(ANTV) - Tôi có theo dõi chương trình trao đổi của các đại biểu Quốc hội tại các phiên họp toàn thể trên hội trường về vấn đề chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK). Là người đã tham gia nhiều lần biên soạn CT và SGK, tôi ngạc nhiên trước một vài ý kiến cho rằng: Bộ GD&ĐT có vẻ đã chưa làm tròn trách nhiệm quản lý nhà nước khi không thực hiện biên soạn một bộ SGK của Bộ. Nhà nước xã hội hóa để các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK, nhưng Nhà nước vẫn phải giữ vai trò chủ đạo…
Tôi hiểu Nhà nước ở đây là Chính phủ, cụ thể là Bộ GD&ĐT. Tôi cũng hiểu ý kiến nêu như thế là để yêu cầu Bộ GD&ĐT đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK theo ngân sách nhà nước. Nghĩa là Bộ GD&ĐT phải biên soạn một bộ SGK của Bộ thì mới thể hiện đúng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước.
Vì sao Bộ GD&ĐT không nên biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì đã có nhiều đại biểu Quốc hội, nhiều người, nhiều tờ báo lên tiếng, đã nêu đầy đủ các lí do rất thuyết phục. Ở đây, tôi chỉ xin làm rõ, trong việc biên soạn CT và SGK, có phải Bộ GD&ĐT chưa làm tròn trách nhiệm hay không?
Bộ GD&ĐT thực hiện vai trò quản lý nhà nước
Trong Luật Giáo dục 2019, chương VIII đã nêu rất rõ yêu cầu Quản lý nhà nước của Bộ về CT và SGK. Cụ thể Bộ GD&ĐT: “Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; khung trình độ quốc gia; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, thư viện và thiết bị trường học; việc biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; việc thi, kiểm tra, tuyển sinh, liên kết đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ; việc công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.” ( Mục 4. Điều 104)
Như thế, đối chiếu với quy định vừa nêu của Luật Giáo dục, có thể thấy ít nhất hai điểm:
Thứ nhất, về quản lý nhà nước, Luật Giáo dục không hề quy định Bộ GD&ĐT phải đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK.
Thứ hai, trong thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã thực hiện rất đầy đủ các yêu cầu về quản lý nhà nước nêu ở mục 4. Từ tổ chức biên soạn, thẩm định CT giáo dục phổ thông 2018 đến việc, quy định các yêu cầu về biên soạn SGK và các tiêu chí đánh giá SGK (Thông tư 33) hết sức chặt chẽ.
Trong lần đổi mới này, CT giáo dục mới là yếu tố pháp lý quan trọng nhất, mang tính pháp lệnh, SGK chỉ là các học liệu.
Vai trò quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT được thể hiện ở các nội dung như:
Chủ trì xây dựng CT, thẩm định và ban hành, thực hiện triển khai CT là quan trọng nhất. Đó chính là việc Bộ đã giữ vai trò chủ động, chủ đạo trong quản lý nhà nước về CT;
Bộ GD&ĐT phối hợp các địa phương tổ chức lựa chọn SGK; phối hợp với các địa phương biên soạn, thẩm định và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương; chuẩn bị thiết bị dạy học. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục;
Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương hướng dẫn thực hiện CT và SGK mới. Bộ trưởng ban hành các văn bản triển khai CT giáo dục, triển khai việc đổi mới việc dạy học và kiểm tra đánh giá trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của CT 2018; hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm yêu cầu thực hiện CT 2018 linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.
Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ SGK?
Tôi đã công tác trong ngành GD hơn 40 năm, trong đó có 30 năm tham gia biên soạn CT và SGK. Trải qua 3 lần đổi mới CT và SGK theo các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quốc hội... thực sự tôi thấy chưa lần nào việc biên soạn CT và SGK lại bài bản, kĩ càng và yêu cầu cao đến mức “khổ sở” như lần này. Không chỉ áp lực từ các yêu cầu và quy định của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo cấp trên mà còn sự quan tâm, xem xét, góp ý của đông đảo các tầng lớp xã hội.
Việc biên soạn CT và SGK theo Nghị quyết 88 của QH đã và đang diễn ra ngày càng ổn định và thuận lợi. Tất nhiên việc đổi mới CT và SGK vẫn còn có những vấn đề cần điều chỉnh, uốn nắn; cần sự góp ý... nhưng về căn bản CT và SGK 2018 đáp ứng được những yêu cầu quan trọng được nêu trong nghị quyết 29 của TW và Nghị quyết 88 của QH.
Trong Nghị quyết 88 khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn.
