Thứ Tư, 14/01/2026 11:58 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Xã hội

Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ sách giáo khoa?

(ANTV) - Tôi có theo dõi chương trình trao đổi của các đại biểu Quốc hội tại các phiên họp toàn thể trên hội trường về vấn đề chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK). Là người đã tham gia nhiều lần biên soạn CT và SGK, tôi ngạc nhiên trước một vài ý kiến cho rằng: Bộ GD&ĐT có vẻ đã chưa làm tròn trách nhiệm quản lý nhà nước khi không thực hiện biên soạn một bộ SGK của Bộ. Nhà nước xã hội hóa để các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK, nhưng Nhà nước vẫn phải giữ vai trò chủ đạo…

Tôi hiểu Nhà nước ở đây là Chính phủ, cụ thể là Bộ GD&ĐT. Tôi cũng hiểu ý kiến nêu như thế là để yêu cầu Bộ GD&ĐT đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK theo ngân sách nhà nước. Nghĩa là Bộ GD&ĐT phải biên soạn một bộ SGK của Bộ thì mới thể hiện đúng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước.                  

Vì sao Bộ GD&ĐT không nên biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì đã có nhiều đại biểu Quốc hội, nhiều người, nhiều tờ báo lên tiếng, đã nêu đầy đủ các lí do rất thuyết phục. Ở đây, tôi chỉ xin làm rõ, trong việc biên soạn CT và SGK, có phải Bộ GD&ĐT chưa làm tròn trách nhiệm hay không?

Bộ GD&ĐT thực hiện vai trò quản lý nhà nước

Trong Luật Giáo dục 2019, chương VIII đã nêu rất rõ yêu cầu Quản lý nhà nước của Bộ về CT và SGK. Cụ thể Bộ GD&ĐT: “Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; khung trình độ quốc gia; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, thư viện và thiết bị trường học; việc biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; việc thi, kiểm tra, tuyển sinh, liên kết đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ; việc công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.” ( Mục 4. Điều 104)

Như thế, đối chiếu với quy định vừa nêu của Luật Giáo dục, có thể thấy ít nhất hai điểm:

Thứ nhất, về quản lý nhà nước, Luật Giáo dục không hề quy định Bộ GD&ĐT phải đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK. 

Thứ hai, trong thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã thực hiện rất đầy đủ các yêu cầu về quản lý nhà nước nêu ở mục 4. Từ tổ chức biên soạn, thẩm định CT giáo dục phổ thông 2018 đến việc, quy định các yêu cầu về biên soạn SGK và các tiêu chí đánh giá SGK (Thông tư 33) hết sức chặt chẽ.

Trong lần đổi mới này, CT giáo dục mới là yếu tố pháp lý quan trọng nhất, mang tính pháp lệnh, SGK chỉ là các học liệu. 

Vai trò quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT được thể hiện ở các nội dung như:

Chủ trì xây dựng CT, thẩm định và ban hành, thực hiện triển khai CT là quan trọng nhất. Đó chính là việc Bộ đã giữ vai trò chủ động, chủ đạo trong quản lý nhà nước về CT;

Bộ GD&ĐT phối hợp các địa phương tổ chức lựa chọn SGK; phối hợp với các địa phương biên soạn, thẩm định và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương; chuẩn bị thiết bị dạy học. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục;

Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương hướng dẫn thực hiện CT và SGK mới. Bộ trưởng ban hành các văn bản triển khai CT giáo dục, triển khai việc đổi mới việc dạy học và kiểm tra đánh giá trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của CT 2018; hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm yêu cầu thực hiện CT 2018 linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.

Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ SGK?

Tôi đã công tác trong ngành GD hơn 40 năm, trong đó có 30 năm tham gia biên soạn CT và SGK. Trải qua 3 lần đổi mới CT và SGK theo các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quốc hội... thực sự tôi thấy chưa lần nào việc biên soạn CT và SGK lại bài bản, kĩ càng và yêu cầu cao đến mức “khổ sở” như lần này. Không chỉ áp lực từ các yêu cầu và quy định của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo cấp trên mà còn sự quan tâm, xem xét, góp ý của đông đảo các tầng lớp xã hội. 

Việc biên soạn CT và SGK theo Nghị quyết 88 của QH đã và đang diễn ra ngày càng ổn định và thuận lợi. Tất nhiên việc đổi mới CT và SGK vẫn còn có những vấn đề cần điều chỉnh, uốn nắn; cần sự góp ý... nhưng về căn bản CT và SGK 2018 đáp ứng được những yêu cầu quan trọng được nêu trong nghị quyết 29 của TW và Nghị quyết 88 của QH. 

