(ANTV) - Tôi có theo dõi chương trình trao đổi của các đại biểu Quốc hội tại các phiên họp toàn thể trên hội trường về vấn đề chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK). Là người đã tham gia nhiều lần biên soạn CT và SGK, tôi ngạc nhiên trước một vài ý kiến cho rằng: Bộ GD&ĐT có vẻ đã chưa làm tròn trách nhiệm quản lý nhà nước khi không thực hiện biên soạn một bộ SGK của Bộ. Nhà nước xã hội hóa để các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK, nhưng Nhà nước vẫn phải giữ vai trò chủ đạo…
Tôi hiểu Nhà nước ở đây là Chính phủ, cụ thể là Bộ GD&ĐT. Tôi cũng hiểu ý kiến nêu như thế là để yêu cầu Bộ GD&ĐT đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK theo ngân sách nhà nước. Nghĩa là Bộ GD&ĐT phải biên soạn một bộ SGK của Bộ thì mới thể hiện đúng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước.
Vì sao Bộ GD&ĐT không nên biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì đã có nhiều đại biểu Quốc hội, nhiều người, nhiều tờ báo lên tiếng, đã nêu đầy đủ các lí do rất thuyết phục. Ở đây, tôi chỉ xin làm rõ, trong việc biên soạn CT và SGK, có phải Bộ GD&ĐT chưa làm tròn trách nhiệm hay không?
Bộ GD&ĐT thực hiện vai trò quản lý nhà nước
Trong Luật Giáo dục 2019, chương VIII đã nêu rất rõ yêu cầu Quản lý nhà nước của Bộ về CT và SGK. Cụ thể Bộ GD&ĐT: “Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; khung trình độ quốc gia; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, thư viện và thiết bị trường học; việc biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; việc thi, kiểm tra, tuyển sinh, liên kết đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ; việc công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.” ( Mục 4. Điều 104)
Như thế, đối chiếu với quy định vừa nêu của Luật Giáo dục, có thể thấy ít nhất hai điểm:
Thứ nhất, về quản lý nhà nước, Luật Giáo dục không hề quy định Bộ GD&ĐT phải đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK.
Thứ hai, trong thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã thực hiện rất đầy đủ các yêu cầu về quản lý nhà nước nêu ở mục 4. Từ tổ chức biên soạn, thẩm định CT giáo dục phổ thông 2018 đến việc, quy định các yêu cầu về biên soạn SGK và các tiêu chí đánh giá SGK (Thông tư 33) hết sức chặt chẽ.
Trong lần đổi mới này, CT giáo dục mới là yếu tố pháp lý quan trọng nhất, mang tính pháp lệnh, SGK chỉ là các học liệu.
Vai trò quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT được thể hiện ở các nội dung như:
Chủ trì xây dựng CT, thẩm định và ban hành, thực hiện triển khai CT là quan trọng nhất. Đó chính là việc Bộ đã giữ vai trò chủ động, chủ đạo trong quản lý nhà nước về CT;
Bộ GD&ĐT phối hợp các địa phương tổ chức lựa chọn SGK; phối hợp với các địa phương biên soạn, thẩm định và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương; chuẩn bị thiết bị dạy học. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục;
Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương hướng dẫn thực hiện CT và SGK mới. Bộ trưởng ban hành các văn bản triển khai CT giáo dục, triển khai việc đổi mới việc dạy học và kiểm tra đánh giá trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của CT 2018; hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm yêu cầu thực hiện CT 2018 linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.
Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ SGK?
Tôi đã công tác trong ngành GD hơn 40 năm, trong đó có 30 năm tham gia biên soạn CT và SGK. Trải qua 3 lần đổi mới CT và SGK theo các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quốc hội... thực sự tôi thấy chưa lần nào việc biên soạn CT và SGK lại bài bản, kĩ càng và yêu cầu cao đến mức “khổ sở” như lần này. Không chỉ áp lực từ các yêu cầu và quy định của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo cấp trên mà còn sự quan tâm, xem xét, góp ý của đông đảo các tầng lớp xã hội.
Việc biên soạn CT và SGK theo Nghị quyết 88 của QH đã và đang diễn ra ngày càng ổn định và thuận lợi. Tất nhiên việc đổi mới CT và SGK vẫn còn có những vấn đề cần điều chỉnh, uốn nắn; cần sự góp ý... nhưng về căn bản CT và SGK 2018 đáp ứng được những yêu cầu quan trọng được nêu trong nghị quyết 29 của TW và Nghị quyết 88 của QH.
Trong Nghị quyết 88 khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn.
