Ước mơ trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân đến với anh Trần Văn Vinh từ những năm còn ngồi trên ghế nhà trường. Khi ấy, qua những thước phim truyền hình Cảnh sát hình sự, hình ảnh người chiến sĩ không ngại khó khăn, gian khổ, cống hiến cho Tổ quốc và bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân đã để lại trong anh nhiều ấn tượng. Ước mơ ấy thôi thúc anh thi vào Trường Đại học Cảnh sát nhân dân. Năm 2006, anh trở thành sinh viên của trường và lựa chọn chuyên ngành Cảnh sát hình sự. Năm 2011, sau khi tốt nghiệp, anh được phân công về Công an tỉnh Gia Lai, công tác tại Phòng Cảnh sát hình sự.

Từ giảng đường bước vào thực tiễn công tác là một khoảng cách không nhỏ. Những kiến thức được trang bị ở nhà trường là nền tảng, nhưng để làm tốt công việc, người cán bộ trẻ còn phải tự học hỏi, nắm địa bàn, hiểu con người và thích nghi với điều kiện thực tế.

Đặc biệt, tại Gia Lai, nơi có địa bàn rộng, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, việc tìm hiểu phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số cũng trở thành một phần quan trọng trong công tác. “Những ngày đầu công tác ở Phòng Cảnh sát hình sự, bản thân tôi cũng có nhiều bỡ ngỡ. Tuy nhiên, với những kiến thức được trang bị trên ghế nhà trường, bản thân tôi phải tự tìm tòi, học hỏi, nhất là phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số tại địa bàn tỉnh Gia Lai để vận dụng những kiến thức được học vào công tác phòng ngừa, điều tra”, Thiếu tá Trần Văn Vinh chia sẻ.

15 năm gắn bó với lực lượng Cảnh sát hình sự cũng là 15 năm anh quen với những cuộc điện thoại bất kể ngày đêm, những chuyến đi hàng trăm kilomet và những ngày dài bám địa bàn. Có những vụ việc xảy ra lúc một, hai giờ sáng, tổ công tác phải lập tức lên đường đến hiện trường. Với những vụ án phức tạp, cán bộ điều tra có khi phải ở lại bản, làng hàng tuần, cùng ăn, cùng ở với người dân để thu thập thông tin, truy tìm dấu vết. “Có những vụ việc mà một, hai giờ đêm là chúng tôi phải hành quân đi những đoạn đường hàng trăm km để tới hiện trường và tập trung truy xét nhiều ngày liền”, anh kể.

Những khó khăn về địa bàn, điều kiện đi lại hay sinh hoạt chỉ là một phần của công việc. Điều khiến người cán bộ hình sự phải luôn tự nhắc mình cố gắng chính là trách nhiệm với người dân. Mỗi vụ án nghiêm trọng nếu không được nhanh chóng làm rõ đều có thể gây hoang mang trong cộng đồng. “Những vụ án từng ngày trôi qua mà không nắm rõ thì bản thân chúng tôi cảm thấy nợ nhân dân”, Thiếu tá Trần Văn Vinh Vinh nói.

Có lẽ chính cảm giác “nợ nhân dân” ấy đã giúp người cán bộ hình sự giữ được sự kiên trì trước những vụ án kéo dài nhiều năm. Vụ án giết người, cướp tài sản xảy ra ngày 19/8/2009 tại khu vực rừng cao su thuộc địa bàn Chư Sê là một trong những vụ án để lại dấu ấn trong hành trình làm nghề của anh. Nạn nhân được phát hiện tử vong giữa rừng, trên cơ thể có nhiều thương tích, đồ đạc có dấu hiệu bị lục lọi. Nạn nhân từ TP Hồ Chí Minh lên Gia Lai và gần như không có mối quan hệ tại địa bàn, khiến công tác truy xét gặp nhiều khó khăn.

Qua quá trình điều tra, lực lượng Công an xác định Nguyễn Công Lý có liên quan đến nạn nhân trước thời điểm xảy ra vụ án. Tuy nhiên, sau đó đối tượng rời khỏi địa phương. Lệnh truy nã được phát ra, nhưng hành trình tìm kiếm kéo dài qua nhiều năm.

Đến năm 2022, sau nhiều năm kiên trì xác minh, lực lượng Công an phát hiện thông tin về một người sử dụng tên Nguyễn Hải, có đặc điểm nhận dạng và các mối quan hệ phù hợp với Nguyễn Công Lý, đang sinh sống tại khu vực Móng Cái, Quảng Ninh. Khi đó, Thiếu tá Trần Văn Vinh là Đội phó Đội Truy nã, truy tìm và được giao nhiệm vụ cùng đồng đội phối hợp xác minh và truy bắt đối tượng. Giữa một địa bàn rộng, đông người, việc tìm một người đã lẩn trốn suốt 13 năm là thử thách không nhỏ. Các tổ công tác chia nhiều hướng, vừa thu thập thông tin, vừa rà soát những nơi đối tượng có khả năng sinh sống, làm thuê. Cuối cùng, thông tin về đối tượng tại một dãy trọ được phát hiện và Nguyễn Công Lý bị bắt giữ.

