(ANTV) - Tôi có theo dõi chương trình trao đổi của các đại biểu Quốc hội tại các phiên họp toàn thể trên hội trường về vấn đề chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK). Là người đã tham gia nhiều lần biên soạn CT và SGK, tôi ngạc nhiên trước một vài ý kiến cho rằng: Bộ GD&ĐT có vẻ đã chưa làm tròn trách nhiệm quản lý nhà nước khi không thực hiện biên soạn một bộ SGK của Bộ. Nhà nước xã hội hóa để các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK, nhưng Nhà nước vẫn phải giữ vai trò chủ đạo…
Tôi hiểu Nhà nước ở đây là Chính phủ, cụ thể là Bộ GD&ĐT. Tôi cũng hiểu ý kiến nêu như thế là để yêu cầu Bộ GD&ĐT đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK theo ngân sách nhà nước. Nghĩa là Bộ GD&ĐT phải biên soạn một bộ SGK của Bộ thì mới thể hiện đúng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước.
Vì sao Bộ GD&ĐT không nên biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì đã có nhiều đại biểu Quốc hội, nhiều người, nhiều tờ báo lên tiếng, đã nêu đầy đủ các lí do rất thuyết phục. Ở đây, tôi chỉ xin làm rõ, trong việc biên soạn CT và SGK, có phải Bộ GD&ĐT chưa làm tròn trách nhiệm hay không?
Bộ GD&ĐT thực hiện vai trò quản lý nhà nước
Trong Luật Giáo dục 2019, chương VIII đã nêu rất rõ yêu cầu Quản lý nhà nước của Bộ về CT và SGK. Cụ thể Bộ GD&ĐT: “Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; khung trình độ quốc gia; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, thư viện và thiết bị trường học; việc biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; việc thi, kiểm tra, tuyển sinh, liên kết đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ; việc công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.” ( Mục 4. Điều 104)
Như thế, đối chiếu với quy định vừa nêu của Luật Giáo dục, có thể thấy ít nhất hai điểm:
Thứ nhất, về quản lý nhà nước, Luật Giáo dục không hề quy định Bộ GD&ĐT phải đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK.
Thứ hai, trong thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã thực hiện rất đầy đủ các yêu cầu về quản lý nhà nước nêu ở mục 4. Từ tổ chức biên soạn, thẩm định CT giáo dục phổ thông 2018 đến việc, quy định các yêu cầu về biên soạn SGK và các tiêu chí đánh giá SGK (Thông tư 33) hết sức chặt chẽ.
Trong lần đổi mới này, CT giáo dục mới là yếu tố pháp lý quan trọng nhất, mang tính pháp lệnh, SGK chỉ là các học liệu.
Vai trò quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT được thể hiện ở các nội dung như:
Chủ trì xây dựng CT, thẩm định và ban hành, thực hiện triển khai CT là quan trọng nhất. Đó chính là việc Bộ đã giữ vai trò chủ động, chủ đạo trong quản lý nhà nước về CT;
Bộ GD&ĐT phối hợp các địa phương tổ chức lựa chọn SGK; phối hợp với các địa phương biên soạn, thẩm định và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương; chuẩn bị thiết bị dạy học. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục;
Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương hướng dẫn thực hiện CT và SGK mới. Bộ trưởng ban hành các văn bản triển khai CT giáo dục, triển khai việc đổi mới việc dạy học và kiểm tra đánh giá trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của CT 2018; hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm yêu cầu thực hiện CT 2018 linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.
Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ SGK?
Tôi đã công tác trong ngành GD hơn 40 năm, trong đó có 30 năm tham gia biên soạn CT và SGK. Trải qua 3 lần đổi mới CT và SGK theo các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quốc hội... thực sự tôi thấy chưa lần nào việc biên soạn CT và SGK lại bài bản, kĩ càng và yêu cầu cao đến mức “khổ sở” như lần này. Không chỉ áp lực từ các yêu cầu và quy định của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo cấp trên mà còn sự quan tâm, xem xét, góp ý của đông đảo các tầng lớp xã hội.
Việc biên soạn CT và SGK theo Nghị quyết 88 của QH đã và đang diễn ra ngày càng ổn định và thuận lợi. Tất nhiên việc đổi mới CT và SGK vẫn còn có những vấn đề cần điều chỉnh, uốn nắn; cần sự góp ý... nhưng về căn bản CT và SGK 2018 đáp ứng được những yêu cầu quan trọng được nêu trong nghị quyết 29 của TW và Nghị quyết 88 của QH.
