Câu chuyện quốc tế: Leo thang xung đột Israel - Hamas

Rạng sáng ngày 7/10, còi báo động vang lên khắp các thành phố ở miền Trung và miền Nam Israel. Chỉ trong vòng 20 phút, hàng nghìn quả rocket được phóng vào lãnh thổ nước này.

“Cơn lũ Al-Aqsa” - chiến dịch chống lại Israel của Lữ đoàn al-Qassam, cánh vũ trang của lực lượng Hamas chính thức triển khai trên cả đường bộ, đường biển và đường không. Đây là cuộc tấn công chưa từng có suốt chiều dài xung đột âm ỉ hơn 70 năm giữa Israel và Palestine. Ước tính, hơn 150 người tại Israel đã bị Hamas bắt làm con tin.

Chỉ vài giờ sau, Chính phủ Israel tuyên bố tình trạng chiến tranh, ra lệnh động viên lực lượng dự bị và cam kết sẽ "xóa sổ" Hamas nhằm đảm bảo an ninh cho đất nước. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo mở màn chiến dịch “Kiếm sắt” để đáp trả, với hàng chục đợt không kích liên tiếp vào các mục tiêu ở Dải Gaza.

Đến nay, sau hơn một tuần giao tranh, tình hình ngày càng leo thang căng thẳng. Số người thiệt mạng đã tăng lên hơn 3000 người ở cả 2 phía, trong khi nhiều nước đang gấp rút tiến hành sơ tán công khỏi khu vực.

Giới quan sát cho rằng một cuộc chiến tranh toàn diện đang bùng phát tại Israel và Dải Gaza. Cũng đã có những nhận định và lý giải về động cơ, mục đích thực sự phía sau quyết định tấn công đầy bất ngờ và táo bạo của Hamas.

Hiện Liên Hợp Quốc, các quốc gia và các tổ chức nhân đạo quốc tế hiện đang rất quan ngại về tình hình tại Dải Gaza của Palestine. Dải đất hẹp này có diện tích chỉ 365 km2 nhưng có tới hơn 2 triệu người sinh sống.

Những ngày này, tại nhiều thành phố ở Dải Gaza, khung cảnh chỉ là những tòa nhà bị đổ sập hoàn toàn do bị quân đội Israel không kích. Các chuyên gia nhận định Dải Gaza đang trên bờ vực của một thảm họa nhân đạo do cuộc xung đột hiện nay.

Với lệnh phong tỏa toàn diện của Israel, tình hình ở Dải Gaza hiện đang được đánh giá là hết sức tồi tệ. Toàn bộ khu vực bị cắt nguồn cung thực phẩm, nhiên liệu, điện và nước. Nhiều khu dân cư chỉ còn là những đống đổ nát. Bên trong các bệnh viện, ngoài nỗi lo số bệnh nhân gia tăng là tình trạng thiếu nguồn cung thuốc men, oxy và nguy cơ mất điện.

Theo ước tính của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA), giao tranh những ngày qua đã buộc hơn 423.000 người phải rời bỏ nhà cửa đến những nơi tạm trú, chủ yếu là các cơ sở do Liên hợp quốc xây dựng, và con số này dự kiến sẽ còn tăng mạnh.

Tình hình tiếp tục xấu đi làm dấy lên nguy cơ về một thảm họa nhân đạo đang cận kề, trong khi hàng viện trợ từ nhiều nước và tổ chức quốc tế vẫn chưa thể tiếp cận Dải Gaza.

Mới đây nhất, quân đội Israel đã ra lệnh sơ tán khoảng 1,1 triệu người Palestine ở Gaza, yêu cầu họ gấp rút di chuyển về phía Nam trong vòng 24 giờ để tránh một cuộc tấn công trên bộ. Lý do Tel Aviv đưa ra là nhằm giảm thiểu thiệt hại đối với dân thường, tuy nhiên Liên hợp quốc cảnh báo một cuộc di tản như vậy khó tránh khỏi những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng.

Có thể thấy, cuộc xung đột Israel và Hamas đang diễn biến hết sức phức tạp và khó đoán định. Nếu không được ngăn chặn kịp thời, tình trạng leo thang bạo lực có thể ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh khu vực, đe dọa bóp nghẹt triển vọng khôi phục lòng tin và những tia hy vọng trong hòa giải ở Trung Đông.

Đúng như dự đoán trước đó, các đơn vị tăng thiết giáp cùng bộ binh Israel hôm 13/10 đã tiến vào Dải Gaza trong đợt tấn công cục bộ và tìm kiếm con tin. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố, một chiến dịch trả đũa chỉ mới bắt đầu. Với những diễn biến căng thẳng hiện nay, dư luận quốc tế đang hết sức quan ngại về nguy cơ bạo lực tiếp tục leo thang và lan rộng ra khu vực.

Và nếu Israel mở 1 cuộc tấn công bộ binh vào Gaza thì tình hình có thể bùng nổ hết sức nghiêm trọng. Khi đó, không loại trừ khả năng những tổ chức Hồi giáo cực đoan sẽ tham gia. Mặt khác, Mỹ hiện đã đưa tàu sân bay Gerald R. Ford đến gần hỗ trợ cho Israel, Anh cũng đưa tàu chiến đến Địa Trung Hải...Như vậy, cuộc chiến sẽ không chỉ bó hẹp ở Dải Gaza giữa Israel và Hamas, mà có thể bùng nổ ra toàn bộ Trung Đông.

Trong lúc này, cộng đồng quốc tế đang tiếp tục đẩy mạnh những nỗ lực ngoại giao nhằm xoa dịu tình hình, kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang bạo lực. Liên hợp quốc, Liên đoàn Ả Rập (AL) và Liên minh châu Âu liên tục nhóm họp để thảo luận tìm giải pháp chấm dứt giao tranh, cũng như tạo điều kiện thiết lập hành lang nhân đạo.

Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken cũng đang có chuyến công du đến các nước Ả Rập để thúc đẩy hòa giải, và kêu gọi Israel tránh thương vong cho dân thường. Thương vong trong xung đột tại Israel và các vùng lãnh thổ Palestine vẫn đang tăng lên từng ngày. Cuộc xung đột này sẽ diễn ra với mức độ như thế nào? trong bao lâu? là điều khó có thể dự đoán. Tuy nhiên, có thể khẳng định một điều, đó là chừng nào còn xung đột, còn chiến tranh thì một cuộc khủng hoảng nhân đạo như năm 2021 và nhiều năm trước đó chắc chắn sẽ xảy ra, và nạn nhân vẫn sẽ là những người dân thường vô tội.