Lướt facebook và kết bạn mở rộng mối quan hệ, nhưng nhiều người đã rước hoạ vào thân. Chỉ thông qua nhắn tin facebook trong gần một tháng, bà D ở huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn đã hoàn toàn tin tưởng vào người bạn ngoại quốc làm quen trên facebook. Người bạn qua mạng này chia sẻ với bà D rằng tại nơi đối tượng sống đang có chiến tranh, người thân đã mất hết và muốn gửi tặng quà, tài liệu có nhiều thông tin bí mật cho bà giữ hộ. Nhưng do các ngân hàng bên đó đã ngừng dao dịch nên không thể chuyển phí hải quan…  Tin tưởng vào lời chia sẻ "có vẻ chân tình và khẩn thiết" này, bà D đã đến ngân hàng chuyển 25 triệu đồng theo hướng dẫn của đối tượng. “Ông ấy bảo là bên đấy gặp khó khăn là ông ấy có một cái khoản tiền là tương đối lớn, với lại có nhiều giấy tờ tương đối là quan trọng. Bây giờ ông không còn một người thân nào nữa, bố mẹ bị ám sát, vợ thì ung thư chết và cần một thằng con 11 tuổi, bây giờ bảo là tôi tin tưởng bạn thì tôi sẽ gửi về để bạn cất giữ hộ tôi bên đây bây giờ đang là chiến tranh”, bà D kể. 

Trong phiên giao dịch, giao dịch viên Ngân hàng Nông nghiệp chi nhánh Bắc Kạn nhận thấy có nhiều biểu hiện nghi vấn, có dấu hiệu của việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản nên đã kịp thời thông tin đến cơ quan Công an để phối hợp xác minh. Quá trình làm việc với cơ quan công an, bà D vẫn một mực tin tưởng và muốn chuyển tiền theo yêu cầu. Bởi bà hàng ngày đều tin nhắn trò chuyện với đối tượng, đối tượng cũng gửi cho bà những hình ảnh xác thực, bà D nói thêm: “họ nói chuyện như thế suốt ngày, có lúc còn chưa sáng, thấy ông nhắn tin cầu cứu thế. Thế bây giờ tôi không còn một người nào nữa, bây giờ tôi chỉ tin tưởng vào cô, cô hãy giúp tôi một lần, tôi sẽ không cho cô thất vọng. Tất cả, kể cả bây giờ đi mượn tiền, lãi suất bao nhiêu cao thì tôi cũng trách nhiệm”. 

Thông tin về vụ việc và thủ đoạn của đối tượng ngay lập tức được tuyên truyền, chia sẻ rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, nhất là mạng xã hội. Nhưng chỉ sau đó 10 ngày, Ngân hàng Agribank chi nhánh Bắc Kạn lại tiếp nhận và ngăn chặn thành công 01 vụ chuyển tiền tương tự. Lần này nạn nhân tiếp tục là phụ nữ và số tiền mà đối tượng yêu cầu chuyển là 40 triệu đồng.

“Công tác tuyên truyền. Đó là một yếu tố rất là quan trọng, nó sẽ là thành công trong đấu tranh đối với loại tôi phạm lừa đảo qua mạng. Tôi trực tiếp là trình sát, thì làm tốt công tác phối hợp với nhân viên ngân hàng trong quá trình mình giao dịch thì mình sẽ nhạy bén hơn để phát hiện ra những cái dấu hiệu nghi. Bởi vì mình sẽ phát hiện, để ý tâm lý của người dân khi đến giao dịch để mình có thể là ngừng giao dịch để có thể liên hệ với cơ quan công an để cùng phối hợp”,Thiếu tá Hoàng Thuý Hoà, Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Bắc Kạn cho biết.

Trong một vụ việc khác, chỉ vì có nhu cầu vay tiền, trong một lần lướt facebook, ông H ở xã Thanh Vận, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn thấy một tài khoản hỗ trợ cho vay vốn với số tiền 200 triệu đồng, sau đó ông đã liên hệ với tài khoản này rồi được kết nối với một tài khoản Zalo, thoả thuận mức phí vay 200 triệu là 10%. Đối tượng yêu cầu ông H cung cấp ảnh Căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP gửi về số điện thoại của ông H nhằm mục đích liên kết Ví Zalo Pay của đối tượng với tài khoản ngân hàng của ông. Ngay sau đó tài khoản của ông H đã bị trừ 20.000.000đ. Vì hạn mức mỗi lần rút qua ví ZaloPay chỉ được 5 triệu, nếu muốn giao dịch tiếp thì cần xác thực định danh điện tử đối với tài khoản zalo. Do tài khoản được các đối tượng lập được tạo bằng sim rác, nên số tiền 15 triệu đồng còn lại đã bị đóng băng trong ví zalo đó. Không dừng lại, các đối tượng tiếp tục dẫn dụ ông H chuyển thêm 5 lần với tổng số tiền 24.800.000đ là phí giải ngân. Không những không nhận được tiền giải ngân mà còn bị yêu cầu chuyển thêm 1.500.000đ, nghi ngờ bị lừa ông H đã không chuyển tiền và đến cơ quan Công an để trình báo sự việc. Trung tá Ma Thái Sơn, Phó Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Kạn nói: “Chúng tôi đã dành rất nhiều cái thời gian để xác định được con người là cụ thể. Cái thứ hai nữa là về địa bàn mà các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội. Cái thứ ba nữa là về phương tiện. Các đối tượng chủ yếu thực hiện hành vi phạm tội trong chuyên án này. Qua xác minh bước đầu chúng tôi là xác định là các đối tượng chủ yếu là thực hiện trên điện thoại di động, các đối tượng tải phần mềm về để thực hiện những cái hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng”. 

Có thể nhận thấy, quá trình các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo thường hướng đến những người nhẹ dạ cả tin; việc lừa đảo, dẫn dụ đều thực hiện mang tính chất cá nhân. Thời buổi công nghệ thông tin phát triển như hiện nay, chúng ta thường lệ thuộc vào chiếc điện thoại và sử dụng mạng xã hội để giải trí, tìm kiếm thông tin, đây là môi trường thuận lợi cho tội phạm trên không gian mạng phát triển. Điều này đặt ra cho người dân cần phải thực sự tỉnh táo.

Đức Thuần