Biến đổi khí hậu gia tăng sạt lở đá tại Mont Blanc

Trong nhiều thế kỷ, các cộng đồng sinh sống dưới chân Mont Blanc có thể nhìn thấy những dòng sông băng và lớp tuyết tưởng như vĩnh cửu. Nhưng nhiệt độ gia tăng đang làm thay đổi nhanh chóng diện mạo của khu vực.

Không chỉ gia tăng về tần suất, các vụ sạt lở còn xảy ra tại những tuyến leo núi từng được xem là an toàn vào mùa Hè.

Anh STUART MACDONALD, Hướng dẫn viên leo núi chia sẻ: “Tôi vẫn nhớ những lần leo núi này vào những năm 1990, thậm chí năm 2008, giữa mùa Hè mà gần như không phải lo lắng gì, vì nghĩ đó vốn là điều bình thường. Nhưng chỉ trong một thời gian rất ngắn, khu vực này đã biến thành một rãnh đầy đá vụn và không còn ai muốn đến gần.”

Những thay đổi cũng thể hiện rõ tại các sông băng. Tại Mer de Glace, một trong những sông băng nổi tiếng của dãy Alps, tốc độ suy giảm đang ngày càng đáng lo ngại.

Anh LUDOVIC RAVANEL, Nhà nghiên cứu biến đổi khí hậu, Đại học Savoie Mont Blanc cho biết: “Tính trung bình từ giữa những năm 1980, thời điểm cuối cùng sông băng gia tăng thể tích, chiều dài của sông băng đã giảm khoảng 30 mét, và trong một số năm mức giảm lên tới 50, 80, thậm chí 100 mét. Đáng chú ý hơn là độ dày. Ở khu vực dưới Montenvers, lớp băng dày từ 10 đến 30 mét. Tính trung bình từ những năm 1980, mỗi năm chúng ta mất khoảng 4,3 mét băng.”

Các chuyên gia cho rằng một trong những nguyên nhân đáng lo ngại là sự tan chảy của lớp băng vĩnh cửu. Lớp băng này tồn tại trong các khe nứt của vách núi hàng nghìn năm, đóng vai trò như chất kết dính tự nhiên, giúp ổn định địa hình.

Anh LUDOVIC RAVANEL, Nhà nghiên cứu biến đổi khí hậu, Đại học Savoie Mont Blanc cho hay: “Băng vĩnh cửu là một trạng thái nhiệt, không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Đó là trạng thái nhiệt độ luôn ở mức âm, ảnh hưởng đến các vách núi xung quanh. Trạng thái này giúp duy trì băng trong các khe nứt. Lớp băng rất lâu đời, có thể hàng nghìn năm tuổi, đóng vai trò như chất keo. Chúng tôi đôi khi gọi đó là bê tông băng hoặc xi măng băng. Khi lớp ‘xi măng’ này tan chảy, toàn bộ những phần sườn núi có thể trở nên mất ổn định.”

Số vụ sạt lở tại Mont Blanc đang cho thấy mức độ nghiêm trọng của xu hướng này.

Anh LUDOVIC RAVANEL, Nhà nghiên cứu biến đổi khí hậu, Đại học Savoie Mont Blanc nói: “Năm 2022 đã là một năm đặc biệt nghiêm trọng, với gần 300 vụ sạt lở đá được ghi nhận tại khối núi Mont Blanc. Còn năm nay, con số có thể lên tới khoảng 400 vụ.”

Trước những nguy cơ ngày càng rõ rệt, chính quyền địa phương cũng đứng trước yêu cầu phải điều chỉnh cách quản lý các khu vực có nguy cơ sạt lở.

Ông STÉPHANE BOZON, Phó Thị trưởng Chamonix phụ trách núi và an ninh cho biết: “Những diễn biến trong năm nay nhiều khả năng sẽ thúc đẩy việc xem xét lại các phương pháp, quy trình và kịch bản ứng phó, qua đó đẩy nhanh hơn một số biện pháp. Bởi việc cấp phép xây dựng tại những khu vực có nguy cơ đá rơi thực sự rất nguy hiểm.”

Không chỉ là vấn đề an toàn, sự thay đổi của Mont Blanc còn để lại những tác động sâu sắc đối với cộng đồng từng gắn bó với vùng núi này qua nhiều thế hệ.

Ông STÉPHANE BOZON, Phó Thị trưởng Chamonix phụ trách núi và an ninh nói: “Chúng tôi đau lòng khi chứng kiến ngọn núi thay đổi. Điều đó thực sự khiến chúng tôi day dứt, bởi những gì chúng ta từng biết khi còn trẻ, những gì cha mẹ chúng ta từng biết, giờ đây không còn nữa. Các thế hệ sau cũng sẽ không được nhìn thấy như trước. Tôi tự hỏi sông băng Bossons sẽ lùi xa đến đâu, và tương lai con cái, cháu chắt của chúng ta sẽ còn lại những gì.”

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi nhanh chóng các vùng núi cao, từ tốc độ tan băng đến sự ổn định của địa hình. Những gì đang diễn ra tại Mont Blanc cho thấy tác động của nhiệt độ gia tăng không chỉ nằm ở sự thay đổi cảnh quan, mà còn trực tiếp đặt ra những thách thức mới đối với an toàn con người.