Thứ Ba, 20/01/2026 11:05 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Xã hội

“Từ mẫu” trong Chiến dịch Điện Biên Phủ

Cứu chữa thương binh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ là một nhiệm vụ hết sức khó khăn, bởi lúc đó đất nước ra còn nghèo, thuốc men, dụng cụ y thuật vô cùng thiếu thốn, trình độ y bác sỹ còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, bằng lương tâm và trách nhiệm với đồng đội, y bác sỹ chúng tôi đã làm hết sức mình để cứu chữa thương binh. Đó là lời tâm sự của ông Vũ Ngọc Bích người Hải Phòng, là quân y sỹ trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

Vắt xanh-nỗi khiếp đảm của nữ dân công

Kỷ niệm đọng lại trong ông sâu sắc nhất đó là thời kỳ đầu của chiến dịch. Lúc đó, ông phụ trách 2 trạm đón tiếp thương bệnh binh của thanh niên xung phong đang làm đường và bộ đội hành quân lên chiến dịch, các đoàn dân công hỏa tuyến tại đèo Lũng Lô, Quang Huy và Hát Lót. Ở đây có 2 câu chuyện làm ông ấn tượng mãi.

Một ngày, địch đánh hơi thấy quân ta mở đường hành quân… nên chúng ngày đêm dùng máy bay, thả bom phá đường, rải bom nổ chậm làm tắc đường. Các đơn vị ta đã có lúc khó khăn trong tiếp tế gạo, có nơi đã phải ăn cháo, thậm chí cháo loãng cũng chia nhau. Vì vậy, các chị dân công, thanh niên xung phong thường quan hệ với đồng bào là người Mông để mua gạo, xin thực phẩm. Thấy chúng tôi thiếu ăn, nhân mua được bánh chưng của đồng bào, các chị đã san sẻ cho chúng tôi 4 chiếc.

Lúc đầu, trông thấy bánh, ai nấy rất phấn khởi, háo hức chia nhau, bóc liền để năn… Chao ôi! Chỗ này, thấy anh em rộ lên vì là nhân gạo rang. Đói nên vẫn ăn, chỗ kia cũng ồ lên mà chẳng ai ăn… thì ra nhân cá khô. Nó nặng mùi, tanh… nhưng đói, vẫn có anh gặm, gặm tí bìa… Song đáng sợ nhất, chỗ kia bóc ra, nhân bên trong là một con ngóe… Đến nước này đến chết cũng đành chịu.

Ở một nhóm dân công-nhất là dân công nữ thường nhiều, mà chị em kín đáo, e lệ. Chị em ngại ngần nhất chuyện vắt-con vắt.

Rừng cây đều thường có vắt. Rừng nứa, giang lại càng nhiều mà lại là vắt xanh, loại dễ sợ nhất, nó nhỏ, biết nhảy, lao tới người một khi đánh hơi được. Lại rất khôn khéo luồn qua áo quần, nhất là những nơi chỉ có một khe nhỏ-một miếng nụ vá rách… để chui vào; đặc biệt khi đã vào đến da người, nó không tham ăn mà châm vòi hút máu ngay, nhè nhẹ, êm êm không hề biết gì dù nơi da nhạy cảm nhất. Nằm im đó, hút cho no, căng phồng toàn thân hết cỡ, vẫn không nhả để rơi ra đâu, mà nó còn nằm đó tiêu hóa, tiếp tục hút máu bổ sung.

Vắt-nhất là vắt xanh, nước dãi của nó làm máu ta không đông được. Con trai thấy máu thấm ra ngoài, các anh biết ngay và có khi còn bắt nó để trêu chọc nhau. Còn chị em, có khi máu ướt đẫm cả quần lót mới biết. Mà có phải chị em nào cũng có gan bắt vắt bằng tay đâu. Một chị, chúng tôi phải động viên ghê gớm, thậm chí phải gắt lên, dọa bằng nghề y, lại tổ chức như một buồng đỡ đẻ, có vài chị em chứng kiến mới chịu cho tôi bắt con vắt nằm sâu trong âm đạo. Bắt xong, lại phải rửa ráy cho hết rãi vắt, rồi phải chờ xem máu đã cầm chưa mới xong. Đã có chị phải nhét chặt bông, để bông chèn vào mạch máu và thấm rãi vắt… lúc đó mới cầm máu.

Ông Vũ Ngọc Bích.

Cấp cứu thương binh tại tiền phương

Tại trạm cấp cứu tiền phương, cách mặt trận độ vài cây số, có hầm để thao tác cấp cứu cần thiết nhất rồi nhanh chóng đưa thương binh về tuyến sau. Tôi là đội phó nên hay trực tiếp xử lý các ca nguy hiểm nhất.

Một thương binh chuyển đến bị hai vết thương do mảnh pháo địch. Một ở bên cổ phải và một ở bên đùi trái. Trên bàn mổ chỉ bằng nứa ghép, tôi xử lý vết nguy hiểm nhất là ở cổ. Mảnh đạn cắm sâu, tôi không ngờ nó cắm tới động mạch cảnh. Nhờ có sự phòng xa, khi tôi vừa lấy được mảnh đạn ra, thì máu từ vết thương phun lên thành tia, lên mặt vào cả mắt tôi. Nhanh tay, tôi ấn chặt và lấy panh lựa thế kẹp lại để cầm máu và thao tác cần thiết trước khi chuyển thương binh về tuyến sau.

