BRICS ra tuyên bố chung kêu gọi cải cách thể chế toàn cầu

Mặc dù bị ảnh hưởng bởi các chủ đề địa chính trị, Brazil – với tư cách là chủ tịch luân phiên – đã nỗ lực điều hướng Hội nghị Thượng đỉnh BRICS 2025 theo sáu ưu tiên mang tính thực tiễn: hợp tác y tế toàn cầu, thương mại - đầu tư - tài chính, chống biến đổi khí hậu, quản trị trí tuệ nhân tạo, an ninh và phát triển thể chế nội khối.

Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva nhấn mạnh rằng hệ thống tài chính toàn cầu hiện nay đang tạo ra một “Kế hoạch Marshall ngược”, khi các nền kinh tế mới nổi thực chất lại đang tài trợ cho các nước phát triển. Ông kêu gọi cải cách Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch hơn trong cơ chế phân bổ hạn ngạch.

Theo ông Lula, sáng kiến “Tầm nhìn cho cải cách IMF” của BRICS sẽ thu hút thêm nhiều quốc gia tham gia vào Đợt rà soát chung lần thứ 17, với kỳ vọng xây dựng một công thức phân bổ đơn giản, cân bằng và dễ theo dõi. Cùng lúc, trong bối cảnh chủ nghĩa đơn phương ngày càng cản trở thương mại toàn cầu, ông cho biết khối BRICS đang đẩy mạnh phát triển hệ thống thanh toán xuyên biên giới nhanh hơn, tiết kiệm hơn và an toàn hơn – một động lực thúc đẩy thương mại và dịch vụ nội khối.

Một điểm nhấn quan trọng tại hội nghị năm nay là sự đồng thuận trong việc ủng hộ sáng kiến “BRICS Multilateral Guarantees” của Ngân hàng Phát triển Mới (NDB), với mục tiêu giảm chi phí tài chính và tăng cường đầu tư giữa các nước thành viên. Song song, các nhà lãnh đạo cũng nhất trí về nhu cầu cấp thiết xây dựng khuôn khổ chung nhằm bảo vệ chống lại việc lạm dụng trí tuệ nhân tạo, đảm bảo tính công bằng trong việc thu thập và sử dụng dữ liệu.

Theo Tổng thống Lula, Tuyên bố về Quản trị Trí tuệ Nhân tạo do BRICS thông qua là một tín hiệu rõ ràng rằng các công nghệ mới không thể nằm trong tay một nhóm quốc gia hay cá nhân đặc quyền. Ông khẳng định trí tuệ nhân tạo phải phát triển trong một khuôn khổ công bằng, toàn diện và mang lại lợi ích chung cho toàn cầu, chứ không thể trở thành công cụ bị chi phối bởi lợi ích riêng tư hoặc địa chính trị.

Với 10 thành viên chính thức cùng nhiều đối tác liên kết, BRICS hiện chiếm gần 40% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu và gần một nửa dân số thế giới. Hội nghị Thượng đỉnh năm 2025 được tổ chức tại Rio de Janeiro, Brazil, trong hai ngày 6 và 7/7, mang chủ đề “Tăng cường hợp tác Nam Bán cầu vì quản trị bao trùm và bền vững hơn”, tái khẳng định vai trò ngày càng lớn của nhóm trong định hình lại các trật tự toàn cầu.

Ba Lan tái áp đặt kiểm soát biên giới với Đức và Litva

Từ 7/7, Chính phủ Ba Lan tạm thời tái áp dụng các biện pháp kiểm soát biên giới với Đức và Litva, viện dẫn đây là biện pháp cần thiết để kiểm soát vấn đề di cư trái phép.

Trong một thông báo, Bộ trưởng Nội vụ Tomasz Siemoniak cho biết quyết định trên được đưa ra nhằm ngăn chặn người nhập cư trái phép, đồng thời khẳng định điều này sẽ không gây bất tiện cho các công dân của Ba Lan và những nước thành viên khác trong Liên minh châu Âu (EU).

Tổng cộng 52 trạm và 13 trạm kiểm soát đã được thiết lập lần lượt tại khu vực giáp giới với Đức và với Litva. Các biện pháp kiểm soát dự kiến kéo dài từ ngày 7/7-5/8, nhưng có thể được gia hạn.

Giới chức Ba Lan cho biết biện pháp chủ yếu sẽ bao gồm các cuộc thanh tra tại chỗ, đặc biệt là các phương tiện chở nhiều người.

Phía Ba Lan cũng nhấn mạnh biện pháp kiểm soát biên giới với Litva được áp dụng để ngăn người di cư từ Belarus. Từ tháng 11/2023, Chính phủ Đức đã tái áp dụng các biện pháp kiểm soát tạm thời tại biên giới với Ba Lan.