Đàm phán Nga - Ukraine: Cơ hội hòa bình chưa tới?

Sau cuộc đàm phán trực tiếp tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, giữa Nga và Ukraine, trợ lý của Tổng thống Nga, ông Vladimir Medinsky – người đứng đầu phái đoàn Nga – bày tỏ sự hài lòng và khẳng định Nga sẵn sàng tiếp tục đối thoại trong tương lai. Ông cho biết, hai bên đã thống nhất ba điểm cơ bản: một cuộc trao đổi tù binh quy mô lớn sẽ diễn ra trong vài ngày tới; Ukraine đề xuất tổ chức cuộc gặp cấp lãnh đạo; và mỗi bên sẽ trình bày bằng văn bản quan điểm về một lệnh ngừng bắn tiềm năng. Sau khi các tài liệu được hoàn tất, các cuộc đàm phán sẽ được nối lại.

Phía Ukraine, Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov – trưởng đoàn đàm phán – nhấn mạnh rằng ưu tiên hàng đầu của Kiev là con người, do đó việc trao đổi 1.000 tù binh là bước tiến quan trọng. Mục tiêu tiếp theo là hướng đến một lệnh ngừng bắn, và ông cho rằng bước tiếp theo cần là một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo hai nước để thảo luận sâu hơn.

Phản ứng trước động thái tích cực này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đánh giá cuộc gặp là “tín hiệu rất nhỏ nhưng tích cực”, đồng thời nhấn mạnh cần tăng cường nỗ lực ngoại giao song song với hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Về phía Liên hợp quốc, người phát ngôn của Tổng thư ký, bà Stephanie Tremblay, đánh giá cao vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ trong việc tạo điều kiện cho cuộc đàm phán, đồng thời khẳng định đây là bước đi quan trọng hướng tới một nền hòa bình công bằng, toàn diện và bền vững tại Ukraine theo các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc.

Cũng trong bối cảnh này, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có thể sẽ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin, coi đó là bước đi cần thiết để chấm dứt xung đột.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng những kết quả đạt được vẫn còn tương đối hạn chế. Việc trao đổi tù binh đã diễn ra nhiều lần trong quá khứ, trong khi đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện của Ukraine từng bị Moscow bác bỏ.

Tổng thống Zelensky cũng nhiều lần bày tỏ mong muốn đối thoại trực tiếp với ông Putin, nhưng vướng mắc lớn là lệnh cấm của Quốc hội Ukraine đối với đàm phán với nhà lãnh đạo Nga – điều mà Kiev sau đó khẳng định không áp dụng với ông Zelensky.

Nga đang cho thấy họ có động thái mềm mỏng hơn, nhưng cũng không vội vàng. Moscow khẳng định mong muốn đạt được hòa bình lâu dài thay vì một lệnh ngừng bắn tạm thời, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ tài liệu nào cũng cần được ký bởi đại diện có thẩm quyền của phía Ukraine. Trong khi đó, Nga vẫn đang giữ ưu thế trên thực địa, nên sẽ không dễ dàng chấp nhận các điều kiện bất lợi cho mình.

Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, để ngỏ khả năng diễn ra cuộc gặp giữa hai nguyên thủ, song nhấn mạnh rằng cần ưu tiên thực hiện những thỏa thuận đã đạt được tại Istanbul trước khi nói đến các bước tiếp theo.

Dư luận quốc tế hiện đang dõi theo sát sao liệu tiến trình đàm phán có thể tiến xa hơn sau cuộc gặp tại Istanbul. Đây không chỉ là kỳ vọng của Nga và Ukraine, mà còn là mong mỏi chung của cộng đồng quốc tế nhằm chấm dứt một trong những cuộc xung đột nghiêm trọng nhất trong thập kỷ qua.