Tại dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Bộ Công an đề xuất quy định cấm mua, bán dữ liệu cá nhân dưới mọi hình thức. Dữ liệu cá nhân được áp dụng các biện pháp bảo vệ, bảo mật trong quá trình xử lý.
Luật hóa khái niệm dữ liệu cá nhân
Bộ Công an cho biết, hiện nay, trong hệ thống pháp luật Việt Nam chỉ có 01 văn bản là Nghị định số 13/2023/NĐ-CP ngày 17/4/2024 của Chính phủ về bảo vệ dữ liệu cá nhân đưa ra định nghĩa về dữ liệu cá nhân và bảo vệ dữ liệu cá nhân, chưa có văn bản Luật nào quy định về vấn đề này.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là văn bản Nghị định, chưa phải văn bản Luật nên cần thống nhất thực hiện trong thực tiễn, cần có văn bản Luật làm "luật gốc", mang tính nguyên tắc, góp phần tiếp tục thể chế hóa quy định của Hiến pháp để các quy phạm khác tuân thủ, phát triển.
Tại dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Bộ Công an đề xuất định nghĩa: Dữ liệu cá nhân là thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự trên môi trường điện tử gắn liền với một con người cụ thể hoặc giúp xác định một con người cụ thể, bao gồm: dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
Dữ liệu cá nhân cơ bản là thông tin cơ bản của công dân hoặc các thông tin khác không phải dữ liệu cá nhân nhạy cảm, gắn liền với danh tính của công dân, gồm 11 trường thông tin sau:
a) Họ, chữ đệm và tên khai sinh, bí danh (nếu có);
b) Ngày, tháng, năm sinh; ngày, tháng, năm chết hoặc mất tích;
c) Giới tính;
d) Nơi sinh, nơi đăng ký khai sinh, nơi thường trú, nơi tạm trú, nơi ở hiện tại, quê quán, địa chỉ liên hệ;
đ) Quốc tịch;
e) Hình ảnh của cá nhân;
g) Số điện thoại, số chứng minh nhân dân, số định danh cá nhân, số hộ chiếu, số căn cước công dân, số giấy phép lái xe, số biển số xe, số mã số thuế cá nhân, số bảo hiểm xã hội, số thẻ bảo hiểm y tế;
h) Tình trạng hôn nhân;
i) Thông tin về mối quan hệ gia đình (cha mẹ, con cái);
k) Thông tin về tài khoản số của cá nhân; dữ liệu cá nhân phản ánh hoạt động, lịch sử hoạt động trên không gian mạng.
l) Các thông tin khác gắn liền với danh tính của công dân không thuộc quy định tại 4 Điều này.
Dữ liệu cá nhân nhạy cảm là thông tin khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp tới quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân, gồm 11 trường thông tin: a) Quan điểm chính trị, quan điểm tôn giáo;
b) Tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong hồ sơ bệnh án, không bao gồm thông tin về nhóm máu;
c) Thông tin liên quan đến nguồn gốc chủng tộc, thông tin liên quan đến nguồn gốc dân tộc,
d) Thông tin về đặc điểm di truyền được thừa hưởng hoặc có được của cá nhân;
đ) Thông tin về thuộc tính vật lý, đặc điểm sinh học riêng của cá nhân;
e) Thông tin về đời sống tình dục, xu hướng tình dục của cá nhân;
g) Dữ liệu về tội phạm, hành vi phạm tội được thu thập, lưu trữ bởi các cơ quan thực thi pháp luật;
h) Thông tin khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, các tổ chức được phép khác, gồm: thông tin định danh khách hàng theo quy định của pháp luật, thông tin về tài khoản, thông tin về tiền gửi, thông tin về tài sản gửi, thông tin về giao dịch, thông tin về tổ chức, cá nhân là bên bảo đảm tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán;
i) Thông tin về người sử dụng đất, dữ liệu đất đai có chứa thông tin về người sử dụng đất;
k) Dữ liệu về vị trí của cá nhân được xác định qua dịch vụ định vị;
l) Dữ liệu cá nhân khác được pháp luật quy định là đặc thù và cần có biện pháp bảo mật cần thiết.
Dữ liệu cá nhân được áp dụng các biện pháp bảo vệ, bảo mật
Dự thảo Luật nêu rõ: Dữ liệu cá nhân không được mua, bán dưới mọi hình thức. Dữ liệu cá nhân được áp dụng các biện pháp bảo vệ, bảo mật trong quá trình xử lý, bao gồm cả việc bảo vệ trước các hành vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng, chống sự mất mát, phá hủy hoặc thiệt hại do sự cố, sử dụng các biện pháp kỹ thuật.
Dữ liệu cá nhân được xử lý công khai, minh bạch. Chủ thể dữ liệu được biết về hoạt động liên quan tới xử lý dữ liệu cá nhân của mình, trừ trường hợp luật có quy định khác.
Ghi nhận các quyền của công dân đối với dữ liệu cá nhân
Theo Bộ Công an, qua thực tiễn triển khai công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân cho thấy, hiện có nhiều tổ chức, doanh nghiệp thu thập thừa dữ liệu cá nhân so với ngành nghề, sản phẩm, dịch vụ kinh doanh, thiếu cơ sở pháp lý khi thu thập dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật, không xác định được các luồng xử lý dữ liệu (dữ liệu cá nhân được sử dụng như thế nào, vào mục đích gì, chuyển giao cho ai, tác động thế nào).