Khi CT, SGK 2018 thực hiện đại trà, có ba bộ SGK đã được xã hội hóa thành công, có đủ SGK triển khai chương trình mới. Việc Bộ GD&ĐT không trực tiếp tổ chức biên soạn một bộ SGK cũng sẽ thuận lợi hơn cho việc phát triển xã hội hóa nội dung này, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các Nhà xuất bản. Chính vì vậy, Quốc hội đã có Nghị quyết 122/2020 cho phép bộ chỉ tổ chức biên soạn khi không có tổ chức và cá nhân nào biên soạn.
Có thể nói, Bộ GD&ĐT vẫn còn những hạn chế nhất định, nhưng không thể nói Bộ đã chưa làm tròn trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về CT và SGK.
PGS.TS. Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018)
(ANTV) - Thái Nguyên: Tạm giữ hình sự đối tượng chống người thi hành công vụ; Đà Nẵng xử lý nghiêm nhóm thanh thiếu niên tụ tập gây rối trật tự công cộng; Công an TP Hồ Chí Minh kêu gọi cá nhân liên quan các đường dây "sở hữu kỳ nghỉ" ra đầu thú; Triệt phá đường dây tiêu thụ hơn 10.000 tấn chân gà "bẩn" ra thị trường; Tiếp nhận 86 công dân Việt Nam do phía Campuchia trao trả - là những tin tức nổi bật 24h qua.
(ANTV) - Giữa đợt nắng nóng đang bao trùm nhiều khu vực châu Âu, Sở thú Berlin (Đức) đã áp dụng nhiều cách làm thú vị để giúp các loài động vật hạ nhiệt.
(ANTV) - Không còn chỉ gắn với hoạt động khám phá, công nghệ không gian đang trở thành một trong những lĩnh vực được đầu tư mạnh nhất tại Triển lãm VivaTech 2026 ở Paris, Pháp. Những giải pháp mới được giới thiệu cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của không gian đối với thông tin liên lạc, điện toán và quốc phòng.
(ANTV) - Trên các tuyến đường, không khó để bắt gặp những chiếc xe máy chở hàng hóa cồng kềnh, quá khổ, quá tải. Hàng hóa chất cao, kéo dài sang hai bên hoặc phía sau phương tiện, tiềm ẩn nguy cơ va chạm, gây mất an toàn cho người tham gia giao thông. Thực trạng này vẫn diễn ra tại nhiều địa phương, đặc biệt ở các đô thị lớn, nơi nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng xe máy ngày càng phổ biến. Vì mưu sinh, vì muốn tiết kiệm thời gian và chi phí, nhiều người vẫn chấp nhận đánh đổi sự an toàn khi lưu thông trên đường.
(ANTV) - Bộ Công an đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư mới quy định về sát hạch, cấp và sử dụng giấy phép lái xe. Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo lần này là đề xuất điều chỉnh trình tự sát hạch lái xe ô tô, trong đó bỏ phần thi mô phỏng trên máy tính kể từ ngày 1/7/2026.
(ANTV) - Trong không khí Lễ hội Thuyền rồng, những robot hình người đã cùng các vận động viên tham gia cuộc đua thuyền rồng tại thành phố Bazhong, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
(ANTV) - Trại hè “Học làm chiến sĩ Công an” với chủ đề “Thép đã tôi thế đấy” do Học viện Cảnh sát nhân dân phối hợp Công an tỉnh Nghệ An tổ chức đã thu hút hàng trăm bạn học sinh tham gia. Đây không chỉ là một chương trình giáo dục, mà còn là món quà mùa hè ý nghĩa. Những thay đổi tích cực, sự tự tin và trưởng thành hơn từng ngày, qua từng thử thách, bài học, từng trải nghiệm quý giá trong màu áo của người chiến sĩ CAND là minh chứng rõ nét nhất cho giá trị của chương trình.
(ANTV) - Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang cho biết, đơn vị vừa vận động đối tượng Trần Lê Linh (trú xã Óc Eo) đang lẩn trốn quyết định truy nã về hành vi “Cưỡng đoạt tài sản” ra đầu thú để hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.
(ANTV) - Những cánh đồng hoa hồng ở miền Trung Bulgaria đang rực rỡ vào mùa thu hoạch – thời điểm bận rộn nhất trong năm của ngành sản xuất tinh dầu hoa hồng, một trong những mặt hàng xuất khẩu nổi tiếng của quốc gia này.
(ANTV) - Từ lời kêu gọi trên TikTok, nhóm thanh thiếu niên ở Phú Thọ đã mang theo hung khí giải quyết mâu thuẫn. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Đức Anh, trú tại khu An Ninh Thượng, phường Phú Thọ về hành vi “Gây rối trật tự công cộng”. Đồng thời, khởi tố bị can và áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với 9 đối tượng về hành vi “Gây rối trật tự công cộng”.
