(ANTV) - Trong dòng chảy phát triển của xã hội hiện đại, những hành vi vi phạm pháp luật ngày càng tinh vi, phức tạp và có xu hướng lợi dụng kẽ hở của hệ thống pháp lý để trục lợi. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi, bổ sung các quy định của Bộ Luật hình sự để phù hợp hơn với thực tiễn, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Vậy đâu là những điểm bất cập nổi bật cần sửa đổi? Việc hoàn thiện Bộ Luật hình sự sẽ tác động thế nào đến việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân, cũng như lợi ích của Nhà nước, tổ chức và cá nhân? Để làm rõ nội dung này, chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Lê Thị Thu, đến từ Công ty Luật TNHH MIBI Law, thuộc Đoàn Luật sư Hà Nội.
Sự cấp thiết sửa đổi Bộ Luật hình sự - Nhìn từ thực tiễn và chính sách
PV: Thưa luật sư, xin luật sư cho biết: Tại sao việc sửa đổi Bộ luật Hình sự lại trở nên cấp thiết trong bối cảnh hiện nay?
Luật sư Lê Thị Thu: Theo tôi tính cấp thiết là sự thay đổi đáng kể của tình hình kinh tế, chính trị xã hội Việt Nam trong bối cảnh hiện tại so với 8 năm trước đây khi Nhà nước ban hành Bộ luật Hình sự sửa đổi 2017. Đặc biệt năm 2024, 2025, Việt Nam có sự chuyển mình toàn diện về thể chế trước yêu cầu phát triển mạnh mẽ của đất nước trong kỷ nguyên mới, yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu thực hiện cam kết quốc tế về phòng chống tội phạm và vấn đề nhân quyền, nhưng vẫn phải ngày càng siết chặt, nâng cao tính kỷ cương, nghiêm minh của pháp luật. Tất cả những điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi bổ sung của Bộ luật quan trọng như Bộ luật Hình sự.
Theo thống kê, từ năm 2018 đến nay, cả nước đã ghi nhận hơn 150.000 vụ phạm tội các loại, trong đó các tội phạm mới như lừa đảo qua mạng, tội phạm công nghệ cao, tội phạm môi trường ngày càng phức tạp và tinh vi. Số vụ lừa đảo trực tuyến đã tăng hơn 40% chỉ trong năm 2024. Đối với các hành vi phạm tội về môi trường, mức phạt tiền hiện tại còn thấp, chưa đủ tính răn đe. Chẳng hạn, mức phạt tiền cho hành vi xả chất thải nguy hại chỉ từ 50 triệu đến 500 triệu đồng, trong khi tại Singapore, mức phạt có thể lên đến 2 triệu USD. Ngoài ra, Việt Nam vẫn duy trì hình phạt tử hình với một số tội danh, trong khi hơn 104 quốc gia trên thế giới đã xóa bỏ hình phạt này. Đây cũng là nội dung đang được xem xét điều chỉnh trong dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi.
Hoàn thiện Luật để răn đe và phòng ngừa hiệu quả hơn
PV: Thưa luật sư, trong tài liệu dự thảo, có đề cập đến việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình. Bà có thể giải thích cụ thể hơn về chủ trương này không?
LS Lê Thị Thu: Dự thảo Bộ luật quy định bỏ hình phạt tử hình ở 08 tội danh trong Bộ luật Hình sự hiện hành bao gồm: Tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”; Tội “Phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”; Tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh”; Tội “Vận chuyển trái phép chất ma tuý”; Tội “Phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược”; Tội gián điệp; Tội tham ô tài sản; Tội nhận hối lộ. Việc bỏ hình phạt này dựa trên các căn cứ sau đây: Thứ nhất, thực hiện theo đúng ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Thông báo số 13936-CV/VPTW theo hướng tiếp tục thu hẹp hình phạt tử hình và khắc phục những bất cập trong quy trình, thủ tục thực hiện; Thứ hai, nhằm đảm bảo yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay và yêu cầu tránh oan, sai trong tố tụng hình sự; Thứ ba, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tư pháp hình sự; Thứ tư, thực tiễn cho thấy, một số tội quy định hình phạt tử hình, nhưng thực tế chưa bao giờ áp dụng hình phạt tử hình…Bên cạnh đó, dự thảo Bộ luật cũng sửa đổi một số quy định khác liên quan đến hình phạt tử hình như: bổ sung quy định về việc Tòa án có thể tuyên hoãn thi hành án tử hình 02 năm…; bổ sung trường hợp không thi hành án tử hình đối với người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối, người nhiễm HIV đã chuyển giai đoạn AIDS…
Để hiểu rõ hơn những điểm mới của Bộ luật Hình sự (sửa đổi), mời quý vị và các bạn theo dõi đầy đủ phần chia sẻ của Luật sư Lê Thị Thu, Công ty Luật TNHH MIBI Law, Đoàn Luật sư Hà Nội./.