Trong Nghị quyết 88 khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn.

Khi CT, SGK 2018 thực hiện đại trà, có ba bộ SGK đã được xã hội hóa thành công, có đủ SGK triển khai chương trình mới. Việc Bộ GD&ĐT không trực tiếp tổ chức biên soạn một bộ SGK cũng sẽ thuận lợi hơn cho việc phát triển xã hội hóa nội dung này, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các Nhà xuất bản. Chính vì vậy, Quốc hội đã có Nghị quyết 122/2020 cho phép bộ chỉ tổ chức biên soạn khi không có tổ chức và cá nhân nào biên soạn. 

Có thể nói, Bộ GD&ĐT vẫn còn những hạn chế nhất định, nhưng không thể nói Bộ đã chưa làm tròn trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về CT và SGK.

PGS.TS. Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018)

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Công an TP.HCM chủ động bảo vệ an ninh, an toàn Đại hội XIV của Đảng

Công an TP.HCM chủ động bảo vệ an ninh, an toàn Đại hội XIV của Đảng

Xã hội 14/01/2026

(ANTV) - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng – sự kiện chính trị trọng đại của đất nước sắp diễn ra, Công an TP.HCM đã và đang chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều phương án, kế hoạch bảo đảm an ninh trật tự với tinh thần chủ động “từ sớm, từ xa, từ cơ sở”, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống trên địa bàn. Qua đó, góp phần vào sự thành công chung của Đại hội.

Lực lượng Cảnh vệ sẵn sàng phương án bảo vệ Đại hội XIV của Đảng

Lực lượng Cảnh vệ sẵn sàng phương án bảo vệ Đại hội XIV của Đảng

Chính trị 14/01/2026

(ANTV) - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với số lượng đại biểu khách mời trong nước, quốc tế và phóng viên dự, đưa tin tăng cao so với các kỳ Đại hội trước; bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có những biến động khó lường. Vì vậy, công tác đảm bảo ANTT nói chung, và công tác cảnh vệ nói riêng đã và đang đặt ra những yêu cầu cao hơn, hoàn thiện và sẵn sàng các phương án phục vụ tốt nhất với mục tiêu trọng tâm: bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Chi tiết lịch cấm đường và phân luồng giao thông phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Chi tiết lịch cấm đường và phân luồng giao thông phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Xã hội 14/01/2026

(ANTV) - Để bảo đảm TTATGT phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19/1 đến 25/1/2026, Công an TP Hà Nội thông báo chính thức về việc phân luồng và tổ chức hướng di chuyển cho các phương tiện. Người dân cần đặc biệt lưu ý các khung giờ cao điểm và lộ trình tạm cấm đối với xe tải, xe khách trên 16 chỗ tại nhiều tuyến phố trọng điểm.

Bắt nhóm lừa bán thuốc nam rởm trước cổng bệnh viện

Bắt nhóm lừa bán thuốc nam rởm trước cổng bệnh viện

Pháp luật 14/01/2026

(ANTV) - Lợi dụng tâm lý người bệnh, nhóm đối tượng quảng cáo “thuốc gia truyền” chữa khỏi không cần phẫu thuật nhưng thực chất là cây khô để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Công an phường Cửa Nam, TP Hà Nội đã bắt giữ 03 đối tượng để điều tra về hành vi lừa đảo bán thuốc nam "rởm".

Iran lên tiếng về số người thiệt mạng do bạo loạn

Iran lên tiếng về số người thiệt mạng do bạo loạn

Thế giới 14/01/2026

(ANTV) - Ngày 13/1, quan chức Iran cho biết khoảng 2.000 người, trong đó có cả lực lượng an ninh, đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình và bạo loạn kéo dài suốt hai tuần qua trên toàn quốc. Đây là lần đầu tiên chính quyền Iran công khai thừa nhận con số thương vong cao như vậy kể từ khi làn sóng biểu tình bùng phát.

Tin tức nối bật trên các số báo ra sáng nay

Tin tức nối bật trên các số báo ra sáng nay

Điểm tin 14/01/2026

(ANTV) - An sinh xã hội: Không để ai bị bỏ lại phía sau; Các doanh nghiệp chuyển dịch sang đầu tư bài bản, áp dụng các tiêu chuẩn an ninh mạng quốc tế; An toàn thực phẩm để người dân yên tâm đón Tết - là những thông tin được quan tâm nhiều trên các số báo ra ngày hôm nay

Xem thêm