Trong Nghị quyết 88 khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn.
Khi CT, SGK 2018 thực hiện đại trà, có ba bộ SGK đã được xã hội hóa thành công, có đủ SGK triển khai chương trình mới. Việc Bộ GD&ĐT không trực tiếp tổ chức biên soạn một bộ SGK cũng sẽ thuận lợi hơn cho việc phát triển xã hội hóa nội dung này, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các Nhà xuất bản. Chính vì vậy, Quốc hội đã có Nghị quyết 122/2020 cho phép bộ chỉ tổ chức biên soạn khi không có tổ chức và cá nhân nào biên soạn.
Có thể nói, Bộ GD&ĐT vẫn còn những hạn chế nhất định, nhưng không thể nói Bộ đã chưa làm tròn trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về CT và SGK.
PGS.TS. Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018)
(ANTV) - Sáng 20/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khai mạc trọng thể tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Thủ đô Hà Nội với sự tham dự của 1.586 đại biểu - đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trong cả nước về dự Đại hội, những đảng viên ưu tú, tiêu biểu cho trí tuệ, bản lĩnh, sức mạnh đoàn kết, sự thống nhất về ý chí, hành động, quyết tâm và khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta.
(ANTV) - Sáng ngày 20/01, trình bày Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng tại phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh quan điểm “Khát vọng lớn, bước đi chắc” trong mục tiêu phát triển 2026 - 2030 và tầm nhìn 2045.
(ANTV) - Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc trang bị kiến thức và kỹ năng số cho người dân trở thành yêu cầu cấp thiết. TP.HCM - đô thị đặc biệt, đầu tàu kinh tế của cả nước - đang quyết liệt triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” với mục tiêu không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển số, bảo đảm mọi tầng lớp đều có khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ số.
(ANTV) - Thị trường các-bon có thể hiểu đơn giản là nơi phát thải được đo đếm và quản lý bằng những tiêu chuẩn cụ thể. Hiện nay, giảm phát thải đang trở thành một xu hướng mới của kinh tế hiện đại. Không chỉ là trách nhiệm với môi trường, đây còn là cơ hội để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng sức cạnh tranh và mở rộng thị trường. Trong bối cảnh đó, thị trường các-bon được kỳ vọng sẽ là đòn bẩy quan trọng cho phát triển xanh tại Việt Nam
(ANTV) - Năm 2026 là năm bản lề của quốc gia, đánh dấu sự hợp nhất giữa Thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương thành “siêu đô thị quốc tế Đông Nam Á”. Vì vậy, đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 năm nay không chỉ là không gian văn hóa Tết thường niên mà còn là bản giao hưởng mùa xuân, khẳng định tâm thế và khát vọng của dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình.
(ANTV) - Luật Xây dựng năm 2025 được đánh giá là bước ngoặt trong cải cách thể chế lĩnh vực xây dựng, với trọng tâm tinh giản thủ tục hành chính, trao quyền nhiều hơn cho chủ đầu tư và tiệm cận thông lệ quốc tế trong quản trị hợp đồng, giải quyết tranh chấp. Những nội dung này đã được các chuyên gia pháp lý và xây dựng phân tích tại hội thảo "Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 - Những điểm cần lưu ý trong hợp đồng xây dựng và quản trị rủi ro pháp lý" được tổ chức tại TPHCM mới đây.
(ANTV) - Thông tin từ Bộ Công Thương cho biết, trong thời gian tới, Bộ Công Thương và các bộ, ngành sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, tăng cường theo dõi, xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh, qua đó góp phần duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu ổn định, bền vững.
(ANTV) - Chiều 20/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đến thăm Trung tâm Báo chí Đại hội XIV tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, động viên đội ngũ những người làm báo tác nghiệp tại Đại hội.
(ANTV) - Theo giới chức Nhật Bản, hôm nay, một trực thăng du lịch chở 3 người đã mất liên lạc gần khu vực đỉnh núi Aso, tỉnh Kumamoto, Tây Nam nước này.
(ANTV) - Trong nỗ lực chung đóng góp vào thành công của Đại hội, lực lượng công an toàn quốc đều huy động tối đa quân số, triển khai đồng bộ các phương án bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Tại Cần Thơ, Công an thành phố đã thành lập 8 đoàn công tác tổ chức kiểm tra, chỉ đạo, hướng dẫn công tác đối với Công an các đơn vị, địa phương toàn thành phố.
