(ANTV) - Tôi có theo dõi chương trình trao đổi của các đại biểu Quốc hội tại các phiên họp toàn thể trên hội trường về vấn đề chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK). Là người đã tham gia nhiều lần biên soạn CT và SGK, tôi ngạc nhiên trước một vài ý kiến cho rằng: Bộ GD&ĐT có vẻ đã chưa làm tròn trách nhiệm quản lý nhà nước khi không thực hiện biên soạn một bộ SGK của Bộ. Nhà nước xã hội hóa để các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK, nhưng Nhà nước vẫn phải giữ vai trò chủ đạo…
Tôi hiểu Nhà nước ở đây là Chính phủ, cụ thể là Bộ GD&ĐT. Tôi cũng hiểu ý kiến nêu như thế là để yêu cầu Bộ GD&ĐT đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK theo ngân sách nhà nước. Nghĩa là Bộ GD&ĐT phải biên soạn một bộ SGK của Bộ thì mới thể hiện đúng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước.
Vì sao Bộ GD&ĐT không nên biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì đã có nhiều đại biểu Quốc hội, nhiều người, nhiều tờ báo lên tiếng, đã nêu đầy đủ các lí do rất thuyết phục. Ở đây, tôi chỉ xin làm rõ, trong việc biên soạn CT và SGK, có phải Bộ GD&ĐT chưa làm tròn trách nhiệm hay không?
Bộ GD&ĐT thực hiện vai trò quản lý nhà nước
Trong Luật Giáo dục 2019, chương VIII đã nêu rất rõ yêu cầu Quản lý nhà nước của Bộ về CT và SGK. Cụ thể Bộ GD&ĐT: “Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; khung trình độ quốc gia; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, thư viện và thiết bị trường học; việc biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; việc thi, kiểm tra, tuyển sinh, liên kết đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ; việc công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.” ( Mục 4. Điều 104)
Như thế, đối chiếu với quy định vừa nêu của Luật Giáo dục, có thể thấy ít nhất hai điểm:
Thứ nhất, về quản lý nhà nước, Luật Giáo dục không hề quy định Bộ GD&ĐT phải đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK.
Thứ hai, trong thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã thực hiện rất đầy đủ các yêu cầu về quản lý nhà nước nêu ở mục 4. Từ tổ chức biên soạn, thẩm định CT giáo dục phổ thông 2018 đến việc, quy định các yêu cầu về biên soạn SGK và các tiêu chí đánh giá SGK (Thông tư 33) hết sức chặt chẽ.
Trong lần đổi mới này, CT giáo dục mới là yếu tố pháp lý quan trọng nhất, mang tính pháp lệnh, SGK chỉ là các học liệu.
Vai trò quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT được thể hiện ở các nội dung như:
Chủ trì xây dựng CT, thẩm định và ban hành, thực hiện triển khai CT là quan trọng nhất. Đó chính là việc Bộ đã giữ vai trò chủ động, chủ đạo trong quản lý nhà nước về CT;
Bộ GD&ĐT phối hợp các địa phương tổ chức lựa chọn SGK; phối hợp với các địa phương biên soạn, thẩm định và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương; chuẩn bị thiết bị dạy học. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục;
Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương hướng dẫn thực hiện CT và SGK mới. Bộ trưởng ban hành các văn bản triển khai CT giáo dục, triển khai việc đổi mới việc dạy học và kiểm tra đánh giá trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của CT 2018; hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm yêu cầu thực hiện CT 2018 linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.
Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ SGK?
Tôi đã công tác trong ngành GD hơn 40 năm, trong đó có 30 năm tham gia biên soạn CT và SGK. Trải qua 3 lần đổi mới CT và SGK theo các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quốc hội... thực sự tôi thấy chưa lần nào việc biên soạn CT và SGK lại bài bản, kĩ càng và yêu cầu cao đến mức “khổ sở” như lần này. Không chỉ áp lực từ các yêu cầu và quy định của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo cấp trên mà còn sự quan tâm, xem xét, góp ý của đông đảo các tầng lớp xã hội.
Việc biên soạn CT và SGK theo Nghị quyết 88 của QH đã và đang diễn ra ngày càng ổn định và thuận lợi. Tất nhiên việc đổi mới CT và SGK vẫn còn có những vấn đề cần điều chỉnh, uốn nắn; cần sự góp ý... nhưng về căn bản CT và SGK 2018 đáp ứng được những yêu cầu quan trọng được nêu trong nghị quyết 29 của TW và Nghị quyết 88 của QH.