(ANTV) - Một vụ cháy không rõ nguyên nhân, một tử thi được tìm thấy trong căn nhà vắng vẻ, một vụ làm giả hiện trường nhằm trốn tránh sự truy vết của cơ quan điều tra… nếu ví hiện trường như một bài toán khó thì cán bộ, chiến sĩ Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Lai Châu chính là những người góp phần quan trọng trong việc tìm ra đáp áp cho những bài toán ấy. Công tác trong điều kiện còn thiếu thốn về phương tiện, trang thiết bị, hiện trường phức tạp, địa hình hiểm trở... song bằng sự tận tuỵ, yêu nghề và tinh thần trách nhiệm, cán bộ chiến sĩ làm công tác khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi đã vượt mọi khó khăn để truy tìm dấu vết, giải mã các hành vi tội ác, phục vụ đắc lực cho quá trình phá án của cơ quan điều tra.
(ANTV) - Với những giải pháp đồng bộ từ nâng cao năng lực nghiệp vụ, đổi mới phương thức tuyên truyền đến xây dựng thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng, Công an tỉnh Lai Châu đang từng bước tạo dựng "lá chắn thép" vững chắc, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân trong kỷ nguyên số.
(ANTV) - Một cuộc điện thoại lúc nửa đêm, một chiếc ba lô chưa kịp mở lại tiếp tục được khoác lên vai, một tháng công tác xa nhà chưa kịp về anh em đã nhận thêm nhiệm vụ mới… Không có lịch trình cố định, không có khái niệm ngày nghỉ hay cuối tuần- Đó là nhịp sống quen thuộc của những cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh dân tộc, Cục An ninh nội địa. Công việc của họ ít khi xuất hiện trên báo chí, những chuyên án nhiều năm sau mới có thể được nhắc đến. Phần lớn thời gian, họ lặng lẽ đi giữa những bản làng xa xôi, kiên trì gõ từng cánh cửa, gặp từng người dân để lắng nghe, chia sẻ, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn ngay từ cơ sở. Tinh thần dấn thân, tận tuỵ, hy sinh, không ngại khó, ngại khổ, hết lòng vì công việc, vì nhân dân của Phòng An ninh dân tộc đã làm nên những chiến công xuất sắc, khắc hoạ đậm nét hình ảnh người chiến sĩ an ninh bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.
(ANTV) - Với đường biên giới dài trên 265km, 11 ngôi trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp ở 11 xã biên giới chính là những cột mốc “đặc biệt” trên vùng biên Lai Châu. Từ chủ trương đúng đến hành động quyết liệt, từ bản vẽ quy hoạch đến những công trình đang dần hình thành, mỗi ngôi trường sẽ là nơi gieo con chữ, ươm mầm tri thức, thắp sáng ước mơ cho con em vùng đồng bào dân tộc. Khi công trình hoàn thành, học sinh nơi vùng cao biên giới sẽ có điều kiện học tập tốt hơn, an toàn hơn. Đó không chỉ là một dự án giáo dục, mà còn là biểu tượng của lòng nhân ái, của sự gắn kết quân – dân, của quyết tâm giữ vững phên dậu Tổ quốc bằng ánh sáng của tri thức
(ANTV) - Trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Dào San thuộc địa phận xã Dào San, tỉnh Lai Châu là 1 trong 5 công trình được tỉnh này khởi công xây dựng từ năm 2025. Trường có diện tích khoảng 6,2ha, tổng mức đầu tư hơn 260 tỷ đồng, quy mô 30 lớp với hơn 1.000 học sinh. Hiện công trình đã triển khai thi công 11 hạng mục chính, khối lượng toàn công trình đạt khoảng 50%. So với 10 ngôi trường mà Lai Châu đang xây dựng trên tuyến biên giới, việc thi công ở Dào San khó khăn và vất vả hơn bởi những vấn đề phát sinh từ công tác giải phóng mặt bằng, những trở ngại từ thời tiết, địa hình… Tuy nhiên cũng ở Dào San, nhiều câu chuyện tử tế, nhân văn đã cho thấy tinh thần vượt khó, sự quyết tâm của chính quyền, các đơn vị chức năng mà đi đầu là công an tỉnh Lai Châu- đơn vị chủ đầu tư xây dựng công trình.