Nhiều hoạt động chưa lấy sự đồng ý của chủ thể dữ liệu (thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân mà chưa có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu), không thể lấy ý kiến về sự đồng ý đối với những dữ liệu cá nhân đã thu thập, thậm chí khi liên hệ lại chủ thể dữ liệu để lấy sự đồng ý thì chủ thể dữ liệu từ chối vì không biết tại sao các công ty này lại có dữ liệu của mình. Điều đó cho thấy, các quyền cơ bản của công dân đối với dữ liệu cá nhân chưa được bảo đảm, công dân chưa biết cách tự bảo vệ, chưa biết cách khiếu kiện, phản đối, yêu cầu bồi thường thiệt hại khi có hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại tới quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng trên là pháp luật chưa ghi nhận các quyền của công dân đối với dữ liệu cá nhân, nhận thức của chủ thể dữ liệu còn hạn chế, cơ chế thực thi bảo vệ các quyền công dân chưa được hoàn thiện.
Do đó, dự thảo Luật quy định các quyền và nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu.
Cụ thể, chủ thể dữ liệu có quyền được biết, quyền đồng ý, quyền truy cập, quyền rút lại sự đồng ý, quyền xóa dữ liệu, quyền hạn chế xử lý dữ liệu, quyền cung cấp dữ liệu, quyền phản đối xử lý dữ liệu, quyền khiếu nại, tố cáo, quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật khi xảy ra vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác, quyền tự bảo vệ.
Bên cạnh các quyền trên, chủ thể dữ liệu có các nghĩa vụ: Có trách nhiệm tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình, yêu cầu các tổ chức, cá nhân khác có liên quan bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình; tôn trọng, bảo vệ dữ liệu cá nhân của người khác; cung cấp đầy đủ, chính xác dữ liệu cá nhân khi đồng ý cho phép xử lý dữ liệu cá nhân; tham gia tuyên truyền, phổ biến kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân; chấp hành pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tham gia phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Theo Bộ Công an, các quy định trên sẽ giúp chủ thể dữ liệu nhận biết được mình có quyền và nghĩa vụ gì trong bảo vệ dữ liệu cá nhân, từ đó có trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân hoặc phản ứng trước dữ liệu cá nhân của mình bị xâm phạm, gắn trách nhiệm tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình trước khi đề nghị cơ quan chức năng, tổ chức, cá nhân bảo vệ.
(ANTV) - Sáng 14/7, tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, giải ngân vốn đầu tư công, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, triển khai Nghị quyết 57 và tháo gỡ khó khăn cho địa phương.
(ANTV) - “Cần làm rõ chủ thể phạm vi thông tin, cơ chế cung cấp chia sẻ khai thác dữ liệu, đảm bảo không chồng chéo chức năng nhiệm vụ giữa Ngân hàng Nhà nước và các bộ các ngành” đây là nội dung được nhiều thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề cập khi cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng tại phiên họp thứ 4 của Ủy Ban thường vụ Quốc hội diễn vào sáng nay (14/7).
(ANTV) - Thương mại điện tử Việt Nam đã bước sang một giai đoạn phát triển mới khi Luật Thương mại điện tử chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7. Không chỉ bổ sung hành lang pháp lý cho hoạt động kinh doanh trên môi trường số, luật mới còn kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết những bất cập tồn tại lâu qua đó, củng cố niềm tin của người tiêu dùng và thúc đẩy thị trường thương mại điện tử phát triển bền vững.
(ANTV) - Sau 8 ngày xét xử, ngày 14/7, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 1 (phường Bà Rịa, Thành phố Hồ Chí Minh) đã tuyên phạt bị cáo Huỳnh Thị Ngân Trang (sinh năm 1983, nguyên là Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư Sao Vàng, xét xử vắng mặt) mức án tù chung thân về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản."
(ANTV) - Thực hiện đợt cao điểm phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm liên quan đến tổ chức đánh bạc và đánh bạc trong thời gian diễn ra vòng Chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup) 2026, từ ngày 30/6/2026 đến ngày 13/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát hình sự) Công an tỉnh Bắc Ninh đã đấu tranh, triệt phá thành công đường dây Tổ chức đánh bạc và Đánh bạc trên không gian mạng dưới hình thức cá độ bóng đá, bắt giữ 13 đối tượng liên quan.
(ANTV) - Tiếp tục mở rộng điều tra đường dây buôn lậu 28.000 viên kim cương xuyên quốc gia, Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố thêm 4 bị can về tội buôn lậu, trong đó có 3 chủ tiệm vàng lớn tại TPHCM.
(ANTV) - Lãnh đạo UBND đặc khu Phú Quốc , tỉnh An Giang vừa ký ban hành văn bản yêu cầu, tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường thủy nội địa trên địa bàn, sau vụ tai nạn giao thông đường thủy đặc biệt nghiêm trọng xảy ra ngày 11/7.
(ANTV) - Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Huế tổ chức tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường thủy; phòng, chống thiên tai, ứng phó mưa lũ và phòng, chống đuối nước tại khu vực phá Tam Giang vào ngày hôm nay 14/7.
(ANTV) - Ngày 13/7, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez Parrilla đã lên tiếng phản đối các biện pháp hạn chế mới mà Mỹ áp dụng đối với Cuba, cho rằng những biện pháp này sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế và đời sống xã hội của người dân quốc đảo Caribe này.
(ANTV) - Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết sẽ nối lại hoạt động phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran sau gần một tháng tạm dừng. Động thái Mỹ này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran tiếp tục leo thang.
