Hỏi: Mặt hàng xăng dầu là mặt hàng thiết yếu đối với người dân, Nhà nước quản lý về giá và chịu trách nhiệm trước nhân dân. Bên cạnh đó mặt hàng này là qui hoạch trong mạng lưới phân phối cho nên không có sự cạnh tranh khốc liệt, vì vậy hành vi gian lận rất đáng lên án và cần phải xử lý nghiêm. Luật sư có thể cho biết chế tài pháp luật đối với hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu đã được pháp luật qui định như thế nào?

Trả lời: Các hành vi vi phạm trong kinh doanh xăng dầu bao gồm: vi phạm về niêm yết giá, vi phạm về chất lượng, vi phạm về đo lường, vi phạm về thay đổi cấu trúc kỹ thuật của phương tiện đo và các vi phạm khác….. Hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu có thể phải chịu xử phạt hành chính hoặc phải chịu truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật tùy thuộc vào mức độ cũng như tính chất của từng hành vi vi phạm.

+ Việc xử phạt hành chính đối với hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu được quy định cụ thể tại Nghị định 97/2013/NĐ – CP quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí dầu mỏ hóa lỏng, cụ thể như sau:
• Gian lận về đo lường, thay đổi cấu trúc kỹ thuật của phương tiện đo sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Khoản 3 Điều 22 Nghị định 97/2013/NĐ – CP như sau:
“3. Phạt tiền từ 35.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Sử dụng chứng chỉ kiểm định (Giấy chứng nhận kiểm định hoặc dấu kiểm định, tem kiểm định) giả mạo;
b) Không thực hiện kiểm định phương tiện đo trong thời hạn quy định theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền;
c) Làm thay đổi cấu trúc kỹ thuật, đặc tính kỹ thuật đo lường của phương tiện đo;
d) Tác động, điều chỉnh, sửa chữa, thay thế, lắp thêm, rút bớt thiết bị của phương tiện đo làm sai lệch kết quả đo hoặc sử dụng các thiết bị khác để điều chỉnh sai số của phương tiện đo vượt quá giới hạn sai số cho phép;
đ) Có hành vi gian lận khác về đo lường khi bán xăng dầu.”
• Gian lận về chất lượng xăng dầu sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Khoản 2 Điều 23 Nghị định 97/2013/NĐ – CP như sau:
“2. Phạt tiền từ 1,5 lần đến 2,5 lần giá trị hàng hóa vi phạm đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Pha trộn chất phụ gia hoặc các chất khác vào xăng dầu làm thay đổi chất lượng xăng dầu hoặc chất lượng xăng dầu không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Tiêu chuẩn công bố áp dụng;
b) Mua, bán xăng dầu có chất lượng không phù hợp Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Tiêu chuẩn công bố áp dụng;
c) Xuất khẩu, nhập khẩu, sản xuất, pha chế xăng dầu có chất lượng không phù hợp Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Tiêu chuẩn công bố áp dụng.”
Ngoài ra, người hoặc đơn vị kinh doanh xăng dầu vi phạm sẽ phải chấp hành một số hình thức xử phạt bổ sung như buộc đình chỉ sử dụng phương tiện đo vi phạm và thực hiện kiểm định phương tiện đo trước khi đưa vào sử dụng; buộc nộp lại ngân sách nhà nước số lợi bất hợp pháp có được do vi phạm hành chính đối với vi phạm….
+ Truy cứu trách nhiệm hình sự: Việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu của nhân viên, đơn vị kinh doanh được quy định tại Điều 162 Bộ luật hình sự năm 1999 như sau:
“Điều 162. Tội lừa dối khách hàng
1. Người nào trong việc mua, bán mà cân, đong, đo, đếm, tính gian, đánh tráo loại hàng hoặc dùng thủ đoạn gian dối khác gây thiệt hại nghiêm trọng cho khách hàng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.
2. Phạm tội nhiều lần hoặc thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ ba triệu đồng đến ba mươi triệu đồng”

                                                       Luật sư Nguyễn Thanh Hà                                                                         Công ty luật SBLaw