(ANTV) - Đến Lai Châu những ngày này, dọc tuyến biên giới, đâu đâu cũng thấy không khí hối hả, khẩn trương, tấp nập của những công trình xây dựng. Những ngôi trường dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS đang từng ngày hiện hữu không chỉ là những dãy phòng học, những khu nội trú, sân chơi hay thư viện...; đó còn là lời hứa với trẻ em vùng cao, là sự chăm lo của Đảng, Nhà nước dành cho đồng bào nơi vùng đất phên dậu của Tổ quốc. Và điều đặc biệt ở những công trình ấy chính là hình ảnh của những cán bộ, chiến sĩ Công an Lai Châu- những người đang ngày đêm bám sát địa bàn cùng các đơn vị thi công vượt nắng, thắng mưa, tháo gỡ từng khó khăn... để dựng xây nên những cột mốc “đặc biệt” nơi vùng cao biên giới.
(ANTV) - Trên địa bàn tỉnh Lai Châu có 02 công trình nằm trong danh mục công trình trọng điểm liên quan đến an ninh quốc gia là Nhà máy thủy điện Lai Châu và Hệ thống Truyền tải điện 500kV thuộc địa phận xã Nậm Hàng, tỉnh Lai Châu. Những năm qua, Công an tỉnh Lai Châu mà chủ công là Phòng An ninh Kinh tế đã làm tốt công tác tham mưu; chủ động xây dựng, hoàn thiện các Đề án, phương án, quy chế phối hợp về an ninh, an toàn tại các công trình này đồng thời nắm chắc tình hình; đảm bảo an ninh trật tự; an toàn vận hành; tăng cường trao đổi thông tin, tình hình để nâng cao cảnh giác, có biện pháp xử lý kịp thời khi có các vụ việc xảy ra. PV chương trình có cuộc trao đổi với Đại tá Phùng Thế Long- Trưởng phòng An ninh Kinh tế, Công an tỉnh Lai Châu về vai trò và những đóng góp của đơn vị này trong công tác đảm bảo an ninh an toàn cho những công trình trọng điểm liên quan đến an ninh quốc gia trên địa bàn tỉnh Lai Châu
(ANTV) - Trẻ em là đối tượng đặc biệt, được pháp luật Việt Nam và quốc tế bảo vệ bằng những chế định rất nghiêm khắc. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn không ít những vụ việc xâm hại quyền trẻ em, bạo lực học đường, hay những tranh chấp pháp lý mà trong đó, quyền lợi của đứa trẻ vô tình bị bỏ quên. Trong chuyên mục Bạn và pháp luật phát sóng đúng ngày Quốc tế thiếu nhi hôm nay, chúng tôi dành phần lớn thời lượng để bàn luận với chủ đề Quyền trẻ em và những vấn đề pháp lý liên quan, với sự tham gia của khách mời là Thạc sỹ Nguyễn Dạ Đang Trang, chuyên gia tham vấn công tác xã hội với gần 20 năm kinh nghiệm làm việc cùng trẻ em, thanh thiếu niên và các nhóm dễ bị tổn thương.
(ANTV) - Không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn của một Tổ trưởng Tổ An ninh cơ sở, Thiếu tá Đinh Trọng Thưởng, Công an xã Thần Khê, tỉnh Hưng Yên còn là người sáng lập CLB “Vòng tay nhân ái” - chiếc phao cứu sinh của hàng trăm số phận ngặt nghèo suốt hai thập kỷ qua.
(ANTV) - Từ những buổi giao ban định kỳ giữa lực lượng Cảnh sát khu vực với Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ an ninh trật tự cơ sở, nhiều vấn đề về an ninh, trật tự trên địa bàn xã Thư Lâm (Hà Nội) đã được phát hiện, giải quyết ngay từ cơ sở. Mô hình "Giao ban rà soát tình hình ANTT thôn, khu, tổ dân phố" đang trở thành một trong những cách làm hiệu quả, góp phần đưa phong trào thi đua "Ba Nhất" đi vào thực chất, đồng thời xây dựng hình ảnh người Cảnh sát khu vực gần dân, sát dân và vì nhân dân phục vụ.
