Nguyên nhân chủ yếu của các vụ giết người xảy ra trên địa bàn tỉnh Lai Châu là do mâu thuẫn, thù tức cá nhân, trong đó có một số vụ giết người thân. Hậu quả trong các vụ án này không chỉ gây thiệt hại lớn về người mà còn gây hoang mang, lo lắng trong cuộc sống, sinh hoạt của người dân tại địa phương và gây phức tạp về ANTT tại địa bàn tỉnh Lai Châu.

Cuối tháng 4 năm nay, nhiều người dân vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhắc đến vụ án giết 2 mẹ con chỉ vì nghi ngờ bị cấm cản yêu đương. Đối tượng là Hàng A Hồ, đã chạy ra đường giật dao của người đi nương, sau đó chạy vào giết chết cả hai mẹ con là chị Giàng Thị L và bà Sùng Thị Ch - mẹ chị L. Hậu quả khiến 2 mẹ con Giàng Thị L tử vong tại chỗ. 

Trước đó, vào tối 5/3, do mâu thuẫn với người yêu vì bán xe máy để mua ma túy, nghi phạm Lò Văn Xươm, 23 tuổi, trú tại tại xã Noong Hẻo, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu đã dùng dao hành hung chị Lò Thị Lả, khiến chị tử vong tại chỗ. Phân tích thêm về nguyên nhân của các vụ án giết người, Thượng tá Vũ Tiến Văn, Trưởng phòng Cảnh sát Hình sự, Công an tỉnh Lai Châu cho biết: Trong thời gian vừa qua nhóm tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội vẫn còn diễn biến tương đối phức tạp. Một số người dân ở vùng sâu, vùng xa kém hiểu biết, cuộc sống kinh tế khó khăn. Và còn có mâu thuẫn trong nội bộ gia đình, tranh chấp làm nương rẫy và nhiều án rất là thương tâm do mê tín, dị đoan mà ra gây ra những vụ việc giết người rất thương tâm.

Quá trình điều tra các vụ án giết người và cố ý gây thương tích, Phòng Cảnh sát hình sự nhận thấy: đối tượng phạm tội tại tỉnh Lai Châu đa dạng về thành phần, thường không có nghề nghiệp ổn định, đa số phạm tội lần đầu, chưa có tiền án tiền sự. Đặc biệt, các đối tượng thường có tâm lý tiêu cực, dễ bị kích động và hành động bạo lực khi bị ức chế tâm lý. Sau khi phạm tội, nhiều đối tượng đã có hành vi tự sát hoặc có biểu hiện tâm lý hoang mang. Nguyên nhân xuất phát từ sự khác nhau trong lối sống, sự xuống cấp về đạo đức, tính bảo thủ và gia trưởng, dẫn đến những xích mích kéo dài. Tích tụ lâu ngày thành bộc phát, nhất thời dẫn đến trọng án. Kể cả các vụ án do yêu đương, tình ái gây ra cũng do mất kiểm soát, không kiềm chế bản thân để sa vào các cơn ghen tức, hành động liều lĩnh, bất chấp tính mạng người khác.

Thượng tá Vũ Tiến Văn, Trưởng phòng Cảnh sát Hình sự, Công an tỉnh Lai Châu cho biết: Tính cấp của tội phạm giết người ở tỉnh Lai Châu so với các tỉnh khác gặp rất nhiều khó khăn. Đối với Cảnh sát Hình sự khi điều tra các vụ án trên, thường các vụ án xảy ra ở các nơi rất sâu, xa, rừng sâu núi thẳm mà lực lượng Công an có những vụ án phải đi một ngày đường, thu thập tài liệu chứng cứ rất khó khăn vì người dân tộc thường bất đồng về ngôn ngữ. Những vùng dân tộc thiểu số ít người mà trong lực lượng Công an, chưa chắc đã có nhiều cán bộ như thế cho nên Công tác truy tìm đối tượng gây án vô cùng khó khăn.

Thời gian tới, tình hình tội phạm giết người trên địa bàn tỉnh Lai Châu có thể còn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp. Để phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả loại tội phạm này, Công an tỉnh Lai Châu đã và đang tập trung thực hiện các giải pháp trọng tâm như: Làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp, huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân trong phòng ngừa tội phạm giết người nói chung, đặc biệt là giết người do nguyên nhân tình ái. Trong đó, việc phát huy vai trò của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trên địa bàn được lực lượng Công an tỉnh Lai Châu chú trọng, giúp bà con xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, đẩy lùi các loại tệ nạn xã hội; tập trung nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở và các biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, cơ sở giáo dục, cơ quan báo chí truyền thông và các tổ chức xã hội. Ngoài ra, Công an tỉnh Lai Châu đã phối hợp với Tỉnh Đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Cục Cảnh sát Hình sự - Bộ Công an tổ chức 106 buổi tuyên truyền cho hơn 13.000 người tham gia. Nội dung tuyên truyền chủ yếu về phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật trên địa bàn toàn tỉnh, trong đó có phòng ngừa tội phạm giết người. Trong thời gian tới, tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Lai Châu sẽ có những diễn biến khó lường. Do đó, Đại tá Phạm Hải Đăng – Phó Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu cho rằng: công tác đảm bảo an ninh, trật tự trong năm 2024 đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ cao hơn. Để giữ vững và ổn định lâu dài, chúng tôi nhận cần phải có những giải pháp cụ thể về xóa đói giảm nghèo, bỏ những phong tục, hủ tục lạc hậu và cần kết hợp những mô hình, cách làm hay, cách làm sáng tạo xóa đói giảm nghèo tại địa phương. Sự quyết liệt của Cấp ủy chính quyền cùng sự vào cuộc của Công an tỉnh sẽ đạt được những hiệu quả tối đa. Và chúng tôi cho rằng cũng cần sự chịu trách nhiệm của người đứng đầu, dám chịu trách nhiệm, dám lựa chọn. 

Người xưa có câu: “Một điều nhịn, chín điều lành” – câu nói  đáng để suy ngẫm và vận dụng khi giải quyết các mâu thuẫn mang tính cá nhân. Một người hài hòa, gia đình hài hòa, cả xã hội hài hòa sẽ tạo ra sự ứng xử chuẩn mực, bền vững. Để kéo giảm tình hình tội phạm, ngoài vai trò nòng cốt của lực lượng công an, cần phát huy tốt vai trò của gia đình, các đoàn thể, người có uy tín trong cộng đồng dân cư để tuyên truyền phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm giết người. Xây dựng cuộc sống bình yên, hạnh phúc là trách nhiệm không chỉ của riêng ai mà gắn với mỗi người chúng ta trong cuộc sống hàng ngày./.