Thứ Ba, 21/07/2026 17:43 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Xã hội

Một bộ sách giáo khoa thống nhất: Cần giải pháp thông minh, thận trọng để tránh lãng phí

(ANTV) - Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT ngày 26/12/2025 về bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Tiết học Luyện từ và câu bài “Mở rộng vốn từ: Dũng cảm” thông qua hoạt động Khám phá “Chiếc hộp bí mật” của học sinh lớp 4 Trường tiểu học Lý Thường Kiệt, thành phố Huế.

Tuy nhiên, điều dư luận băn khoăn là danh mục kèm theo Quyết định này chỉ bao gồm sách thuộc bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, không có bất cứ sách nào ở bộ Cánh Diều hay Chân trời sáng tạo - những bộ sách giáo khoa hiện hành và vẫn đang phát huy hiệu quả.

Đồng thuận về mục tiêu, trăn trở về cách làm

Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Thành phố Hải Phòng) cho rằng, việc hướng tới một bộ sách giáo khoa thống nhất là phù hợp với yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh nhiều địa phương, gia đình còn gặp khó khăn. Tuy nhiên, theo bà, điều quan trọng là phải làm rõ cách thức tổ chức thực hiện, tránh nóng vội, duy ý chí, dẫn đến lãng phí nguồn lực xã hội đã đầu tư rất lớn trong suốt hơn một thập kỷ qua.

Cùng quan điểm, đại biểu Quốc hội Vũ Hồng Luyến (đoàn Hưng Yên) nhấn mạnh: Thống nhất sách giáo khoa không đồng nghĩa với quay trở lại mô hình “một chương trình - một bộ sách - một nhà xuất bản” như trước đây. Nếu không có cơ chế minh bạch, khoa học và cạnh tranh lành mạnh, nguy cơ độc quyền trong biên soạn và phát hành sách giáo khoa hoàn toàn có thể tái diễn.

Những lo ngại đó không phải không có cơ sở. Từ sau Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội (Nghị quyết 88), chủ trương xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ, huy động trí tuệ của hàng nghìn nhà khoa học, nhà giáo, chuyên gia giáo dục trên cả nước.

Theo GS,TSKH Đỗ Đức Thái, giảng viên cao cấp Khoa Toán-Tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Chủ biên Chương trình Giáo dục phổ thông môn Toán 2018, Tổng Chủ biên sách giáo khoa Toán (bộ sách Cánh Diều), Nghị quyết 88 đã khẳng định rõ quan điểm: “Thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa; có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học”. Chính định hướng này đã tập hợp được nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia làm sách giáo khoa. GS Thái cho biết, cùng với các đồng nghiệp, ông đã dành toàn bộ tâm huyết, trí tuệ để biên soạn sách giáo khoa Toán (bộ sách Cánh Diều) từ lớp 1 đến lớp 12 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đến năm học 2025-2026, sách giáo khoa Toán thuộc bộ Cánh Diều đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước.

Để không là “chọn một bỏ hai”

Đáng chú ý, trước chủ trương mới của Đảng và Nhà nước, đội ngũ tác giả bộ Cánh Diều đã tự nguyện hiến tặng quyền công bố và một số quyền tài sản đối với các sách giáo khoa theo quy định cho Nhà nước, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao với sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên, GS Đỗ Đức Thái bày tỏ mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng phương án một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027 bảo đảm công bằng, không để xảy ra độc quyền, đồng thời tận dụng tối đa thành quả đã có.

Quan điểm này cũng được GS,TS, NGND Đỗ Thanh Bình, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, chia sẻ: Việc xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa trong thời gian qua đã tạo nên những bộ sách có chất lượng học thuật cao, được thực tiễn giảng dạy kiểm chứng. Thống kê đến năm học 2025-2026, trên 60% các trường THPT trong cả nước lựa chọn sách giáo khoa Lịch sử thuộc bộ Cánh Diều. Điều này phản ánh sự tin tưởng của cơ sở giáo dục và giáo viên đối với chất lượng sách.

GS,TS, NGƯT Lê Thông và PGS,TS, NGƯT Nguyễn Minh Tuệ, Tổng Chủ biên, Chủ biên sách giáo khoa Địa lí (bộ Cánh Diều), cho rằng các bộ sách giáo khoa Địa lí hiện hành đều đáp ứng tốt yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, có những điểm mạnh riêng. Do đó, xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất cần được hiểu là chắt lọc tinh hoa, chứ không phải “chọn một, bỏ hai” trong ba bộ sách được sử dụng nhiều nhất hiện nay (bộ Cánh Diều, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, bộ Chân trời sáng tạo).

Đồng quan điểm, Thiếu tướng, NGND Nguyễn Thiện Minh, Nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết, quy trình biên soạn, xuất bản bộ sách Cánh Diều cũng như các bộ sách khác luôn tuân thủ quy định tại Luật Xuất bản và các Thông tư của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. Đến năm học 2025-2026, số trường THPT trên cả nước lựa chọn, sử dụng sách giáo khoa Giáo dục quốc phòng và an ninh Cánh Diều đạt trên 50%.

Bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, minh bạch

Từ thực tiễn quản lý nhà trường, thầy giáo Lý Văn Điền, Hiệu trưởng Trường tiểu học Yên Trạch (Thái Nguyên) nhìn nhận, khi thay sách giáo khoa đồng loạt từ lớp 1 đến lớp 12 từ năm học 2026-2027, cần đặc biệt lưu ý để tránh lãng phí. Theo thầy Điền, phương án hợp lý là lựa chọn sách giáo khoa theo từng cấp học và có thể kết hợp với lựa chọn theo một số môn học, trên cơ sở các bộ sách đã được thẩm định, phê duyệt sử dụng ở cơ sở giáo dục phổ thông và sử dụng hiệu quả. Cách làm này vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa không làm gián đoạn quá trình dạy - học.