Một đợt khác, gặp 3 thương binh nặng chuyển đến. Đồng chí bị thương rách ổ bụng. Ruột non và cả ruột già trào cả ra ngoài thành một đống. Tôi cố gắng đưa hết ruột già vào, còn ruột non không thể vào hết. Tôi chọn và vệ sinh vô trùng một cái bát úp lên hết số ruột lộ ra, rồi quấn băng cố định bát lại. Tiếp tục cho chuyển về tuyến sau.

Một đồng chí khác bị thương vỡ hộp sọ. Một phần óc lòi ra ngoài. Trường hợp này không được can thiệp. Tôi dùng chén vô trùng úp lấy chỗ óc lòi ra rồi cố định chén cho chặt, không được để chén di chuyển và chuyển về phía sau.

Một đồng chí nữa bị bỏng bom na-pan đến 50%. Cả hai mắt đồng chí sưng tít lại. Tôi cố gắng giám sát tình hình bị thương ở đôi mắt, làm một số công việc ở những chỗ đã bị cháy bỏng dính với quần áo, tiêm thuốc cần thiết rồi cũng đưa đồng chí về tuyến sau.

Cả 3 đồng chí trên đều xưng tên và nhờ tôi viết thư về gia đình. Nhưng hầm tôi ở bị bom sập nên bị mất cả. Chỉ còn nhớ, tỉnh của các đồng chí trên lần lượt là: Thái Bình, Thanh Hóa, Hà Đông. May năm 1955, tôi được về Hà Đông tham gia lớp học nghiệp vụ. Lúc đó còn nhớ ở Hà Đông là đồng chí Thái. Qua nhiều câu chuyện lân la và gặp được gia đình đồng chí Thái, lúc đó tôi mới biết đồng chí Thái đã hi sinh. Tôi vẫn áo ước, nếu 2 đồng chí còn lại, nay ở đâu, nếu còn sống xin được báo tin qua Báo Quân đội nhân dân

Cái nạn bộ đội, dân công… trong chiến dịch bị bụng chướng to, bí đại tiện… rất nhiều. Sau khí khám bệnh, tìm hiểu tới mức như điều tra… mới biết: Hầu hết do trong thời gian dài, trong suất ăn, không có rau, hành quân hoặc đào công sự… mồ hôi ra nhiều trong khi nước uống có khi lại thiếu. Không thiếu khi quân y phải bóp bụng, dùng ngón tay “moi phân ra” cho anh em. Có lẽ, không người lính nào trong chiến dịch Điện Biên Phủ không nói tới thèm rau.

Theo Báo Quân đội nhân dân

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Cảnh sát cơ động tăng cường tuần tra vũ trang ban đêm

Cảnh sát cơ động tăng cường tuần tra vũ trang ban đêm

Xã hội 20/01/2026

(ANTV) - Trong thời điểm cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, công tác bảo đảm an ninh, trật tự được lực lượng Công an tỉnh Bắc Ninh triển khai quyết liệt. Cùng với các lực lượng chủ công, lực lượng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Bắc Ninh đã tăng cường tuần tra vũ trang ban đêm, chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm đường phố, giữ vững bình yên cho nhân dân.

Ấm lòng dân, bền ý Đảng

Ấm lòng dân, bền ý Đảng

Xã hội 20/01/2026

(ANTV) - Giữa những ngày đông vùng cao xã Xuân Quang, tỉnh Lào Cai khi sương sớm còn phủ kín các nếp nhà ở thôn Phìn Giàng, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Công an xã mang theo những lá cờ Tổ quốc và áo ấm đến từng hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, theo đạo Tin lành trên địa bàn đã để lại nhiều cảm xúc ấm áp trong lòng bà con. Nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, những việc làm gần gũi, nghĩa tình ấy tiếp tục lan tỏa niềm tin, gắn kết lực lượng công an với nhân dân ngay từ cơ sở.

Bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội XIV của Đảng

Bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội XIV của Đảng

Chính trị 19/01/2026

(ANTV) - Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an, Trưởng Tiểu ban An ninh trật tự (ANTT) Đại hội XIV đã trả lời phỏng vấn về công tác bảo đảm an ninh, trật tự Đại hội XIV của Đảng. ANTV trân trọng giới thiệu toàn văn nội dung trả lời phỏng vấn của đồng chí Thứ trưởng.

Công an Hà Nội bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội Đảng lần thứ XIV

Công an Hà Nội bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội Đảng lần thứ XIV

Chính trị 19/01/2026

(ANTV) - Đại hội Đảng lần thứ XIV là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước, vì vậy nhiệm vụ đảm bảo an ninh, an toàn được đặt ở mức cao nhất. Tại Thủ đô Hà Nội, Công an thành phố đang triển khai đồng bộ các phương án, vừa bảo vệ an toàn cho Đại hội, vừa giữ cho đời sống của người dân ổn định thông suốt.

Xem thêm