Trong Nghị quyết 88 khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn.
Khi CT, SGK 2018 thực hiện đại trà, có ba bộ SGK đã được xã hội hóa thành công, có đủ SGK triển khai chương trình mới. Việc Bộ GD&ĐT không trực tiếp tổ chức biên soạn một bộ SGK cũng sẽ thuận lợi hơn cho việc phát triển xã hội hóa nội dung này, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các Nhà xuất bản. Chính vì vậy, Quốc hội đã có Nghị quyết 122/2020 cho phép bộ chỉ tổ chức biên soạn khi không có tổ chức và cá nhân nào biên soạn.
Có thể nói, Bộ GD&ĐT vẫn còn những hạn chế nhất định, nhưng không thể nói Bộ đã chưa làm tròn trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về CT và SGK.
PGS.TS. Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018)
(ANTV) - “Đổi tiếng pô ồn lấy hạt gạo thơm” là một chương trình vận động, cảm hoá thanh thiếu niên chưa tốt của Công an phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa. Chương trình thu hút nhiều thanh niên địa phương tự nguyện tháo pô độ, chế đến giao nộp. Với mỗi trường hợp tự nguyện giao nộp như vậy, Công an phường sẽ gửi tặng 10kg gạo “Cam Phước” đặc sản của địa phương.
(ANTV) - Theo thông báo từ các nhà tổ chức thuộc “Đoàn tàu tự do Global Sumud”, ngày 30/4, các tàu chở hàng cứu trợ nhân đạo cho người dân tại Dải Gaza đã bị hải quân Israel ngăn chặn trên vùng biển quốc tế, khu vực gần đảo Crete của Hy Lạp.
(ANTV) - Ngày 30/4, cuộc đua xe đạp toàn quốc Cúp Truyền hình TP.HCM – Tôn Đông Á 2026 đã chính thức khép lại với chặng đua cuối dài 133 km từ Tây Ninh về TP.HCM. Thi đấu nổi bật và ổn định xuyên suốt giải, đội Công an TP.HCM đã xuất sắc giành hạng Nhì chung cuộc nội dung đồng đội, khẳng định bản lĩnh, sự tiến bộ và tinh thần thi đấu kỷ luật.
(ANTV) - Theo lệnh của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ, Chính phủ nước này dự kiến triển khai đợt hoàn thuế nhập khẩu quy mô lớn vào ngày 11/5 tới, áp dụng đối với hàng chục triệu danh mục hàng hóa từng chịu thuế trước đó.
(ANTV) - Không khí du lịch tại Hải Phòng trong ngày 30/4 trở nên nhộn nhịp khi lượng lớn du khách đổ về tham quan, nghỉ dưỡng. Tại các ga tàu, bến xe, bến tàu, lượng hành khách tăng cao so với ngày thường nhưng vẫn được tổ chức, điều tiết thông suốt.
(ANTV) - Liên minh châu Âu (EU) sẽ khởi động hiệp định thương mại tự do (FTA) với khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) từ ngày 1/5, với kỳ vọng mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu, ngay cả khi hiệp định này không thể bù đắp hoàn toàn thiệt hại từ thuế quan của Mỹ.
(ANTV) - Những thành tựu kinh tế, ngoại giao và an sinh xã hội mà Nhật Bản đạt được kể từ khi nữ Thủ tướng Sanae Takaichi nhậm chức đã khiến Chính phủ và cá nhân nhà nữ lãnh đạo nhận được sự tán thưởng từ công luận và người dân Nhật Bản.
(ANTV) - Theo báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa của Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố, thế giới đang phải đối mặt với đợt tăng giá năng lượng lên tới 24% trong năm nay. Đây là cú sốc nghiêm trọng nhất kể từ năm 2022 do xung đột tại Trung Đông cùng sự gián đoạn nghiêm trọng tại eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu thô toàn cầu.
(ANTV) - Tại buổi gặp gỡ, trò chuyện với công nhân, người lao động TP Hồ Chí Minh mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh cần tiếp tục quan tâm chăm lo đời sống công nhân, người lao động, xem đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và lâu dài.
(ANTV) - Trước làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội mới để du lịch Việt Nam bứt tốc, nâng cao trải nghiệm du khách và tối ưu hóa hoạt động quản lý, kinh doanh. Vậy, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi diện mạo ngành “công nghiệp không khói” như thế nào? Và tại sao đây lại được coi là yêu cầu sống còn để du lịch Việt Nam bứt phá?
