Tết Nguyên đán – Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Tết Nguyên đán còn được gọi là Xuân tiết, Tết Âm lịch, Niên tiết, Quá niên, là lễ hội truyền thống có ý nghĩa sâu sắc nhất, nội dung phong phú nhất, số lượng người tham gia đông nhất và sức ảnh hưởng rộng rãi. Về bản chất, Tết Nguyên đán tượng trưng cho hy vọng, sự đoàn kết và mong muốn chung về một tương lai tốt đẹp hơn. Những giá trị này vượt ra ngoài biên giới và nền văn hóa, phản ánh nguyện vọng chung của toàn thể nhân loại.

Vào mỗi dịp trước và sau Tết Nguyên đán, người dân ở một số quốc gia Châu Á trong đó có Việt Nam, Trung Quốc đều tổ chức đón Tết với chủ đề từ biệt năm cũ và đón mừng năm mới, cầu may mắn bình an, đoàn tụ hòa thuận…

Trong lịch sử hàng nghìn năm qua, Tết Nguyên đán không ngừng duy trì và củng cố mối liên kết tình cảm giữa các cá nhân, gia đình và đất nước. Với phạm vi truyền bá ra nước ngoài ngày càng rộng, Tết Nguyên đán đã trở thành một biểu tượng văn hóa được thế giới chấp nhận, công nhận và đánh giá cao.

Tết Nguyên đán - tập tục xã hội đón mừng năm mới truyền thống được người dân ở nhiều quốc gia Châu Á chia sẻ và tổ chức rộng rãi trên khắp cả nước; gửi gắm tình cảm, cảm xúc của họ về đạo đức, gia đình, đất nước; thể hiện quan niệm giá trị về sự chung sống hài hòa giữa con người với thiên nhiên và sự chung sống hài hòa giữa con người với con người; đồng thời đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự hòa hợp gia đình, hòa hợp xã hội, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Lãng Trung - một thành phố cổ ở tỉnh Tứ Xuyên, Tây nam Trung Quốc với lịch sử hơn 2.300 năm đã thu hút sự chú ý và được coi là “Quê hương của Văn hóa Tết Nguyên đán Trung Quốc”. Thành phố cổ Lãng Trung với diện tích khoảng 2km cùng hơn 100 ngôi nhà và hàng chục con hẻm và phố cổ được bảo tồn từ thời nhà Minh và nhà Thanh (1368-1911). Theo sử sách Trung Quốc ghi lại, Lãng Trung là quê hương của nhà thiên văn học Luo Xiahong thời Tây Hán (202-205 TCN), người đã đặt tháng đầu tiên của mùa xuân là thời điểm bắt đầu năm trong lịch Thái Chu của mình. Phong tục này được tiếp tục trong các triều đại kế tiếp, củng cố phong tục ăn mừng Tết Nguyên đán. 

Ngày nay, Tết Nguyên đán là ngày lễ chung ở gần 20 quốc gia và được khoảng 1/5 dân số thế giới tổ chức theo nhiều cách khác nhau.

Trọng tâm của lễ hội Tết Nguyên đán là gia đình, với tinh thần đoàn tụ, gắn kết giữa các thành viên. Trong suốt thời gian 15 ngày diễn ra hội Xuân, các gia đình tổ chức những bữa tiệc sum họp và tham gia vào nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc. Bên cạnh đó, ẩm thực cũng là nét nổi bật của lễ hội với những món ăn truyền thống, những món ăn tinh tế mang ý nghĩa cầu chúc may mắn, hạnh phúc. Lễ hội Xuân còn kết hợp nhiều yếu tố văn hóa phi vật thể độc đáo, từ các câu chuyện dân gian đến phong tục truyền thống mang ý nghĩa biểu tượng văn hóa. Kết thúc lễ hội sẽ là Lễ hội Đèn lồng.

Lễ hội Xuân được Unessco công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại không chỉ tôn vinh giá trị di sản văn hóa của Trung Quốc mà còn khẳng định sức mạnh của các giá trị nhân văn toàn cầu, góp phần thúc đẩy tình đoàn kết và hòa bình giữa các dân tộc./.