay, các công ty bảo hiểm và cảnh sát đã cảnh báo về tình trạng tai nạn giao thông. Chỉ trong 5 năm, số vụ tai nạn liên quan đến xe A-traktor đã tăng gấp hơn 5 lần. Số ca bị thương đã vượt quá 200 ca mỗi năm và chỉ riêng năm 2022 đã có 4 ca tử vong do liên quan đến xe A-traktor. Điều này đã dấy lên những lo ngại trong việc kiểm soát sử dụng xe đúng quy định của thanh thiếu niên nước này. Gần đây, cơ quan giao thông vận tải của Thụy Điển đề xuất thắt dây an toàn và sử dụng lốp xe mùa đông là điều bắt buộc với A-traktor, tương tự ô tô thông thường.