Sau khi bị bắt, đối tượng chỉ thừa nhận một phần hành vi và phủ nhận việc sát hại nạn nhân. Lực lượng điều tra tiếp tục thu thập tài liệu, chứng cứ, làm rõ những điểm bất thường trong lời khai. Vụ án được phục hồi điều tra và Nguyễn Công Lý sau đó bị Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai tuyên phạt tù chung thân.

Với Thiếu tá Trần Văn Vinh, áp lực của vụ án không chỉ nằm ở việc bắt được đối tượng mà còn ở nhiệm vụ làm rõ sự thật sau 13 năm. “Cái việc bắt đối tượng Nguyễn Công Lý là áp lực một phần nhưng khi mà bắt giữ được đối tượng thì đấu tranh thu thập tài liệu, chứng cứ như thế nào để mà làm rõ vụ án giết người, cướp tài sản xảy ra 13 năm trước thì càng áp lực nặng nề hơn nữa”, anh chia sẻ.

Đằng sau những chiến công hiển hách là những áp lực mà không phải ai cũng nhìn thấy. Có những thời điểm vụ án đi vào bế tắc, trong khi cán bộ, chiến sĩ vẫn phải tiếp tục điều tra hàng chục vụ án khác. Sự mệt mỏi có lúc khiến kể cả những người dày dặn nhất trong nghề nghĩ đến việc chuyển sang một môi trường công tác khác, ít áp lực hơn.

“Nhiều lúc tinh thần của anh em cũng rất khó khăn và nhiều lúc cũng muốn chuyển đổi môi trường công tác sang làm lĩnh vực khác thay vì làm lực lượng hình sự”, Thiếu tá Trần Văn Vinh thẳng thắn nói.

Nhưng rồi họ vẫn tiếp tục, bởi phía sau mỗi vụ án là một gia đình đang chờ đợi câu trả lời, một người bị hại cần được trả lại công bằng và một địa bàn cần được bình yên. “Nếu sự thật của vụ án chưa được sáng tỏ thì chưa mang lại công bằng cho gia đình nạn nhân. Đồng thời là nếu chúng tôi không quyết tâm, không cố gắng thì không thể nào góp phần đảm bảo được tình hình an ninh trật tự tại địa phương”, anh nói.

Sau những chuyến đi dài và những giờ công tác căng thẳng, người cán bộ lại trở về với gia đình. Thiếu tá Trần Văn Vinh hiểu rằng công việc có thể khắc nghiệt, nhưng người chiến sĩ cũng cần biết cân bằng để những áp lực của nghề không ảnh hưởng đến cuộc sống và những người thân yêu. Những năm tháng tiếp xúc với nhiều vụ án, chứng kiến những góc tối của xã hội cũng giúp anh nâng cao cảnh giác, tích lũy kinh nghiệm và có thêm thực tiễn phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Với anh, niềm vui sau mỗi vụ án được làm rõ cũng rất giản dị: “Chúng tôi rất vui khi mang lại được cái công bằng cho bị hại, đồng thời là mang lại cái bình yên cuộc sống của nhân dân, nhất là những khu vực đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp rất nhiều khó khăn”.

15 năm trong nghề, Thiếu tá Trần Văn Vinh cho rằng để trở thành một cán bộ tốt, trước hết phải không ngừng học hỏi, rèn luyện, yêu nghề và kiên trì. Với những cán bộ trẻ, anh nhắn nhủ cần trau dồi kiến thức, học hỏi kinh nghiệm của những người đi trước, chịu khó, chịu khổ và bắt đầu từ những việc nhỏ nhất. “Lấy những chiến công đã làm được làm niềm vui, sự động viên để mình tiếp bước và hoàn thành tốt những nhiệm vụ sắp tới, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương”, anh nói.

Từ một chàng sinh viên mới ra trường còn nhiều bỡ ngỡ, Thiếu tá Trần Văn Vinh đã trưởng thành qua những hiện trường, những chuyến đi và những vụ án. Bởi với người chiến sĩ hình sự, hành trình giữ bình yên đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một thông tin được xác minh, một dấu vết được tìm thấy, một vụ án được làm rõ. Và sau tất cả những gian nan của hành trình, điều còn lại không phải chỉ là một chiến công, mà là sự công bằng được trả lại cho người bị hại và sự bình yên của nhân dân./.