Ở góc độ người thụ hưởng, nhiều học sinh nêu ý kiến, các em đã khá quen và cảm thấy hứng thú với sách giáo khoa hiện hành. Em Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 9 tại Hà Nội, chia sẻ, sách hiện nay có nhiều hoạt động trải nghiệm, hình ảnh sinh động, giúp việc học bớt khô khan.

Từ các ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên và học sinh, có thể thấy một điểm chung: đồng thuận về mục tiêu có một bộ sách giáo khoa thống nhất, nhưng đề xuất lựa chọn theo từng cấp học kết hợp với lựa chọn theo một số môn học trên cơ sở ba bộ sách hiện hành được xem là phương án tối ưu.

Cách tiếp cận này vừa phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, vừa bảo đảm không phủ nhận thành quả của quá trình xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa. Quan trọng hơn, nó giúp tránh tái lập tình trạng “độc quyền xuất bản” như trước kia, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và lợi ích lâu dài cho người học.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở con số “một bộ sách”, mà ở cách tổ chức, quản trị và sử dụng tri thức sao cho hiệu quả nhất. Một bộ sách giáo khoa thống nhất chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó kết tinh được trí tuệ tập thể, kế thừa những gì tốt nhất của các bộ sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm 

Chủ trương có một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc là đúng đắn và cần thiết, song cách làm phải tôn trọng tinh thần đổi mới, không phủ nhận những giá trị đã được khẳng định trong thực tiễn.

Theo báo Nhân dân

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Triệu tập tài xế ô tô đẩy CSGT trên đường rồi bỏ chạy

Triệu tập tài xế ô tô đẩy CSGT trên đường rồi bỏ chạy

Pháp luật 21/07/2026

(ANTV) - Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT), Công an TP Hà Nội đã nhanh chóng xác minh, làm rõ và bàn giao cho Công an phường Từ Liêm để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật về vụ việc một tài xế ô tô không chấp hành hiệu lệnh, đẩy một cán bộ cảnh sát giao thông trên đường Nguyễn Hoàng rồi bỏ chạy.

Cháy nhà 4 tầng cho thuê trọ

Cháy nhà 4 tầng cho thuê trọ

Pháp luật 21/07/2026

(ANTV) - Tại TP. Hồ Chí Minh cơ quan chức năng đang điều tra nguyên nhân vụ cháy căn nhà 4 tầng ở đường Quang Trung, phường Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh xảy ra vào sáng ngày 21/7.

Nghệ sĩ mắc ALS viết tiếp giấc mơ nhờ công nghệ

Nghệ sĩ mắc ALS viết tiếp giấc mơ nhờ công nghệ

Thế giới 21/07/2026

(ANTV) - Có những sân khấu được thắp sáng bằng ánh đèn. Nhưng cũng có những sân khấu được thắp lên từ nghị lực của con người. Tại Nhật Bản, một nghệ sĩ mắc căn bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS) đang chứng minh rằng, khi công nghệ và ý chí gặp nhau, ngay cả những giới hạn tưởng như không thể vượt qua cũng có thể bị xóa nhòa.

Tin tức an ninh trật tự nổi bật 24h qua

Tin tức an ninh trật tự nổi bật 24h qua

Điểm tin 21/07/2026

(ANTV) - Cháy xe khách giường nằm, 7 người tử vong; Khánh Hòa: Làm rõ đối tượng giết người tại xã Suối Hiệp; Tuyên án 19 bị cáo trong vụ thực phẩm giả tại Công ty Herbitech; Hải Phòng: Bắt đối tượng lừa đảo hàng tỷ đồng bằng chiêu chạy chuyển đổi đất; Quảng Ngãi: Bắt công nhân trộm thiết bị giá trị hàng tỷ đồng là một số tin tức ANTT nổi bật 24h qua.

Vụ cài trái phép phần mềm trên máy tính: Hồi chuông cảnh tỉnh về bản quyền số

Vụ cài trái phép phần mềm trên máy tính: Hồi chuông cảnh tỉnh về bản quyền số

Pháp luật 21/07/2026

(ANTV) - Tại Phú Thọ, 5 đối tượng đã bị khởi tố về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với phần mềm máy tính. Đây là vụ án hình sự đầu tiên tại Việt Nam xử lý hành vi này, cho thấy quyết tâm của lực lượng Công an trong đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền, bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, an toàn trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Giải pháp nào cho mạng lưới giao thông tĩnh đã quá tải ở Hà Nội

Giải pháp nào cho mạng lưới giao thông tĩnh đã quá tải ở Hà Nội

Pháp luật 21/07/2026

(ANTV) - Giao thông tĩnh là bộ phận cơ sở hạ tầng giao thông phục vụ phương tiện và người tham gia giao thông khi họ ở trạng thái không di chuyển. Việc phát triển và quy hoạch giao thông tĩnh đóng vai trò thiết yếu trong việc giải quyết ùn tắc, tạo bộ mặt đô thị văn minh. Trong tiến trình xây dựng đô thị hiện đại, giao thông tĩnh không còn chỉ là nhu cầu trước mắt, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển của Thủ đô Hà Nội. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải sử dụng hiệu quả hơn quỹ đất, ứng dụng công nghệ trong quản lý và từng bước xây dựng hệ thống giao thông bền vững.

Xem thêm