Thứ Tư, 22/05/2024 20:30 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Xã hội

Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ sách giáo khoa?

(ANTV) - Tôi có theo dõi chương trình trao đổi của các đại biểu Quốc hội tại các phiên họp toàn thể trên hội trường về vấn đề chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK). Là người đã tham gia nhiều lần biên soạn CT và SGK, tôi ngạc nhiên trước một vài ý kiến cho rằng: Bộ GD&ĐT có vẻ đã chưa làm tròn trách nhiệm quản lý nhà nước khi không thực hiện biên soạn một bộ SGK của Bộ. Nhà nước xã hội hóa để các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK, nhưng Nhà nước vẫn phải giữ vai trò chủ đạo…

Tôi hiểu Nhà nước ở đây là Chính phủ, cụ thể là Bộ GD&ĐT. Tôi cũng hiểu ý kiến nêu như thế là để yêu cầu Bộ GD&ĐT đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK theo ngân sách nhà nước. Nghĩa là Bộ GD&ĐT phải biên soạn một bộ SGK của Bộ thì mới thể hiện đúng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước.                  

Vì sao Bộ GD&ĐT không nên biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì đã có nhiều đại biểu Quốc hội, nhiều người, nhiều tờ báo lên tiếng, đã nêu đầy đủ các lí do rất thuyết phục. Ở đây, tôi chỉ xin làm rõ, trong việc biên soạn CT và SGK, có phải Bộ GD&ĐT chưa làm tròn trách nhiệm hay không?

Bộ GD&ĐT thực hiện vai trò quản lý nhà nước

Trong Luật Giáo dục 2019, chương VIII đã nêu rất rõ yêu cầu Quản lý nhà nước của Bộ về CT và SGK. Cụ thể Bộ GD&ĐT: “Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; khung trình độ quốc gia; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, thư viện và thiết bị trường học; việc biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; việc thi, kiểm tra, tuyển sinh, liên kết đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ; việc công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.” ( Mục 4. Điều 104)

Như thế, đối chiếu với quy định vừa nêu của Luật Giáo dục, có thể thấy ít nhất hai điểm:

Thứ nhất, về quản lý nhà nước, Luật Giáo dục không hề quy định Bộ GD&ĐT phải đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK. 

Thứ hai, trong thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã thực hiện rất đầy đủ các yêu cầu về quản lý nhà nước nêu ở mục 4. Từ tổ chức biên soạn, thẩm định CT giáo dục phổ thông 2018 đến việc, quy định các yêu cầu về biên soạn SGK và các tiêu chí đánh giá SGK (Thông tư 33) hết sức chặt chẽ.

Trong lần đổi mới này, CT giáo dục mới là yếu tố pháp lý quan trọng nhất, mang tính pháp lệnh, SGK chỉ là các học liệu. 

Vai trò quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT được thể hiện ở các nội dung như:

Chủ trì xây dựng CT, thẩm định và ban hành, thực hiện triển khai CT là quan trọng nhất. Đó chính là việc Bộ đã giữ vai trò chủ động, chủ đạo trong quản lý nhà nước về CT;

Bộ GD&ĐT phối hợp các địa phương tổ chức lựa chọn SGK; phối hợp với các địa phương biên soạn, thẩm định và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương; chuẩn bị thiết bị dạy học. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục;

Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương hướng dẫn thực hiện CT và SGK mới. Bộ trưởng ban hành các văn bản triển khai CT giáo dục, triển khai việc đổi mới việc dạy học và kiểm tra đánh giá trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của CT 2018; hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm yêu cầu thực hiện CT 2018 linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.

Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ SGK?

Tôi đã công tác trong ngành GD hơn 40 năm, trong đó có 30 năm tham gia biên soạn CT và SGK. Trải qua 3 lần đổi mới CT và SGK theo các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quốc hội... thực sự tôi thấy chưa lần nào việc biên soạn CT và SGK lại bài bản, kĩ càng và yêu cầu cao đến mức “khổ sở” như lần này. Không chỉ áp lực từ các yêu cầu và quy định của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo cấp trên mà còn sự quan tâm, xem xét, góp ý của đông đảo các tầng lớp xã hội. 

Việc biên soạn CT và SGK theo Nghị quyết 88 của QH đã và đang diễn ra ngày càng ổn định và thuận lợi. Tất nhiên việc đổi mới CT và SGK vẫn còn có những vấn đề cần điều chỉnh, uốn nắn; cần sự góp ý... nhưng về căn bản CT và SGK 2018 đáp ứng được những yêu cầu quan trọng được nêu trong nghị quyết 29 của TW và Nghị quyết 88 của QH. 

Trong Nghị quyết 88 khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn.

Khi CT, SGK 2018 thực hiện đại trà, có ba bộ SGK đã được xã hội hóa thành công, có đủ SGK triển khai chương trình mới. Việc Bộ GD&ĐT không trực tiếp tổ chức biên soạn một bộ SGK cũng sẽ thuận lợi hơn cho việc phát triển xã hội hóa nội dung này, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các Nhà xuất bản. Chính vì vậy, Quốc hội đã có Nghị quyết 122/2020 cho phép bộ chỉ tổ chức biên soạn khi không có tổ chức và cá nhân nào biên soạn. 