Khi CT, SGK 2018 thực hiện đại trà, có ba bộ SGK đã được xã hội hóa thành công, có đủ SGK triển khai chương trình mới. Việc Bộ GD&ĐT không trực tiếp tổ chức biên soạn một bộ SGK cũng sẽ thuận lợi hơn cho việc phát triển xã hội hóa nội dung này, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các Nhà xuất bản. Chính vì vậy, Quốc hội đã có Nghị quyết 122/2020 cho phép bộ chỉ tổ chức biên soạn khi không có tổ chức và cá nhân nào biên soạn.
Có thể nói, Bộ GD&ĐT vẫn còn những hạn chế nhất định, nhưng không thể nói Bộ đã chưa làm tròn trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về CT và SGK.
PGS.TS. Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018)
(ANTV) - Lãnh đạo bộ công an gửi thư khen công an tỉnh Thái Nguyên; Bắt tạm giam đối tượng tuyên truyền thông tin nhằm chống nhà nước; Quảng Ninh: bắt khẩn cấp đối tượng chống người thi hành công vụ; Khánh Hòa: khởi tố 2 đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Hà Nội: Bắt đối tượng trộm cắp tài sản;... là những tin tức an ninh trật tự nóng diễn ra trong 24 giờ qua.
(ANTV) - Tại xứ sở sương mù, họa sĩ huyền thoại David Hockney vừa trình làng một chương mới trong sự nghiệp ở tuổi 88 của ông: Cuộc hành trình đi xuyên qua bốn mùa của vùng Nooc-man-đi.
(ANTV) - Trong dàn nhạc, sự phối hợp chính xác giữa các nghệ sĩ là yếu tố quyết định tạo nên một bản hòa tấu hoàn chỉnh. Thông thường, các nhạc công dựa vào nhịp chỉ huy, ánh mắt hay chuyển động cơ thể để giữ nhịp và đồng bộ với nhau. Tuy nhiên, các nhà khoa học tại Đại học Bio-Medico ở Rome, Italia đang thử nghiệm một cách tiếp cận hoàn toàn mới – sử dụng công nghệ robot để tăng cường sự phối hợp trong biểu diễn âm nhạc.
(ANTV) - Ở những đô thị lớn như Hà Nội, mỗi mét vuông, đặc biệt là mặt đường, gần như đều được tận dụng triệt để cho sinh hoạt và kinh doanh. Thế nhưng trong khi không gian đô thị gần như không nở ra thêm, thì số lượng phương tiện cá nhân, đặc biệt là ô tô, lại tăng lên nhanh chóng qua từng năm.
(ANTV) - Cùng với các địa phương trên cả nước, tại nhiều địa bàn có đông đồng bào Công giáo, công tác tuyên truyền, vận động cử tri được triển khai linh hoạt, phù hợp với đặc thù sinh hoạt tôn giáo, qua đó góp phần tạo sự đồng thuận, sẵn sàng cho ngày hội của toàn dân.
(ANTV) - Nghiên cứu phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu về 0 đồng - đây là nội dung được Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu khi kết luận tại cuộc họp với Tổ công tác đảm bảo an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của tình hình Trung Đông.
(ANTV) - Liên quan đến tình trạng tăng giá vé tại một số đơn vị vận tải khách theo tuyến cố định nội tỉnh, liên tỉnh trên địa bàn, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, đến hết ngày 11/3, ghi nhận 18/97 đơn vị vận tải thông báo điều chỉnh tăng giá vé trên 102 tuyến, với mức tăng phổ biến từ 5-36% tùy tuyến.
(ANTV) - Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển du lịch theo hướng xanh và ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao trải nghiệm cho du khách. Lễ hội Du lịch Hà Nội 2026 với chủ đề “Trải nghiệm du lịch xanh, công nghệ số” đang thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Không chỉ quảng bá các sản phẩm du lịch mới, lễ hội còn là dịp để các doanh nghiệp giới thiệu những giải pháp công nghệ, dịch vụ thân thiện với môi trường.
(ANTV) - Theo một báo cáo mới đây, chỉ trong nửa đầu năm 2025, các vụ tấn công mã hóa dữ liệu ransomware tại Việt Nam đã gây thiệt hại hơn 10 triệu USD, tương đương khoảng 250 tỉ đồng.
(ANTV) - Lãi suất cho vay mua nhà đang có xu hướng tăng trở lại và hiện ở mức cao nhất trong khoảng hai năm qua. Điều này không chỉ tạo áp lực đối với người vay mua nhà, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thanh khoản của thị trường bất động sản. Trong bối cảnh đó, nhiều nhà đầu tư buộc phải điều chỉnh kế hoạch tài chính, thậm chí giảm giá để thoát hàng. Với người có nhu cầu ở thực, đặc biệt là người trẻ, giấc mơ sở hữu nhà ở lại càng trở nên khó khăn hơn.