Phụ nữ Kenya khởi nghiệp với nghề nuôi dế

Chị Rosemary Nenini sinh ra trong một gia đình làm nghề chăn nuôi gia súc tại hạt Laikipia, miền Trung Kenya. Tuy nhiên, trong đợt hạn hán kéo dài từ năm 2020 đến 2022, chị đã bất lực chứng kiến đàn gia súc của gia đình lần lượt chết dần vì nắng nóng và dịch bệnh. Không chỉ riêng chị Nenini, nhiều nông dân khác trong khu vực cũng phải đối mặt với khó khăn chồng chất do tác động của biến đổi khí hậu lên ngành chăn nuôi truyền thống.

Xuất thân từ một gia đình gắn bó với nghề nuôi gia súc, chị Nenini từng có cuộc sống phụ thuộc vào công việc này. Tuy nhiên, những năm gần đây, điều kiện khắc nghiệt đã khiến gia đình chị mất đi phần lớn đàn gia súc. Cùng với đó, nhiều người dân Kenya cũng có quan niệm rằng dế là loài gây hại cho sức khỏe và không thể sử dụng làm thực phẩm.

Nhằm giúp người chăn nuôi cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống, chính quyền Kenya đã phối hợp với các tổ chức xã hội hướng dẫn phụ nữ địa phương chuyển sang mô hình nuôi dế. Ban đầu, nhiều người còn hoài nghi về giá trị của mô hình này, nhưng sau khi được đào tạo, họ đã nhận ra những lợi ích kinh tế mà nghề nuôi dế mang lại.

Tại hạt Laikipia, đến nay, đã có 34 nhóm được đào tạo về kỹ thuật nuôi dế. Những người tham gia không chỉ được cung cấp bộ dụng cụ cần thiết mà còn được hỗ trợ xây dựng các cơ sở chăn nuôi phù hợp. So với chăn nuôi gia súc, nuôi dế dễ dàng hơn rất nhiều khi không cần diện tích rộng, không tốn kém nhiều nước và cũng không bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Chị Nenini chia sẻ rằng, nuôi dế giúp chị và gia đình tiết kiệm thời gian, không phải di chuyển đàn gia súc đi xa để tìm nguồn thức ăn. Việc chăm sóc dế khá đơn giản, chỉ cần xây dựng nơi trú ẩn và cung cấp thức ăn như rau xanh, bột bắp hoặc thức ăn chăn nuôi. Đặc biệt, dế có thể được bao tiêu để sản xuất thức ăn gia súc hoặc thậm chí làm thực phẩm cho con người.

Không chỉ là một giải pháp thay thế cho chăn nuôi truyền thống, nuôi dế còn đang trở thành xu hướng chăn nuôi bền vững, tạo ra nguồn cung protein thiết yếu trong tương lai. Theo dự báo của Liên Hợp Quốc, dân số thế giới sẽ đạt 10 tỷ người vào năm 2050, đồng nghĩa với nhu cầu lương thực sẽ tăng hơn 50% so với năm 2010. Trong khi đó, ngành chăn nuôi truyền thống như trâu, bò, lợn đang tạo ra áp lực lớn đối với môi trường, từ việc tiêu thụ đất đai, nước cho đến lượng khí thải nhà kính.

So với gia súc, nuôi dế đòi hỏi ít đất, ít nước và nguồn thức ăn cũng đơn giản hơn. Mô hình này không cần công nghệ cao, phù hợp với các khu vực nông thôn và khô hạn. Dù vẫn thải ra khí mêtan và CO2, nhưng lượng khí thải này thấp hơn đáng kể so với chăn nuôi thông thường, giúp giảm áp lực lên môi trường. Với những lợi ích thiết thực, nghề nuôi dế đang mở ra một hướng đi mới, giúp người dân Kenya thích ứng với biến đổi khí hậu và đảm bảo nguồn thu nhập ổn định.