Có thể nói, Bộ GD&ĐT vẫn còn những hạn chế nhất định, nhưng không thể nói Bộ đã chưa làm tròn trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về CT và SGK.

PGS.TS. Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018)

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

15 bị cáo mua bán trẻ sơ sinh lãnh án

15 bị cáo mua bán trẻ sơ sinh lãnh án

Pháp luật 22/05/2024

(ANTV) - Chiều 21/5, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương đã tuyên án đối với 15 bị cáo trong vụ án mua bán người dưới 16 tuổi; làm giả tài liệu của cơ quan và sử dụng tài liệu giả của cơ quan.

Nga bắt đầu cuộc tập trận quân sự

Nga bắt đầu cuộc tập trận quân sự

Thế giới 22/05/2024

(ANTV) - Bộ Quốc phòng Liên bang Nga tuyên bố các lực lượng nước này đã bắt đầu giai đoạn thứ nhất của cuộc tập trận quân sự “bao gồm huấn luyện thực hành về chuẩn bị và sử dụng vũ khí hạt nhân phi chiến lược” tại Quân khu miền Nam.

Đăng ký hiến tặng mô, tạng – cho đi là còn mãi

Đăng ký hiến tặng mô, tạng – cho đi là còn mãi

Xã hội 22/05/2024

(ANTV) - Mới đây, tại lễ phát động chương trình "Đăng ký hiến tặng mô, tạng cứu người – Cho đi là còn mãi", Thủ tướng Phạm Minh Chính và nhiều người nổi tiếng đã trực tiếp đăng ký hiến mô tạng. Việc làm nhân văn này đã nhanh chóng truyền cảm hứng trên nhiều nền tảng mạng xã hộị.

Xưởng phim Nhật Bản nhận giải Cành cọ vàng danh dự tại Cannes

Xưởng phim Nhật Bản nhận giải Cành cọ vàng danh dự tại Cannes

Văn hóa 22/05/2024

(ANTV) - Xưởng phim hoạt hình Studio Ghibli của Nhật bản đã được trao giải Cành cọ vàng danh dự tại Liên hoan phim (LHP) Cannes. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Liên hoan phim Cannes, giải thưởng danh giá này được trao cho một tập thể thay vì cá nhân vì những thành tựu xuất sắc trong ngành điện ảnh.

Giới trẻ và câu chuyện bảo vệ loài ong

Giới trẻ và câu chuyện bảo vệ loài ong

Thế giới 22/05/2024

(ANTV) - Người trẻ đang dần trở thành lực lượng quan trọng trong nhiều hoạt động hiện nay như bảo vệ môi trường, thúc đẩy các sáng kiến ứng phó với biến đổi khí hậu. Đó cũng là lý do Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế của Liên Hiệp Quốc đã chọn chủ đề “Ong gắn kết với giới trẻ” nhằm kêu gọi sự đóng góp của giới trẻ trong việc giải quyết những thách thức mà loài ong và các loài thụ phấn khác đang phải đối mặt.

Đội mũ bảo hiểm cho trẻ em, hãy bắt đầu ngay từ sự tự giác

Đội mũ bảo hiểm cho trẻ em, hãy bắt đầu ngay từ sự tự giác

Xã hội 22/05/2024

(ANTV) - Trong suy nghĩ của hầu hết các bậc làm cha làm mẹ đều có ý thức muốn bảo vệ con em mình, dành cho con mình những điều tốt đẹp nhất có thể. Nhưng từ suy nghĩ đến hành động thì lại khác xa rất nhiều. Đơn cử là việc trang bị cho con em mình những chiếc mũ bảo hiểm tốt, đúng quy chuẩn, để giúp giảm thiểu được chấn thương cho trẻ khi không may xảy ra sự cố va chạm khi đi đường thì lại đang bị nhiều bậc phụ huynh xem nhẹ. Đặc biệt hơn là có một nghịch lý trẻ càng nhỏ thì lại càng ít các biện pháp bảo vệ khi tham gia giao thông.

Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật

Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật

Pháp luật 22/05/2024

(ANTV) - Mượn đám cưới của bạn để đánh bóng tên tuổi, tăng lượng người theo dõi và tương tác trên các kênh bán hàng, Phạm Đức Hải (tức Hải Idol) đã dàn xếp dàn xe sang rước dâu dừng, đỗ dưới lòng đường. Hành vi của Phạm Đức Hải và các đồng phạm đã vi phạm nghiêm trọng quy định an toàn giao thông, gây ùn tắc giao thông trên đoạn đường Quốc lộ 38, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông khi cố ý vi phạm quy định pháp luật, coi thường tính mạng, sức khỏe của bản thân và những người tham gia giao thông, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân.

Xem thêm