Biến bã ô liu thành năng lượng sạch

Tại thành phố Manouba, miền Đông Bắc Tunisia, một công ty khởi nghiệp đã tìm ra cách giải quyết bài toán môi trường bằng việc tận dụng bã ô liu – loại chất thải nông nghiệp vốn bị bỏ đi – để tạo ra một nguồn năng lượng sạch và hiệu quả. Ý tưởng này xuất phát từ kỹ sư Yassine Khelifi, người lớn lên cùng ký ức gắn bó với rừng ô liu và những chuyến theo chân cha đi hái quả. Những hình ảnh tuổi thơ ấy đã gợi lên trong anh câu hỏi: tại sao không biến phần phế phẩm còn lại từ quả ô liu thành một dạng năng lượng hữu ích?

Công ty Bioheat ra đời từ chính câu hỏi đó, với công nghệ nén bã ô liu – hay còn gọi là “Fitoura” trong tiếng địa phương – thành các viên nhiên liệu rắn có thể sử dụng trong bếp củi hoặc lò sưởi, thay thế cho củi truyền thống. Theo anh Khelifi, đây không chỉ là một mô hình kinh doanh, mà còn là tư duy đổi mới: tạo ra giá trị từ những gì bị xem là vô giá trị, biến chất thải thành nguồn tài nguyên mới, vừa mang lại thu nhập, vừa góp phần phát triển bền vững.

Lợi ích của sản phẩm Bioheat không dừng lại ở khả năng thay thế gỗ. Mỗi kg viên nhiên liệu từ bã ô liu có thể thay thế tới 4kg củi, đồng thời giảm tới 30% lượng khí CO2 phát thải so với gỗ thông thường. Công ty áp dụng phương pháp sấy khô tự nhiên thay vì sử dụng máy móc tiêu tốn năng lượng, góp phần gia tăng hiệu quả môi trường của toàn bộ quy trình.

Sản phẩm nhanh chóng nhận được sự đón nhận của cộng đồng, đặc biệt là trong các khu vực nông thôn và vùng có điều kiện kinh tế còn hạn chế. Tại nhiều nhà hàng, khách sạn và trường học, viên than từ bã ô liu đã trở thành lựa chọn phổ biến. Chủ một cửa hàng pizza ở vùng ngoại ô Tunis, anh Mohamed Harrar, chia sẻ rằng không chỉ hiệu quả, loại nhiên liệu này còn mang lại một hương vị đặc biệt cho món ăn, nhờ hương thơm từ dầu ô liu len lỏi trong làn khói nấu nướng.

Với khoảng 1,5 triệu tấn bã ô liu được thải ra mỗi năm sau quá trình ép dầu tại Tunisia, phần lớn vẫn bị đổ bỏ ra môi trường, gây áp lực lớn về rác thải nông nghiệp. Dự án như Bioheat không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm, hạn chế sự phụ thuộc của Tunisia vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu và khơi dậy tiềm năng phát triển từ chính những gì tưởng chừng như vô dụng.